Μεγάλος Αδελφός για τα χρυσαφικά και τα λεφτά στο στρώμα

Τα λεφτά κάτω από το στρώμα εδώ και μήνες είχαν μπει στο μάτι του υπουργείου Οικονομικών. Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρύφων Αλεξιάδης συχνά πυκνά τα μνημονεύει, όπως και τις θυρίδες άλλωστε, ως στοιχεία τα οποία θα πρέπει να αποκαλυφθούν με την ενεργοποίηση του περιουσιολογίου, όχι για να φορολογηθούν όπως σημειώνει αλλά για λόγους ειλικρίνειας έναντι των φορολογικών Αρχών.

Σε αυτό το φόντο, η κοινή απόφαση του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου και του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης Δημήτρη Παπαγγελόπουλου φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο. Από το 2016, οι υπόχρεοι σε υποβολή πόθεν έσχες, ορίζει η απόφαση, αφενός θα υποβάλλουν ηλεκτρονικά μέσω Τaxis τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης, αφετέρου για πρώτη φορά θα πρέπει να δηλώσουν χρήματα τα οποία έχουν εκτός τραπεζών εφόσον υπερβαίνουν τα 15.000 ευρώ αθροιστικά στο σύνολο της οικογένειας αλλά και τιμαλφή, πολύτιμους λίθους, πολύτιμα μέταλλα ή γενικά πολύτιμα είδη – χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες – εφόσον η αξία τους υπερβαίνει τα 30.000 ευρώ.

Οι πίνακες ζωγραφικής και τα έργα τέχνης δεν κατονομάζονται. Ενδέχεται όμως κατά την ερμηνεία της απόφασης η οποία θα ακολουθήσει όταν έρθει η ώρα της υποβολής των καινούργιων δηλώσεων πόθεν έσχες, να περιληφθούν ως «πολύτιμα είδη». Η απόφαση ρητά ορίζει ότι «με τη Δήλωση Περιουσιακής Κατάστασης δηλώνονται τα φυλασσόμενα εκτός πιστωτικών ιδρυμάτων ή εντός θυρίδων και ιδίως μετρητά, τιμαλφή, πολύτιμα είδη, πολύτιμα μέταλλα, πολύτιμοι λίθοι, όταν το μεν συνολικό ποσό των μετρητών υπερβαίνει τις 15.000 ευρώ, η δε συνολική αξία των λοιπών υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ. Τα προαναφερόμενα ποσά αφορούν αθροιστικά υπόχρεο, σύζυγο και ανήλικα τέκνα». Το πρώτο ερώτημα το οποίο εύλογα εγείρεται, στη βάση της απόφασης, είναι γιατί να δηλώσει κάποιος στο πόθεν έσχες πόσα χρήματα έχει στο σπίτι του ή στη θυρίδα εφόσον αυτά είναι νομίμως αποκτηθέντα και φορολογηθέντα. «Για να εδραιωθεί μια σχέση ειλικρίνειας με τις φορολογικές Αρχές» απαντούν αρμόδιες πηγές του υπουργείου Οικονομικών.

Το δεύτερο ερώτημα έρχεται από τραπεζικά στελέχη με μια χροιά κριτικής. «Την ώρα που δίνεται μάχη για να επιστρέψουν οι καταθέσεις αρχικά έστω στις θυρίδες, είναι οξύμωρο να ζητείται η αποτύπωση του περιεχομένου των θυρίδων στις δηλώσεις πόθεν έσχες και εν συνεχεία ενδεχομένως στο περιουσιολόγιο» αναφέρει τραπεζικό στέλεχος. «Αν δεν έχει κάποιος τίποτα να κρύψει γιατί να μην το δηλώσει» είναι η απάντηση στελέχους του υπουργείου Οικονομικών. Απαντώντας άλλωστε στην κριτική που διατυπώνεται από ορισμένους για το ενδεχόμενο διαρροής αυτών των στοιχείων δίνοντας τροφή για σκέψη σε επίδοξους ληστές, αρμόδιες πηγές παραπέμπουν στις προβλέψεις της απόφασης για κρυπτογράφηση των στοιχείων και πρόσβαση στα δεδομένα μόνο από εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους με προσωπικούς κωδικούς ασφαλείας και ηλεκτρονικό αποτύπωμα.

Οι αλλαγές στο ηλεκτρονικό έντυπο πόθεν θεωρούνται πρόβα περιουσιολογίου.  Η αρχή γίνεται από βουλευτές, δικαστικούς, αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, γιατρούς, αστυνομικούς, διαιτητές και δημοσιογράφους (ευρύτερα όσοι είναι υπόχρεοι σε υποβολή δήλωσης πόθεν έσχες), αλλά δεν αποκλείεται το νέο πόθεν έσχες να αποτελέσει το μοντέλο του περιουσιολογίου για όλους τους φορολογουμένους. Ηδη η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών βρίσκεται σε συζητήσεις με τους δανειστές τόσο για την ενεργοποίηση του περιουσιολογίου όσο και για τη νομοθετική ρύθμιση με την οποία θα καθιερώνεται και στην Ελλάδα το γερμανικό μοντέλο της αυτοκαταγγελίας. Σύντομα, όλοι όσοι έχουν αδήλωτα κεφάλαια θα κληθούν να τα αποκαλύψουν καταβάλλοντας τον ανάλογο φόρο – χωρίς πρόστιμα και προσαυξήσεις – και στη συνέχεια όλοι οι φορολογούμενοι θα κληθούν να συμπληρώσουν το περιουσιακό τους προφίλ σε ειδική ηλεκτρονική φόρμα στο Taxis. Υστερα από αυτά τα δύο βήματα, ό,τι εντοπίζεται κατά τη διάρκεια του φορολογικού ελέγχου χωρίς να έχει δηλωθεί θα κατάσχεται.

Η υποβολή των δηλώσεων πόθεν έσχες από τους υπόχρεους, από το 2016 θα γίνεται αποκλειστικά και μόνο μέσω Taxis με τη χρήση των προσωπικών κωδικών του φορολογουμένου.

Με την είσοδο στην εφαρμογή, όπως προκύπτει από την απόφαση Τσακαλώτου – Παπαγγελόπουλου, θα εμφανίζονται προσυμπληρωμένα τα βασικά στοιχεία αυτού, δηλαδή ο ΑΦΜ, το επώνυμο, το όνομα και το πατρώνυμο, όπως τηρούνται στο φορολογικό μητρώο.

Κατά την πρώτη υποβολή της δήλωσης καταγράφονται όλα τα περιουσιακά στοιχεία. Τα επόμενα έτη, μόνο οι μεταβολές.

Τα δεδομένα τα οποία αφορούν τα δηλωθέντα εισοδήματα και αυτά που αφορούν τα ακίνητα του φορολογουμένου μπορούν να αντληθούν από τον ίδιο τον φορολογούμενο από τις φορολογικές του δηλώσεις και το Ε9, ή εναλλακτικά ο υπόχρεος σε δήλωση πόθεν έσχες μπορεί να αποδεχθεί μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής υποβολής της δήλωσης περιουσιακής κατάστασης την απευθείας άντληση των δηλώσεων αυτών από το Τaxis.