[Διαστάσεις] H φλόγα τρεμοσβήνει

Το 1992, η Λένα Νεμιρόφσκαγια είχε μια ιδέα. Μαζί με τον άντρα της, τον φιλόσοφο Γιούρι Σενοκόσοφ, έστησαν στην κουζίνα του σπιτιού τους μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση. Την ονόμασαν Σχολή Πολιτικών Μελετών της Μόσχας. Χρηματοδοτούνταν από τον Σόρος, τον Χοντορκόφσκι και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Και είχε στόχο τη διοργάνωση σεμιναρίων για να μάθουν οι φερέλπιδες νέοι πώς λειτουργεί μια φιλελεύθερη κοινωνία. Μέχρι σήμερα, υπολογίζεται ότι έχουν περάσει από τα σεμινάρια αυτά κάπου 20.000 στελέχη.

Ηταν η εποχή του Γέλτσιν. Διεφθαρμένη, άναρχη αλλά με περιθώρια πρωτοβουλιών. Η σημερινή εποχή, αντίθετα, είναι διεφθαρμένη, οργανωμένη, με κανένα περιθώριο πρωτοβουλίας. Με βάση ένα διάταγμα που εξέδωσε ο Πούτιν το 2012, όποια ΜΚΟ έχει διεθνή χρηματοδότηση θεωρείται «πράκτορας του εξωτερικού». Κι έτσι, η σχολή της Νεμιρόφσκαγια, όπως και ανάλογες οργανώσεις, μάζεψε τις βαλίτσες της και μετακόμισε σε πιο φιλόξενες χώρες. Τα σεμινάριά της, γράφει η «Μοντ», γίνονται πλέον στο Βερολίνο, στην Οξφόρδη, στην Τιφλίδα. Η φλόγα διατηρείται ζωντανή. Αλλά και πάλι, κάτι δεν πηγαίνει καλά. Κάτι φταίει.

Το ανέλυσε την περασμένη εβδομάδα ο Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ εγκαινιάζοντας τις εργασίες της Σχολής Εκπαίδευσης των Πολιτών, όπως λέγεται πλέον η οργάνωση της Νεμιρόφσκαγια. Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών μίλησε για αισιοδοξία – αλλά μια αισιοδοξία που ανήκει στο παρελθόν, που επέζησε μεν της φρίκης των πολέμων στα Βαλκάνια, αλλά σήμερα έχει πια εξανεμιστεί. «Η ευρωπαϊκή τάξη» είπε, «αμφισβητείται όλο και περισσότερο, η προσάρτηση της Κριμαίας αποτελεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο». Ενας ρώσος σύνεδρος το έθεσε πιο ωμά. Η αντιπαράθεση, τόνισε, δεν είναι πλέον σήμερα ανάμεσα σε δύο συστήματα αξιών αλλά ανάμεσα σε ένα σύστημα αξιών και στην απουσία αξιών. Ανάμεσα σε πολιτικούς που δέχονται τους κανόνες και σε εκείνους που τους απορρίπτουν. Πώς είναι, αλήθεια, δυνατόν η ΕΕ, μια κοινότητα 500 εκατ. κατοίκων, να μην μπορεί να απορροφήσει ένα εκατ. πρόσφυγες;

Σε αυτή την πραγματικότητα, σε αυτή την Ευρώπη, δεν είναι περίεργο ότι η νίκη του Ερντογάν, του αυταρχικού, διεφθαρμένου και αδίστακτου Ερντογάν, του διώκτη όλων των ανοιγμάτων και όλων των ελευθεριών, γίνεται δεκτή με ανακούφιση.