Ο,τι μέχρι πρόσφατα μπορούσε να εκτιμηθεί ως απλώς περιφερειακή αναταραχή, σήμερα μετεξελίσσεται σε συγκρουσιακή λαίλαπα που αναπαράγει άρδην ανατροπές, τόσο σε επίπεδο στρατηγικών ισορροπιών όσο και σε επίπεδο γεωπολιτικών ανακατανομών. Και όχι μόνον, αλλά και ήδη συναπορρέουν κρίσιμοι κίνδυνοι ασύμμετρων υποτροπών. Με ανεξέλεγκτη διεύρυνση των αντιπαραθέσεων. Και με αμεσότερα τα ενδεχόμενα μη αναστρεψίμων («εν θερμώ») εμπλοκών σε επίπεδο μεγάλων δυνάμεων. Και μάλιστα σε κλίμακα που να υπονομεύει τη διεθνή ομαλότητα και νομιμότητα.
Αυτές οι δυσοίωνες τροπές και αναπαραγόμενες ανησυχίες ισχύουν για μας στο πολλαπλάσιο. Καθώς η Ελλάδα εφάπτεται κυριολεκτικώς στα ρείθρα του ενεργού ηφαιστείου. Και δέχεται ήδη τις παράπλευρες συνέπειες των αλυσιδωτών εκρήξεων. Αφού αποβαίνει δίοδος (και δυνάμει προορισμός) του ανθρώπινου χειμάρρου που εκρέει με δυναμικές απελπιστικής εξόδου από τα κέντρα των αιματηρών γεγονότων. Και αυτό είναι η μία όψη των πολυδύναμων κινδύνων που ανελίσσονται ακατάσχετοι.
Η άλλη αποβαίνει ακόμη πιο καίρια. Εξαρτώμενη μεν από τα γεγονότα στο αραβο-ισλαμικό μεσανατολικό τόξο, αλλά και με δικές της δυναμικές. Και αυτή σχετίζεται ειδικότερα με τις περιπλοκές που εξελίσσονται, με άδηλη ακόμη διαμόρφωση (και ως ανήκεστη εν πολλοίς υποτροπή επάλληλων σεισμικών κρίσεων), στην Τουρκία. Κάτι που ήδη δημιουργεί δονήσεις στα βασικά νατοϊκά κέντρα. Καθώς αυτά τα γεγονότα διαδραματίζονται συγκυριακά σε παράλληλες χρονικές γραμμές, με την επέλαση της ρωσικής αρκούδας στη μεσανατολική αρένα! Κάτι που αφ’ εαυτού δημιουργεί νέα κατάσταση πραγμάτων. Την κρισιμότητα της οποίας προσδιορίζουν ενδεικτικά φαινόμενα και γεγονότα. Οπως για παράδειγμα:
1. Η σύσταση – απαίτηση του βρετανικού παράγοντα προς την Αγκυρα να προχωρήσει άμεσα σε κλείσιμο των Στενών. Ενεργοποιώντας ενδεχομένως τη Συνθήκη του Μοντρέ. Που σημαίνει αποκλεισμό διελεύσεως των ρωσικών πολεμικών και καθόδου των (μέσω Αιγαίου) στη Μεσόγειο. Οπου και θα κριθούν τελικά τα «παίγνια ισχύος», των οποίων γινόμαστε μάρτυρες.
2. Η σύσταση – απαίτηση των Γερμανών (και κάποιων άλλων συνακόλουθων ευρωπαϊκών κέντρων) προς την Αθήνα και βεβαίως την Αγκυρα, όπως συμπράξουν (με όρους στρατιωτικής και αστυνομικής συνεργασίας) στον αιγαιωτικό χώρο, προκειμένου να διασφαλισθούν τα «εξωτερικά σύνορα» της Ευρωπαϊκής Ενώσεως!
Για τα οποία σύνορα παρεμπιπτόντως, ουδείς ποτέ ανησύχησε (και βεβαίως ούτε οιοσδήποτε των εταίρων παρενέβη) όταν τα τουρκικά μαχητικά τα καθιστούν κυριολεκτικώς διάτρητα με καθημερινές επιδρομικές παραβιάσεις! Με τη διαφορά ότι κανένας δεν επεξήγησε ακριβώς σε ποια βάση και με ποια μορφή μπορεί να υπάρξει και να διαμορφωθεί μια τέτοια συνεργασία. Οταν η Αγκυρα επίσημα διακηρύττει ότι δεν υπάρχουν σαφή εθνικά όρια στο Αιγαίο! Στο οποίο παρεμπιπτόντως επικεντρώνονται μεθοδικά οι τουρκικοί σχεδιασμοί:
α) Για δημιουργία και επιβολή τετελεσμένου, με τη μορφή αμφισβητούμενων θαλασσίων ζωνών. Που σημαίνει ευθέως αμφισβήτηση της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας!
β) Για δημιουργία συνθηκών «συνεκμεταλλεύσεως» του Αιγαίου σε ό,τι αφορά τον υποθαλάσσιο πλούτο. Και όχι μόνο. Κάτι που αποτελεί κομβικό στοιχείο των τουρκικών μεθοδεύσεων. Τα υπόλοιπα (και ευκόλως εννοούμενα) συνέπονται.
Πρέπει ακόμη να σημειωθεί και να υπογραμμισθεί ότι η απότομη κλιμάκωση (και κατ’ ακρίβειαν εκτίναξη) της εσωτερικής αστάθειας στην Τουρκία δημιουργεί επιπρόσθετο λόγο ελληνικών ανησυχιών. Γνωρίζοντας εμπειρικά ότι ενισχύονται κατακόρυφα τα ενδεχόμενα εξαγωγής της κρίσεως. Προς Δυσμάς. Οπως πάντοτε άλλωστε συνέβαινε, ως έωλη αναπαραγωγή της στερεότυπης στρατηγικής αποπροσανατολισμού και των τουρκικών μαζών και των άλλων. Εκτροπής δηλαδή και της προσοχής, αλλά και της εσωτερικής οργής. Οπόταν και οι διαφορές στα ελληνοτουρκικά προσφέρονται «εις πρώτην ζήτησιν». Ως ευκαιριακό (και βολικό) αλεξικέραυνο.
Αυτή βεβαίως τη φορά ούτε για την Τουρκία θα είναι τόσο ανώδυνη και τόσο «ανέξοδη» (με όρους ασύμμετρων κινδύνων) τέτοια στρατηγική. Γιατί ασφαλώς κάθε υποτροπή στην περιοχή τείνει να προκαλέσει ανάλογες περιφερειακές εμπλοκές. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα ρωσικά συμφέροντα και τους εκδηλωμένους ήδη στρατηγικούς σχεδιασμούς. Που επηρεάζονται άμεσα από τυχόν γεωπολιτικές ανατροπές. Κάτι όμως που ταυτοχρόνως δημιουργεί και ενδεχόμενα νατοϊκών αντιδράσεων. Και αυτό ήδη προδιαγράφεται από την «προειδοποιητική βολή» του γ.γ. της Συμμαχίας προ ημερών: Ασφαλώς το ΝΑΤΟ δεν μπορεί ν’ αφήσει την Τουρκία μόνη σε περίπτωση κινδύνου. «Οταν μάλιστα πρόκειται για τη σύμμαχο με τη δεύτερη σε όγκο στρατιωτική δύναμη». Κι αυτό, αφενός λέει πολλά ως προς τις προθέσεις. Και αφετέρου διαβιβάζεται προς συγκεκριμένους αποδέκτες.
Ο Α. Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής