Η καλή είδηση για τον ΣΥΡΙΖΑ ήρθε τελικά από εκεί που δεν το περίμενε: όχι από την Ισπανία, όπου το Podemos του Πάμπλο Ιγκλέσιας καταποντίζεται, αλλά από την Πορτογαλία, όπου ο Αριστερός Συνασπισμός της Καταρίνα Μάρτινς υπερδιπλασίασε τις ψήφους του και κατέλαβε την τρίτη θέση. Στη χώρα αυτή γίνονται τώρα συζητήσεις για τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης κατά της λιτότητας. Την πρωτοβουλία όμως δεν την έχει το «καινούργιο», δηλαδή οι ριζοσπάστες αριστεροί, αλλά το «παλιό», οι τρισκατάρατοι σοσιαλιστές του Αντόνιο Κόστα, που μεταξύ άλλων αμαρτιών ψήφισαν και το Μνημόνιο.
Οι διαφορές ανάμεσα στους σοσιαλιστές και τους αντιμνημονιακούς (κομμουνιστές και Αριστερός Συνασπισμός) είναι κι εδώ μεγάλες. Αυτό δεν εμποδίζει όμως τους ηγέτες τους να συναντιούνται και να συζητούν σε κλίμα αμοιβαίου σεβασμού. Να θέτουν τις κόκκινες γραμμές τους. Αλλά και να κάνουν υποχωρήσεις. Η Μάρτινς, ας πούμε, ζητά σεβασμό των μισθών και των συντάξεων, αλλά δεν επιμένει στην προεκλογική της απαίτηση για αναδιάρθρωση του χρέους. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αν οι συζητήσεις θα καρποφορήσουν, ήδη στο Σοσιαλιστικό Κόμμα υπάρχουν αντιδράσεις, το Σάββατο παραιτήθηκε ο εθνικός γραμματέας. Και μόνο το ότι γίνεται διάλογος, όμως, είναι κάτι ενθαρρυντικό. Εδώ, πάλι, υποβάλλονται όροι, ανταλλάσσονται κατηγορίες, εκτοξεύεται λάσπη.
Θα είναι η Πορτογαλία καλύτερα με μια (ασταθή) κεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας ή με μια (ασταθή) συμμαχία κεντροαριστερών και αριστερών κομμάτων; Θα είναι η Ισπανία καλύτερα με μια νέα κυβέρνηση Ραχόι ή με έναν συνασπισμό ανάμεσα στους κεντρώους Πολίτες του Ριβέρα και τους Σοσιαλιστές του Σάντσεθ; Η απάντηση είναι φυσικά υποκειμενική. Σε κάθε περίπτωση, όμως, είναι προϊόν μιας πολιτικής συζήτησης. Κανείς δεν διανοείται, για παράδειγμα, να σκεφτεί στις χώρες αυτές σενάρια συνεργασίας ανάμεσα σε αριστερούς ριζοσπάστες και δεξιούς εθνικιστές. Είναι αλήθεια ότι οι ιβηρικές χώρες δεν πέρασαν όσα πέρασε η Ελλάδα, δεν γνώρισαν τόσο μεγάλη ύφεση, δεν απειλήθηκαν με έξοδο από το ευρώ. Ακόμη κι αυτό, όμως, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κυρίαρχη κουλτούρα συναίνεσης, μετριοπάθειας και συμβιβασμού.
Εμείς, πάλι, δεν μπορούμε να γιατρευτούμε από τη λαχτάρα να αλλάξουμε τον κόσμο. Ακόμη και χωρίς τη θέλησή του.