[Απλά μαθήματα αριθμητικής] Κεντροαριστερός παρoνομαστής

Στην Πορτογαλία, ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός Πέντρο Πάσος Κοέλιο προηγείται του κεντροαριστερού αντιπάλου του και, πιθανόν, θα είναι ο πρώτος πρωθυπουργός Μνημονίου που θα κερδίσει την επανεκλογή του στις κάλπες της 4ης Οκτωβρίου.

Η Πορτογαλία, σε αντίθεση με την Ελλάδα, κατάφερε να βγει εγκαίρως από το Μνημόνιο και να επανεκκινήσει τις διαδικασίες ανάπτυξης. Δυνατό σημείο στην προεκλογική καμπάνια του συντηρητικού Κοέλιο. Το αντιπαραβάλλει, δε, με το τρίτο ελληνικό Μνημόνιο, καρπό της πολιτικής επτάμηνης διαπραγμάτευσης του ΣΥΡΙΖΑ, για να πλήξει τους αντιπάλους του, πορτογάλους Σοσιαλιστές.

Τα αποτελέσματα της διαπραγμάτευσης και η επανεκλογή Τσίπρα στην Ελλάδα βρίσκονται στο επίκεντρο της προεκλογικής μάχης στην Πορτογαλία. Αλλά και η εκλογή του ριζοσπάστη αριστερού Τζέρεμι Κόρμπιν στην ηγεσία των Εργατικών στη Βρετανία προκαλεί μετασεισμούς και κρίση ταυτότητας στην ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά. Από την Πορτογαλία μέχρι την Ελλάδα και από τη Βρετανία μέχρι την Ιταλία – όπου ο Ματέο Ρέντσι μετά τον Τόνι Μπλερ χαρακτήρισε συνταγή εκλογικής ήττας τις ιδέες Κόρμπιν –  η συζήτηση για την αποτελεσματικότητα και την «κυβερνησιμότητα» των αριστερών ριζοσπαστικών πολιτικών βρίσκεται στο επίκεντρο.

Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα ύστερα από τον Αρμαγεδδώνα των δύο πρώτων Μνημονίων, ο Αλέξης Τσίπρας κέρδισε για πρώτη φορά τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου με υποσχέσεις απ’ τα αριστερά. Αλλά επαναβεβαίωσε την κυριαρχία του στις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου μόνο αφού έβαλε κάτω από το «χαλί» τις αριστερές πολιτικές, χάνοντας την ακραία ριζοσπαστική πτέρυγα του κόμματός του. Και, προς έκπληξη πολλών, αφού υπέγραψε το – κατά βάση – νεοφιλελεύθερο τρίτο Μνημόνιο διασφαλίζοντας την παραμονή της χώρας στο ευρώ.

Είναι η Ελλάδα μια ειδική περίπτωση; Ποιοι είναι ο λόγοι για την αδυναμία των κεντροαριστερών κομμάτων να κερδίσουν και να διατηρήσουν την εξουσία; Το ότι έχουν ασπαστεί ορθόδοξες μακροοικονομικές πολιτικές των δεξιών κομμάτων, πιστεύει μια σχολή σκέψης. Οτι πολλά κεντροαριστερά κόμματα δεν αποδέχονται πλήρως ή δεν αντιλαμβάνονται την ελεύθερη αγορά ως τη βάση του κοινωνικού και οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης, υποστηρίζει μια άλλη, πιο σύνθετη εκδοχή. Κάτι που – αν συμβαίνει – τα καθιστά λιγότερο αξιόπιστα όταν καλούνται να επιλύσουν δύσκολα προβλήματα σε περιόδους οικονομικών κρίσεων. Και επιπλέον, κατά την ίδια ανάλυση, πολλά κεντροαριστερά κόμματα αντιμετωπίζουν, ακόμη και σήμερα, με καχυποψία τη μεσαία τάξη. Παρά το γεγονός ότι η μεγάλη ανάπτυξή της, από το δεύτερο μισό του περασμένου αιώνα, βοήθησε σημαντικά στην επιτυχία και εδραίωση των κεντροαριστερών πολιτικών.

Η απάντηση δεν έχει ακόμη δοθεί. Αλλά η λύση του προβλήματος για την Κεντροαριστερά μπορεί να βρίσκεται στο δίπτυχο: Ρεαλισμός και κοινωνική δικαιοσύνη.