[Θεωρείο] Το υποχρεωτικό διάλειμμα

Αντίθετα από τον «Ανθρωπο χωρίς ιδιότητες» του Ρόμπερτ Μούζιλ, ο Γιώργος Σταθάκης έχει τουλάχιστον δύο: είναι πολιτικός και οικονομολόγος. Αυτές οι δύο ιδιότητες όμως δεν επικουρούν η μία την άλλη, αλλά συγκρούονται μεταξύ τους. Και το αποτέλεσμα της σύγκρουσης είναι ένα είδος σύγχυσης. «Ως πολιτικός θα πω ότι οι έλεγχοι κεφαλαίων θα αρθούν σε δύο μήνες» είπε χθες ο πρώην υπουργός Οικονομίας σε εκδήλωση του Ελληνοαμερικανού Επιμελητηρίου. «Ως οικονομολόγος δεν μπορώ να πω πότε θα αρθούν […] Κάθε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη».

Από το δεύτερο σκέλος της δήλωσης γίνεται σαφές ότι η επιστήμη (του Γ. Σταθάκη, αλλά και μερικοί κλάδοι ακόμη) σηκώνει τα χέρια ψηλά. Φαίνεται, επίσης, ότι η πολιτική δεν εκλαμβάνεται ως τέχνη του εφικτού αλλά σαν την τέχνη του λαγού στο γνωστό ανέκδοτο που λέει καμιά βλακεία για να περνάει η ώρα. Σαν μια διαρκής βεβαιότητα, μια άσκηση καθησυχασμού της κοινής γνώμης, ένα κλείσιμο του ματιού στον ψηφοφόρο. Σαν μια μεταφυσική προσφορά ελπίδας ή – εντελώς πιο κυνικά – σαν μια ατελείωτη σειρά από κατά συνθήκη ψεύδη, σκοπός των οποίων είναι να λειάνουν τις γωνίες μιας άβολης πραγματικότητας. Η αντίληψη αυτή δεν είναι ασφαλώς καινούργια. Σε αυτή τη φάση, όμως, δεν προσφέρει τίποτε στον ΣΥΡΙΖΑ. Ο λόγος είναι ότι η πρώτη φορά Αριστερά θα κριθεί για πρώτη φορά στο πεδίο της εφαρμοσμένης πολιτικής. Αυτή τη φορά δεν είναι η ελπίδα για την επόμενη ημέρα που μετράει, είναι ο απολογισμός για την προηγούμενη, είναι το ταμείο για τους επτά μήνες διακυβέρνησης. Τελικά, είναι μια καλή εξήγηση για τη διάψευση της ελπίδας.

Ο βασικός πρωταγωνιστής στον «Ανθρωπο χωρίς ιδιότητες» είναι ο Ούρλιχ Αντερς, ένας 30άρης που αδυνατεί να εκμεταλλευτεί στην πραγματική ζωή τα αδιαμφισβήτητα χαρίσματά του, ενώ βασανίζεται από τις εσωτερικές του αντιφάσεις. Κάτω από αυτό το βάρος, αποφασίζει να κάνει «διάλειμμα ενός χρόνου από τη ζωή». Αδιαμφισβήτητα χαρίσματα και εσωτερικές αντιφάσεις έχει και ο ΣΥΡΙΖΑ. Μόνο που στην περίπτωσή του το διάλειμμα θα είναι υποχρεωτικό.