[Θεωρείο] Με τη βοήθεια των μαθηματικών

Μετά τις εθνικές εκλογές του 1959 οι Ελβετοί κλήθηκαν να μοιράσουν τις επτά έδρες του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου, δηλαδή της κυβέρνησης, ανάμεσα στα τέσσερα μεγαλύτερα κόμματα. Η μοιρασιά δεν προσέφερε κάτι το ιδιαίτερο στην επιστήμη των μαθηματικών – οι τρεις πρώτοι πήραν από δύο έδρες και ο τέταρτος μία. Ωστόσο, η πατέντα ονομάστηκε Zauberformel,  που σημαίνει Μαγική Φόρμουλα. Και ήταν: με το σύστημα 2-2-2-1 η χώρα κυβερνήθηκε από τετρακομματικές κυβερνήσεις έως το 2008. Στην Ελβετία σήμερα κυβερνούν πέντε κόμματα, στο Βέλγιο συνήθως περισσότερα από έξι. Στον Καναδά ο πρώτος Μεγάλος Συνασπισμός σχηματίστηκε το μακρινό 1864, στη Δανία το 1929, η Φινλανδία δεν έχει κυβερνηθεί ποτέ στα 200 χρόνια της ιστορίας της από μονοκομματική κυβέρνηση – ο κατάλογος είναι μακρύς. Ενα από τα κουσούρια που άφησε στο εγχώριο πολιτικό σύστημα η Μεταπολίτευση είναι η έλλειψη κουλτούρας κυβερνήσεων συνεργασίας. Ο,τι όμως δεν μπόρεσε να αφομοιώσει επί σαράντα αβλαβή χρόνια η πολιτική το επέβαλε μέσα σε πέντε μνημονιακά χρόνια η ζωή. Μια κυβέρνηση συνεργασίας σήμερα δεν είναι απλώς ένα βήμα πολιτικής ωριμότητας, το φυσικό αποτέλεσμα του πάγιου αιτήματος της Αριστεράς για «απλή και άδολη αναλογική», αλλά ανάγκη. Από αφηρημένος στόχος έγινε πρακτική υποχρέωση και από πολιτική θεωρία κοινωνικό αίτημα: η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών ζητάει από τα κόμματα να συνεργαστούν.

Παραδόξως, αυτός που έδειξε να μην το έχει καταλάβει είναι ο Αλέξης Τσίπρας – κι αυτήν την έλλειψη κατανόησης φαίνεται να πληρώνει δημοσκοπικά. Ζητώντας αρχικά αυτοδυναμία και «καθαρή εντολή», ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ δεν ξεκίνησε μόνο από λάθος σημείο εκκίνησης. Διατύπωσε κι ένα αίτημα μιας άλλης εποχής με την αλαζονεία τού πολιτικά κυρίαρχου, που δεν είναι πια. Ως παλιά καραβάνα της πολιτικής, ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης κινήθηκε στον αντίποδα και κέρδισε το momentum. Ολα αυτά πριν από τις εκλογές. Γιατί μετά, τα κόμματα θα πρέπει να σχηματίσουν κυβέρνηση που δεν θα πέσει σε έξι μήνες. Να βρουν, δηλαδή, τη δική τους Μαγική Φόρμουλα – ακόμη και αν χρειαστεί να ανατρέξουν στα μαθηματικά των Μπερνούλι, της πιο γνωστής οικογένειας μαθηματικών στην Ιστορία που επιπλέον ήταν και Ελβετοί.