[Πίσω από τη βιτρίνα] Ασκήσεις ηγεσίας

Δεν πρέπει να το είχαν σχεδιάσει έτσι στο επιτελείο Τσίπρα, αλλά η πρώτη προεκλογική εβδομάδα σημαδεύτηκε από το ανελέητο σφυροκόπημα Κωνσταντοπούλου, Λαφαζάνη και Βαρουφάκη στον απερχόμενο Πρωθυπουργό. Αυτός ο άτυπος αριστερός εμφύλιος  τοποθέτησε τον Αλέξη Τσίπρα στη θέση του αμυνόμενου πριν καλά καλά ο ίδιος καταφέρει να θέσει το δίλημμα των εκλογών. Η λογική της εύκολης επικράτησης του ΣΥΡΙΖΑ χάρη στην υψηλή δημοτικότητα του Τσίπρα, ακόμη και το σενάριο της αυτοδυναμίας που κάποιοι πίστευαν πριν από λίγο καιρό, δεν φαίνεται να έχουν πάντως σχέση με την πολιτική πραγματικότητα. Το επιβεβαιώνουν και τα πρώτα δημοσκοπικά ευρήματα που δείχνουν τον ΣΥΡΙΖΑ με τάσεις ισχυρής αποσυσπείρωσης.

Είναι ίσως οι πρώτες εκλογές εδώ και χρόνια χωρίς ξεκάθαρο εκλογικό δίλημμα, χωρίς να έχει πλήρως αποκρυσταλλωθεί το πολιτικό διακύβευμα. Εάν οι διπλές εκλογές του 2012 ήταν η αναμέτρηση της οργής και μετά του φόβου, αυτές του περασμένου Ιανουαρίου έφεραν τον αέρα της ελπίδας που διαψεύστηκε σχετικά απότομα κι ανώμαλα. Και καθώς εισερχόμαστε κι επίσημα στην προεκλογική περίοδο, αυτή η αναμέτρηση μοιάζει όλο και περισσότερο με τη μάχη της προσαρμογής στην πραγματικότητα, στη μετάβαση από τη φάση των ψευδαισθήσεων στην εποχή του ρεαλισμού.

Μοιάζει με αυτό που ο Ρον Χάιφετζ, ο καθηγητής που διδάσκει την τέχνη της ηγεσίας στο Χάρβαρντ, αποκαλεί «προκλήσεις προσαρμογής»: τη διαδικασία, δηλαδή, κινητοποίησης της κοινωνίας από ένα στάδιο σε ένα άλλο. Ποιος από τους δυο μονομάχους θα μπορούσε να υπηρετήσει αυτό τον ρόλο καλύτερα; Πληροφορίες από το επιτελείο του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρουν ότι η καμπάνια θα δομηθεί προσωποκεντρικά, αφού ο Τσίπρας παραμένει ισχυρότερο χαρτί από το ίδιο του το κόμμα. Η ΝΔ θα επιχειρήσει να αναδείξει τη διαφοροποίηση από την περίοδο Σαμαρά που σηματοδοτεί η επιλογή Μεϊμαράκη.

Ο Αλέξης Τσίπρας δείχνει ακόμη και τώρα να διατηρεί ένα πλεονέκτημα παρά τις κραυγαλέες αστοχίες του προηγούμενου επταμήνου. Φαίνεται δε να έχει αναπτύξει μια σχέση με ένα κομμάτι της κοινωνίας που τον εμπιστεύεται περισσότερο για αυτό που θα ήθελε να είναι, ή για αυτό που προσδοκά ότι θα μετατραπεί, χωρίς αυτό απαραίτητα να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Κι όσο ο Λαφαζάνης προσπαθεί να κυριαρχήσει στο πεδίο της αντισυστημικότητας, ο Τσίπρας κερδίζει ζωτικό χώρο στη σφαίρα της μετριοπάθειας.

Ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης φαίνεται να συσπειρώνει μεγάλο ποσοστό των οπαδών της ΝΔ, αν και δυσκολεύεται να εκφράσει ευρύτερα ακροατήρια. Η αυθεντική, λαϊκή του διάσταση τον συνδέει με ένα κομμάτι της κοινωνίας, αλλά εξασθενεί τη θεσμική, υπερβατική και σύγχρονη εικόνα που πρέπει να έχει ένας εν αναμονή πρωθυπουργός.

Η προεκλογική περίοδος ξεκινάει με τον Τσίπρα να διατηρεί ένα μικρό προβάδισμα, το οποίο πάντως στηρίζεται κυρίως στις αδυναμίες των άλλων και λιγότερο στο δικό του άστρο. Μένει να φανεί το πώς οι ψηφοφόροι θα αξιολογήσουν τη συνολική του αναδίπλωση που εντέλει απέτρεψε το Grexit αλλά οδήγησε το κόμμα του στη διάσπαση. Αλλωστε η άσκηση της ηγεσίας είναι τελικά μια διαδικασία συνεχούς προσαρμογής.