Φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις, οδυνηρές επιβαρύνσεις

Οσες μεταρρυθμίσεις ψηφίστηκαν και έμειναν στα χαρτιά τα προηγούμενα χρόνια κι άλλες τόσες και ένα βουνό νέων φορολογικών επιβαρύνσεων και εξπρές κατασχέσεις καταθέσεων συνθέτουν τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου Μνημονίου, με το οποίο η ελληνική κυβέρνηση φιλοδοξεί να ξεκλειδώσει τα 86 δισ. ευρώ του νέου τριετούς δανείου. Τα γνώριμα θέματα του γάλακτος, του ψωμιού αλλά και των φόρων υπέρ τρίτων ρυθμίζονται ακόμη μία φορά σε ένα μπαράζ διατάξεων που είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις.

Το πρόγραμμα είναι φιλόδοξο στο σκέλος των μεταρρυθμίσεων και οδυνηρό στο μέτωπο των επιβαρύνσεων.

Η ψήφισή του όμως δρομολογεί τις εξελίξεις για την εκταμίευση της πρώτης δόσης έως 25 δισ. ευρώ την ερχόμενη εβδομάδα παρότι οι γερμανικές ενστάσεις δεν έχουν βγάλει από το κάδρο το ενδεχόμενο ενός μικρότερου δανείου-γέφυρας ή μιας ενδιάμεσης λύσης με δάνειο της τάξεως των 20 δισ. ευρώ σύμφωνα με ορισμένες πηγές και την εκταμίευση των υπόλοιπων 5 δισ. ευρώ σε περίπου έναν μήνα, αφού ψηφιστεί ακόμα μία δόση προαπαιτουμένων. Ο χρόνος ροής του χρήματος αναμένεται να ξεκαθαρίσει αύριο στη συνεδρίαση του Eurogroup.

Οι αυξήσεις φόρων, ο ΕΝΦΙΑ και η έκτακτη εισφορά

Στο μέτωπο των φορολογικών επιβαρύνσεων, η εικόνα έχει αρχίσει να σχηματοποιείται, αλλά ακόμα το μέγεθος του λογαριασμού δεν είναι απολύτως σαφές.

Τον Οκτώβριο, η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για νέα αλλαγή στις κλίμακες φορολογίας εισοδήματος με ενσωμάτωση της έκτακτης εισφοράς στους νέους, προφανώς υψηλότερους συντελεστές για όσους έχουν εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ.

Τον ίδιο μήνα θα αρχίσει να εξοφλείται ο ΕΝΦΙΑ σε πέντε δόσεις έως τον Φεβρουάριο του 2016, ενώ από τον Σεπτέμβριο όσοι χρωστούν στην Εφορία περισσότερα από 70.000 ευρώ δεν θα πρέπει να εκπλαγούν αν σε καθεστώς capital controls διαπιστώσουν ότι οι καταθέσεις τους έκαναν φτερά έπειτα από κατάσχεση. Το Μνημόνιο περιγράφει μια αυτοματοποιημένη διαδικασία, κατά την οποία η ΓΓΔΕ θα στείλει έναν κατάλογο με όσους φορολογουμένους έχουν χρέη άνω των 70.000 ευρώ ζητώντας από τις τράπεζες όχι μόνο άμεση απάντηση αλλά και αυθημερόν κατάσχεση και απόδοση των ποσών που βρέθηκαν στους τραπεζικούς λογαριασμούς και είναι πάνω από τα νέα χαμηλότερα ακατάσχετα όρια (1.250 ευρώ για καταθέσεις και 1.000 ευρώ για μισθούς, συντάξεις και ασφαλιστικά βοηθήματα).

Παράλληλα βέβαια θα αρχίσουν να εφαρμόζονται και όλα τα φορολογικά μέτρα που σχεδιάζονταν τον τελευταίο μήνα και μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης με το Μνημόνιο: αύξηση φόρων για τους αγρότες (από το 13% στο 20% το 2016 και στο 26% το 2017), προκαταβολή φόρου στο 55% (από 27,5%) σε συνδυασμό με κατάργηση της επιδότησης ντίζελ, περιορισμός του επιδόματος θέρμανσης στο μισό, αύξηση προκαταβολής φόρου για ελεύθερους επαγγελματίες, αύξηση του φόρου στα εισοδήματα από ενοίκια, ΦΠΑ 23% στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια (εξαιρούνται τα μη κερδοσκοπικά και η προσχολική αγωγή), κατάργηση της έκπτωσης 2% για την εφάπαξ εξόφληση φόρου εισοδήματος, αύξηση φόρων για τους εφοπλιστές, αύξηση φόρου στα ποτά, ψαλίδι στις εκατό δόσεις. Μοναδική ελάφρυνση, η επαναφορά του μοσχαρίσιου κρέατος σε συντελεστή ΦΠΑ 13% από 23%.

Τα κλειστά επαγγέλματα, τα αρτοποιεία και το γάλα

Ριζικές αλλαγές στο εμπόριο και σε επαγγέλματα που έχουν χαρακτηριστεί κλειστά φέρνει το νέο Μνημόνιο και μάλιστα άμεσα. Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση υιοθετώντας τις προτάσεις του ΟΟΣΑ προχωρά:

– Στην απελευθέρωση της διάρκειας ζωής του παστεριωμένου γάλακτος. Αυτό σημαίνει ότι κάθε βιομηχανία θα μπορεί με βάση την τεχνολογία που χρησιμοποιεί να καθορίζει τη διάρκεια του προϊόντος που παράγει. Ετσι, δεν αποκλείεται να κυκλοφορήσει και στην ελληνική αγορά παστεριωμένο γάλα 11 ημερών όπως σε άλλες χώρες της ΕΕ.

–  Στην απελευθέρωση των εκπτώσεων  και των προσφορών όλο τον χρόνο.

–  Σε άρση των περιορισμών σχετικά με το τι χαρακτηρίζεται αρτοποιείο. Σήμερα υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα σε αρτοποιείο και πρατήριο άρτου. Επιπλέον, υπό προϋποθέσεις θα υπάρχει δυνατότητα να πωλείται ψωμί και εκτός των φούρνων.

–  Στην απελευθέρωση της αγοράς των τουριστικών καταλυμάτων με την κατάργηση του μέγιστου ορίου των 30 ημερών.

Για τη λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, έχει συμφωνηθεί η οριστική απόφαση για απελευθέρωση να ληφθεί μετά την  έκδοση απόφασης από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Σε επόμενη φάση παραπέμπεται να κριθεί και η δυνατότητα πώλησης των μη υποχρεωτικώς συνταγογραφούμενων φαρμάκων από τα φαρμακεία.

Οσον αφορά τα χαρακτηριζόμενα κλειστά επαγγέλματα, αίρονται περιορισμοί:

– Στη χορήγηση των αδειών κυκλοφορίας φορτηγών ιδιωτικής χρήσης.

–  Στην ίδρυση φαρμακείου από μη φαρμακοποιό.

– Στην άσκηση του επαγγέλματος του δικαστικού επιμελητή.

–  Εως τον Οκτώβριο, στην άσκηση του επαγγέλματος του πολιτικού  μηχανικού ή συναφούς επαγγέλματος.

Καταργούνται ειδικοί φόροι υπέρ τρίτων

  Φθηνότερα αναμένεται να γίνουν προϊόντα και υπηρεσίες από την κατάργηση σειράς ειδικών φόρων, τελών και εισφορών που ισχύουν σήμερα.

Με το νομοσχέδιο μειώνεται η αμοιβή του συμβολαιογράφου από 1% σε 0,8% επί των συμβολαίων αξίας έως 120.000 ευρώ.

Καταργούνται:

–  Η εισφορά 8% επί των εγγυήσεων φιαλών υγραερίου.

–  Το παράβολο φοίτησης στα ιδιωτικά σχολεία υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού Ιδιωτικής Γενικής Εκπαίδευσης.

–  Ο ειδικός φόρος κινηματογράφου, ο δημοτικός φόρος δημοσίων θεαμάτων, η εισφορά επί των εισιτηρίων μουσικών θεαμάτων υπέρ του Ωδείου Αθηνών.

–  Ο επίναυλος επί του καθαρού ναύλου μεταφοράς επιβατών και οχημάτων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.

–  4% επί του ΕΦΚ στα αλκοολούχα ποτά υπέρ του καταργούμενου Ειδικού Ταμείου Ελέγχου Παραγωγής και Ποιότητας Αλκοόλης.

Τα κόκκινα δάνεια

επιχειρήσεων – νοικοκυριών

Εντός των επόμενων δεκαπέντε ημερών θα είναι έτοιμες όλες οι αναγκαίες διατάξεις για την εφαρμογή του «κώδικα δεοντολογίας» της Τραπέζης της Ελλάδος για τη ρύθμιση των κόκκινων δανείων επιχειρήσεων και νοικοκυριών, ενώ αυστηρότερα θα γίνουν τα κριτήρια για την προστασία της πρώτης κατοικίας.

Αυτό προβλέπεται στο νέο Μνημόνιο για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Στόχος είναι έως τα τέλη του έτους να δημιουργηθεί μόνιμο δίχτυ κοινωνικής ασφαλείας με μέτρα στήριξης για τους πλέον ευάλωτους οφειλέτες, οι οποίοι θα διακρίνονται από  τους στρατηγικούς κακοπληρωτές. Σήμερα δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που προστατεύει από πλειστηριασμούς. Ωστόσο η κυβέρνηση έχει επιτύχει συμφωνία με τις τράπεζες για προστασία της πρώτης κατοικίας έως τον Δεκέμβριο, κάτι που δεν ισχύει για δανειολήπτες που έχουν οφειλές προς τρίτους.

Στο αυστηρό χρονοδιάγραμμα που θα ισχύσει, εντός του Νοεμβρίου θα είναι έτοιμη η Υπηρεσία Πίστωσης και Πλούτου, μια ανεξάρτητη Αρχή που θα είναι αρμόδια να προσδιορίζει τις δυνατότητες  πληρωμής όσων τα δάνεια βρίσκονται στο κόκκινο. Παράλληλα θα ενισχυθεί ο θεσμός του εξωδικαστικού συμβιβασμού με τροποποιήσεις του σχετικού νόμου, ο οποίος όμως θα διασφαλίζει την ίση μεταχείριση τραπεζών και Δημοσίου στις διεκδικήσεις τους όσον αφορά τα ληξιπρόθεσμα δάνεια.

Για τα επιχειρηματικά δάνεια, τον Δεκέμβριο θα είναι σε λειτουργία μηχανισμός που θα εξετάζει και θα κατηγοριοποιεί τους οφειλέτες με μεγάλα ιδιωτικά και δημόσια χρέη ανάλογα με τη βιωσιμότητά τους, ώστε να ακολουθήσει η θέσπιση νέας νομοθεσίας για την ταχεία εκκαθάριση μη βιώσιμων επιχειρήσεων έως τα τέλη Μαρτίου 2016 και το σύνολο των κόκκινων δανείων να έχει τακτοποιηθεί έως τα τέλη Δεκεμβρίου 2016.