[Γνώμη] Το αόρατο έγκλημα της εμπορίας ανθρώπων

Συνηθίζεται να αποκαλείται «αόρατο έγκλημα» γιατί τα θύματά του δεν βλέπουν συχνά το φως της δημοσιότητας, ενώ οι θύτες είναι πολλοί, διαφορετικοί και εμπλέκονται στην κακοποίηση των θυμάτων με διαφορετικούς τρόπους. Η εμπορία και η εκμετάλλευση ανθρώπων είναι μία από τις πιο φριχτές αλυσίδες του ανθρώπινου πόνου, είναι η σύγχρονη εκδοχή της σκλαβιάς και του δουλεμπορίου.  Σταθερά, τα κέρδη που αποφέρει στα δίκτυα του οργανωμένου εγκλήματος είναι τόσο υψηλά που συγκρίνονται μόνο με τα αντίστοιχα από το εμπόριο όπλων και ναρκωτικών. Η φύση του είναι σύνθετη και διασυνοριακή, οπότε και η πρόληψη και η αντιμετώπισή του απαιτούν τη συνεργασία πολλών και διαφορετικών φορέων, όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά και διασυνοριακά.

Εκτός από αόρατο, το έγκλημα της εμπορίας και της εκμετάλλευσης παιδιών, γυναικών και γενικότερα ανθρώπων μπορεί να χαρακτηριστεί από υποκριτικό έως και συναινετικό με το βλέμμα στην κοινωνία. Οι κοινωνίες των χωρών βλέπουν τα θύματα της εκμετάλλευσης σε διάφορα πεδία, στον δρόμο, στα φανάρια, στα πορνεία, στα χωράφια και είτε κλείνουν τα μάτια και αδιαφορούν είτε τους εκμεταλλεύονται εργασιακά και γίνονται συμμέτοχοι είτε εκμεταλλεύονται σεξουαλικά τα θύματα της εμπορίας ως πελάτες. Ολοι τους με τον έναν ή τον άλλο τρόπο είναι συμμέτοχοι σε αυτή τη διαδικασία πόνου και κακοποίησης ανθρώπων, οι άνθρωποι ατομικά και οι κοινωνίες συλλογικά εμπλέκονται σε ένα έγκλημα με έντονες ανθρώπινες και κοινωνικές πτυχές.

Η ανθρώπινη ασφάλεια αφορά σε σημαντικό βαθμό τους ιδιώτες, ξεπερνά τα όρια της εθνικής και της εσωτερικής ασφάλειας χωρίς να τις αναιρεί, τις τέμνει δημιουργικά, αναδεικνύοντας ένα μοντέλο ασφάλειας ομόκεντρων κύκλων με την ανθρώπινη ασφάλεια στο επίκεντρο βάζοντας τον άνθρωπο σε καθεστώς προστασίας, ακόμη και αν δεν είναι αυτός πολίτης μιας χώρας. Τα αόρατα θύματα, οι πραγματικά ευαίσθητοι όπως είναι τα θύματα της εμπορίας ανθρώπων, συχνά δεν αναγνωρίζονται και δεν μπορούν να προστατευτούν, είναι όμως αναγκαιότητα να απλωθεί και σε αυτούς το πέπλο της ασφάλειας. Η ασφάλεια των θυμάτων της εμπορίας ανθρώπων περνά σε πρώτη φάση από την αναγνώριση των θυμάτων, από το σπάσιμο του κύκλου της σιωπής, της συναίνεσης και της εκμετάλλευσης. Η αναγνώρισή τους ως θυμάτων μπορεί να οδηγήσει στο ζητούμενο, στην ελευθερία τους από τον φόβο και την εκμετάλλευση. Είναι στο χέρι των κοινωνιών να γίνουν από συμμέτοχοι στο έγκλημα, προστάτες των ευάλωτων ανθρώπων.

Ο Ακης Καρατράντος είναι διεθνολόγος µε ειδικότητα στα θέµατα ασφάλειας και καθηγητής στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας