Η νέα Διώρυγα του Σουέζ ανοίγει από σήμερα πανιά

Εκατόν σαράντα έξι χρόνια μετά τη διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία, η Αίγυπτος εγκαινιάζει σήμερα μια μεγάλη επέκτασή της, που ουσιαστικά διπλασιάζει τις δυνατότητές της και αποτελεί τον βασικό κορμό των σχεδίων του προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι για αναζωογόνηση της οικονομίας της χώρας.

Η επέκταση ανακοινώθηκε πριν από έναν χρόνο από τον Σίσι, τον στρατηγό που ανέλαβε την εξουσία για να περιορίσει τις δραστηριότητες της ισλαμικής οργάνωσης Αδελφοί Μουσουλμάνοι. Αντί για τα τρία χρόνια στα οποία προβλεπόταν η ολοκλήρωση των εργασιών, διέταξε να είναι όλα έτοιμα μέσα σε έναν χρόνο, προσπαθώντας να καλλιεργήσει ελπίδες στην πολυπληθέστερη μουσουλμανική χώρα, η οποία ταλανίστηκε από διαδηλώσεις και συγκρούσεις τα τελευταία χρόνια, μετά την ανατροπή του Χόσνι Μουμπάρακ το 2011. Περισσότεροι από 43.000 εργάτες δούλευαν μέρα – νύχτα σκάβοντας και κατασκευάζοντας την επέκταση της διώρυγας, την οποία τώρα τα πλοία θα μπορούν να διασχίσουν σε 11 ώρες σε σύγκριση με 18 ώρες πριν.

Το νέο παράλληλο κανάλι μήκους 35 χλμ. μαζί με το υπάρχον μήκους 37 χλμ. θα επιτρέψει την κίνηση και προς τις δύο κατευθύνσεις, αυξάνοντας έτσι κατά πολύ τον αριθμό των πλοίων που διασχίζουν τη διώρυγα και αντιπροσωπεύουν το 8% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Οι Αρχές υπολογίζουν ότι τα ετήσια έσοδα θα αυξηθούν από 5,3 δισ. δολάρια το 2014 σε 13,23 δισ. δολάρια το 2023, ενώ το ίδιο διάστημα αναμένεται να διπλασιαστεί ο αριθμός των καραβιών που θα διασχίζουν τη διώρυγα. Υπολογίζεται επίσης ότι για τη λειτουργία του Σουέζ θα δημιουργηθούν εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.

ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Ακόμα και αν όλα αυτά αποτελούν τα ευνοϊκά σενάρια μιας κυβέρνησης που βιάζεται να φέρει αέρα αισιοδοξίας στην σχεδόν κατεστραμμένη οικονομία, η κίνηση του Σίσι υπενθυμίζει στους Αιγυπτίους ένα κομμάτι της Ιστορίας τους για το οποίο είναι ιδιαίτερα περήφανοι: την εθνικοποίηση της Διώρυγας του Σουέζ το 1956 από τον πρόεδρο Νάσερ. Βρετανία, Γαλλία και Ισραήλ εισέβαλαν στην Αίγυπτο ως απάντηση, αλλά αναγκάστηκαν να αποσυρθούν έπειτα από απαίτηση ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, σε αυτό το κεφάλαιο του Ψυχρού Πολέμου που οι Αιγύπτιοι θεώρησαν θρίαμβο του αραβικού εθνικισμού.

Η τελετή εγκαινίων της διώρυγας το 1869 είχε γίνει από τον θρησκευτικό ηγέτη της Αιγύπτου Ισμαήλ Πασά. Η κατασκευή της από τη γαλλική εταιρεία που είχε ιδρύσει ο διπλωμάτης Φερντινάν Λεσέψ διήρκεσε 10 χρόνια και τα κεφάλαια προήλθαν από γάλλους επενδυτές και την αιγυπτιακή κυβέρνηση, η οποία όμως αργότερα αναγκάστηκε να πουλήσει τις μετοχές της στη Βρετανία λόγω μιας κρίσης χρέους. Για τη χρηματοδότηση της επέκτασης που κόστισε 8,5 δισ. δολάρια, η κυβέρνηση του Καΐρου εξέδωσε ομόλογα μόνο για Αιγυπτίους χωρίς ξένη βοήθεια. Οι επικριτές πάντως αυτού του φαραωνικού σχεδίου υποστηρίζουν ότι τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να δοθούν για την παιδεία και την υγεία.

Οι υποστηρικτές της κυβέρνησης επαναλαμβάνουν το ίδιο μήνυμα: έπειτα από τέσσερα χρόνια ταραχών και την ανατροπή δύο προέδρων, η Αίγυπτος επιστρέφει ενωμένη. «Η κουλτούρα μας είναι πολύ συναισθηματική και αυτή ήταν η πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό που οι Αιγύπτιοι αισθάνονται την ενότητα» σχολιάζει ο Αντελ Μπεσάι, καθηγητής Οικονομικών στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου. «Αισθάνονται ότι είναι οι ιδιοκτήτες της διώρυγας».

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΚΑΙ… ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Η τελετή για τα εγκαίνια, με την παρουσία προσωπικοτήτων από όλο τον κόσμο, θα είναι λαμπρή και ήδη οι δρόμοι του Καΐρου έχουν στολιστεί. Ακόμα και 9.000 χλμ. μακριά, στην κεντρική Πλατεία Τάιμς της Νέας Υόρκης, μια γιγαντοοθόνη αναγράφει: «Η Αίγυπτος ενισχύει τη διεθνή οικονομία». Η σημερινή ημέρα ορίστηκε εθνική αργία, οι μετακινήσεις με τα δημόσια μέσα μεταφοράς είναι δωρεάν και δόθηκε εντολή αύριο να γίνει μια συγκεκριμένη τελετή στα τεμένη όλης της χώρας που θα αναφέρει ότι «όλοι οι Αιγύπτιοι, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, πρέπει να υποστηρίξουν αυτό το γιγάντιο σχέδιο».

Ιδιαίτερα αυξημένα θα είναι και τα μέτρα ασφαλείας και όχι μόνο στη διώρυγα που ενώνει την Ερυθρά Θάλασσα με τη Μεσόγειο. Η κυβέρνηση φοβάται επιθέσεις από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα η οποία έχει έντονη δραστηριότητα ανατολικά του καναλιού στη Χερσόνησο του Σινά, ιδιαίτερα μετά την ανατροπή του ισλαμιστή προέδρου Μόρσι το 2013. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος ταξίαρχος Μοχάμεντ Σαμίρ δήλωσε ότι αναπτύχθηκαν πολλές στρατιωτικές μονάδες στην περιοχή προκειμένου «να αντιμετωπιστούν απειλές και πιθανές επιθέσεις». Η ασφάλεια είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές, και η μεγαλύτερη ανησυχία για τους ξένους επενδυτές, τα κεφάλαια των οποίων χρειάζονται για την επόμενη φάση του σχεδίου, την ανάπτυξη της διώρυγας ώστε να περιλαμβάνει έναν κόμβο με υπηρεσίες υποστήριξης αλλά και βιομηχανικά κέντρα.