Ασκήσεις ισορροπίας από τον Αλέξη Τσίπρα

Δύο ήταν οι λόγοι για τους οποίους ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε έπειτα από ένα ψυχοφθόρο 24ωρο στην Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ να απαντήσει στο πλαίσιο της Ωρας του Πρωθυπουργού σε ερώτηση της προέδρου του ΠΑΣΟΚ, ξαφνιάζοντας ακόμη και την ίδια τη Φώφη Γεννηματά. Και δεν είναι άσχετοι με τους σχεδιασμούς του Μαξίμου για το επόμενο διάστημα. Το ερέθισμα για την εμφάνιση του Πρωθυπουργού στη Βουλή κρυβόταν τόσο στο καυτό περιεχόμενο της ερώτησης που αφορούσε το, σύλληψης matrix, περίφημο Plan B Βαρουφάκη όσο και το πρόσωπο που κατέθεσε την ερώτηση.

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν θέλει να κοντύνει τη Γεννηματά. Τουναντίον, επιθυμεί να δώσει στην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ την αίσθηση ότι έχει πολιτικό χώρο να αναπτύξει το παιχνίδι της, κάτι που φυσικά δεν θα έκανε σε καμία περίπτωση με τον Βαγγέλη Βενιζέλο. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν αποχώρησε ο Βενιζέλος από την ηγεσία ο Πρωθυπουργός δήλωσε στους συνεργάτες του ανακουφισμένος. Στο Μαξίμου παραδέχονται ότι ο σχεδιασμός της επόμενης ημέρας των εκλογών περιλαμβάνει ως εναλλακτικό σενάριο και τη διασύνδεση της Κουμουνδούρου με την Χαριλάου Τρικούπη. Η απόφαση Τσίπρα για εκλογές το φθινόπωρο συνδυάζεται ξεκάθαρα με τη δυνατότητα του ΣΥΡΙΖΑ να έχει δυνητικά τρεις συμμάχους εντός Βουλής για να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο να μην έχει αγγίξει τον στόχο της αυτοδυναμίας. Δηλαδή τους δοκιμασμένους «συντρόφους» των ΑΝΕΛ, Το Ποτάμι και το ΠΑΣΟΚ.

  

ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ ΚΑΙ ΕΚΛΟΓΕΣ. Ο δεύτερος λόγος της χθεσινής εμφάνισης Τσίπρα στη Βουλή συνδέεται επίσης με τις εθνικές εκλογές. Ο Τσίπρας και το επιτελείο του θεωρούν ότι η προσήλωση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στην υπόθεση του ευρώ αποδυναμώνει την επιχειρηματολογία των πολιτικών κομμάτων της αντιπολίτευσης ότι υπάρχει ένα άλλο σχέδιο εκτός της ευρωζώνης, επιχειρηματολογία που κορυφώθηκε με την απόφαση για το δημοψήφισμα. Στο Μαξίμου εκτιμούν ότι το όπλο με το οποίο η αντιπολίτευση θα προσπαθήσει να κερδίσει πόντους, δεδομένου ότι θα ήταν ανακολουθία να χτυπήσει τον ΣΥΡΙΖΑ για τη μνημονιακή του πολιτική, ακούει στο όνομα Γιάνης Βαρουφάκης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ο Αλέξης Τσίπρας είπε μόλις προχθές στους συνεργάτες του ότι δεν θα επιτρέψει σε αυτό που ο ίδιος ονομάζει «παλαιό πολιτικό κατεστημένο» να χρησιμοποιήσει ως όχημα τον πρώην υπουργό Οικονομικών και τα λάθη του για να χτυπήσει τον ίδιο και τον ΣΥΡΙΖΑ. Τους ανακοίνωσε μάλιστα ότι η γραμμή Μαξίμου απέναντι στον Βαρουφάκη αλλάζει. Ο Γιάνης Βαρουφάκης δεν είναι εχθρός για την κυβέρνηση αλλά ούτε και φίλος. Ολα συνηγορούν ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει αποφασίσει να μην τον πλήξει θεωρώντας ότι με αυτόν τον τρόπο ακυρώνει και την ίδια του την πολιτική. Η αλλαγή στάσης έγινε αισθητή κατά την απάντηση Τσίπρα στην επίκαιρη ερώτηση της Φώφης Γεννηματά. «Οταν οι εταίροι είχαν στο τραπέζι σχέδιο Grexit, εμείς δεν θα έπρεπε να προετοιμαστούμε;» διερωτήθηκε, σημειώνοντας ότι είχε δώσει προσωπική εντολή στον τότε υπουργό Οικονομικών να συγκροτήσει ένα σχέδιο άμυνας της χώρας, για την περίπτωση εκτάκτου ανάγκης.

Η συγκεκριμένη παραδοχή είναι εμφανώς διαφοροποιημένη από την πρώτη εκδοχή των όσων είχε δηλώσει ο Πρωθυπουργός στην ΕΡΤ για τους σχεδιασμούς Βαρουφάκη. Τότε ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε ότι αφού ο υπουργός Οικονομικών τον ενημέρωσε για την πρόταση Σόιμπλε περί Grexit παρήγγειλε μέσω του υπουργού μια μελέτη για να διαπιστωθούν οι συνέπειες μιας επιβαλλόμενης από τους έξω κατάστασης. Διαπιστώνοντας τις επιπτώσεις όμως απέρριψε οποιαδήποτε προοπτική εναλλακτικής εκτός ευρώ και τηλεφώνησε διαμαρτυρόμενος στην Ανγκελα Μέρκελ. Χθες ωστόσο στη Βουλή πήγε απολύτως συνειδητά ένα κλικ πιο πέρα: «Αυτονοήτως, είχα δώσει εντολή προσωπικά στον υπουργό Οικονομικών να συγκροτήσει ομάδα επεξεργασίας ενός σχεδίου άμυνας σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης. Θα ήμουν πολιτικά αφελής και ανεύθυνος αν δεν το έκανα» ανέφερε, προσδιορίζοντας ως αυτονόητη πράξη μιας κυβέρνησης την προετοιμασία κάθε ενδεχομένου στο πλαίσιο μιας σκληρής διαπραγμάτευσης.

  

Η «ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ». Ενα ακόμη θέμα που προσπαθεί να αποτινάξει ο Αλέξης Τσίπρας από πάνω του είναι αυτό της «ιδιοκτησίας» του προγράμματος. Το Μαξίμου ουδέποτε θα αποδεχθεί ότι έχει την ιδιοκτησία του νέου Μνημονίου, κάτι για το οποίο πιέζουν ξένοι αλλά και εγχώριοι κύκλοι, ακριβώς διότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε πως είναι η κυβέρνηση Τσίπρα που πρότεινε την εφαρμογή του νέου προγράμματος και όχι οι δανειστές, και επιπλέον ότι είχε και την ιδέα για την προσθήκη κάποιων σκληρών μέτρων.

Ολα αυτά βεβαίως θα σχηματοποιηθούν όταν ο Αλέξης Τσίπρας αποφασίσει για τον χρόνο διενέργειας των εκλογών. Ο Πρωθυπουργός ζυγίζει όλα τα δεδομένα. Η μία εκδοχή είναι να στήσει κάλπες μέσα στον Σεπτέμβριο εκμεταλλευόμενος το momentum της υψηλής δημοτικότητάς του και της ανάγκης που δείχνει ο κόσμος να αποκτήσει σταθερή κυβέρνηση ακόμη και σε συνθήκες Μνημονίου. Θεωρητικώς ώς τότε θα έχει ψηφιστεί η συμφωνία και θα έχει ξεκαθαρίσει το εσωκομματικό τοπίο, επομένως ο Αλέξης Τσίπρας θα διεκδικήσει την επανεκλογή του στην πρωθυπουργία έχοντας χτίσει ένα νέο αφήγημα. Η άλλη εκδοχή εμφανίζει τον Πρωθυπουργό να εξετάζει την προκήρυξη εκλογών τον Νοέμβριο, ώστε μέχρι τότε να έχει κάτι χειροπιαστό σε σχέση με το χρέος. Ομως ώς τότε ουδείς μπορεί να γνωρίζει πώς θα έχει διαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό, σε ποιον βαθμό θα έχουν ανασυνταχθεί οι πολιτικοί του αντίπαλοι και πόσο ο κόσμος θα θέλει να επιβραβεύσει μια κυβέρνηση έχοντας ήδη πληρώσει φόρους και ΕΝΦΙΑ.

Το βέβαιο είναι ότι οι μεγάλες αποφάσεις για τον Αλέξη Τσίπρα θα ληφθούν μέσα στον Αύγουστο, κάπου γύρω στον Δεκαπενταύγουστο, όταν θα έχει ξεκαθαρίσει και η εξέλιξη της διαπραγμάτευσης.

  

ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Με βάση τα δεδομένα όπως διαμορφώθηκαν στην Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ, τουλάχιστον 30 βουλευτές της Αριστερής Πλατφόρμας θα καταψηφίσουν το νέο πρόγραμμα, το οποίο κατά πάσα πιθανότητα θα εγκριθεί με την ψήφο των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Σε αυτήν την περίπτωση το Μαξίμου πιθανολογεί ότι οι λαφαζανικοί μπορεί να επιλέξουν την άμεση αποχώρησή τους από τον ΣΥΡΙΖΑ ώστε να αρχίσει η ανασύνταξή τους μέσω ενός νέου κόμματος και η καλύτερη προετοιμασία τους για εκλογές το φθινόπωρο.

Η ανακοίνωση άλλωστε της Αριστερής Πλατφόρμας αμέσως μετά το πέρας της ψηφοφορίας στην Κεντρική Επιτροπή που αποφάσισε πλειοψηφικά τη διεξαγωγή έκτακτου Συνεδρίου και το σχόλιο πως «το Συνέδριο τον Σεπτέμβριο δεν έχει κανένα νόημα» υποδηλώνει τμήμα της τακτικής που θα ακολουθήσει η μειοψηφία του ΣΥΡΙΖΑ.

Σε περίπτωση εξόδου της Αριστερής Πλατφόρμας από την Κουμουνδούρου μετά την ψήφιση της συμφωνίας, το Μαξίμου δεν θα αλλάξει τα σχέδιά του για έκτακτο Συνέδριο. Το Συνέδριο θα γίνει κανονικά, απλώς ο χρόνος διεξαγωγής του θα καθοριστεί συνδυαστικά με τον χρόνο των εκλογών. Αλλωστε ο Αλέξης Τσίπρας γνωρίζει ότι ένα Συνέδριο για τον ΣΥΡΙΖΑ επιβάλλεται δεδομένου ότι πρέπει να επανακαθορίσει τη στρατηγική του αντιμετωπίζοντας τα νέα δεδομένα.

Εφόσον η Αριστερή Πλατφόρμα παραμείνει στο κόμμα και κατέβει στο Συνέδριο, ο Πρωθυπουργός γνωρίζει ότι θα πρέπει να δώσει πρόσθετη μάχη σε πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο και να αποδείξει ότι το εναλλακτικό σχέδιο της μειοψηφίας δεν είναι εφικτό, ούτε αποτέλεσε ποτέ μέρος του επίσημου σχεδιασμού του ΣΥΡΙΖΑ και της κυβέρνησης. Στο Μαξίμου πιστεύουν ότι ο Τσίπρας θα κερδίσει το Συνέδριο, επομένως οι λαφαζανικοί θα πρέπει να αποχωρήσουν ηττημένοι και ενδεχομένως με μικρότερο ποσοστό σε σχέση με τους σημερινούς συσχετισμούς δυνάμεων στο εσωτερικό του κόμματος.

Από εκεί και πέρα, με ευκρινές το τοπίο στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ θα ολοκληρωθεί η κατάρτιση της εκλογικής λίστας του κόμματος.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. Το Συνέδριο επί της ουσίας θα φωτογραφίσει ποιοι θα συνεχίσουν μαζί με την ομάδα Τσίπρα και ποιοι θα μείνουν εκτός. Ο Αλέξης Τσίπρας επανειλημμένως λέει τις τελευταίες ημέρες πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει να καταλάβει τον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, ούτε να μεταλλαχθεί. Αλλωστε, όπως τόνισε, υπάρχουν τρία πολιτικά κόμματα που διαγκωνίζονται αυτήν τη στιγμή για διεκδίκηση του χώρου της Κεντροαριστεράς. Ωστόσο γίνεται σαφές ότι ένα κόμμα της Αριστεράς που καλείται να υπηρετήσει ένα Μνημόνιο – είτε δηλώνει ιδιοκτήτης του είτε όχι – θα πρέπει να επαναπροσδιορίσει τον πολιτικό και προγραμματικό του λόγο προσαρμοσμένο στις νέες απαιτήσεις. Η περίπτωση εκλογικής αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ θα καθιστούσε μια τέτοια μετάβαση – μετεξέλιξη πιο δύσκολη. Η πιθανότητα ωστόσο να μην αναδειχθεί ο ΣΥΡΙΖΑ αυτοδύναμος, κάτι που δεν μπορεί να αποκλειστεί αφού πιθανότατα θα έχει απέναντί του και ένα κόμμα Λαφαζάνη, θα οδηγήσει εκ των πραγμάτων σε μετεκλογικές συμμαχίες με παρατάξεις του Κέντρου, που εκ των πραγμάτων θα συμπαρασύρουν την Κουμουνδούρου σε πιο κεντροαριστερές πρακτικές.

Θέλει να γυρίσει σελίδα
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί από τώρα να εξαντλήσει το θέμα Βαρουφάκη, γνωρίζοντας ότι σε μια προεκλογική περίοδο δεν θα του ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο να απολογείται κάθε τρεις και λίγο για τους χειρισμούς ενός υπουργού που, όπως επανέλαβε και χθες, μπορεί να έκανε και λάθη ή να φοράει κακόγουστα πουκάμισα, αλλά δεν λειτούργησε και αυτοβούλως.