[Γνώμη] Η Ευρώπη του ΣΥΡΙΖΑ

Καθώς η σχετική συζήτηση έχει πανευρωπαϊκά ανάψει, έχει ενδιαφέρον να ξέρουμε ποια Ευρώπη θέλει τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί είναι δύσκολο να καταλάβει κάποιος από τις δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων περιλαμβανομένου και του Πρωθυπουργού αν η κυβέρνηση έχει κάποια συγκεκριμένη άποψη, πολύ λιγότερο σχέδιο, για το ποια Ευρώπη θέλει. Μερικές μεγαλόστομες αναφορές για την Ευρώπη «της αλληλεγγύης και συνοχής» διατυπώνονται, αλλά δεν γνωρίζω σχεδόν καμιά πολιτική δύναμη στην Ευρώπη, από τη Δεξιά μέχρι την Αριστερά, που να μην επικαλείται την «Ευρώπη της συνοχής και αλληλεγγύης». Ολοι σχεδόν το ίδιο τροπάριο λένε αν και εννοούν διαφορετικά πράγματα. Το ερώτημα είναι: υπάρχει κάποιο σχέδιο με θέσεις για την επιθυμητή Ευρώπη; Κάποιο σχέδιο που θα μπορούσε, μεταξύ των άλλων, να συμβάλει και στην οικοδόμηση  εμπιστοσύνης; Παραδείγματος χάριν, η κυβερνητική πλευρά (και αναφέρομαι κυρίως στον ΣΥΡΙΖΑ γιατί οι ΑΝΕΛ διακονούν τις Ευρωπαϊκές παραισθήσεις) θέλει την ευρωπαϊκή πολιτική ένωση; Η πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης συνιστά σήμερα το πλέον ριζοσπαστικό, αριστερό σχέδιο. Μόνο σε μια υπερεθνικά, πολιτικά ενωμένη Ευρώπη μπορεί να διασφαλισθεί η επίτευξη κεντρικών στόχων μιας αριστερής κυβέρνησης. Επιπλέον η πολιτική ενοποίηση μπορεί να οδηγήσει βαθμιαία στον εκδημοκρατισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στην προώθηση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας με την ανάδειξη του ευρωπαϊκού δήμου. Αυτό είναι σήμερα το μεγάλο ζητούμενο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να παύσουν να συγκρούονται διαφορετικά δημοκρατικά συστήματα με αποτέλεσμα οι πολίτες κάθε χώρας-μέλους ξεχωριστά να αισθάνονται αποξενωμένοι από το ευρωπαϊκό σύστημα και τους θεσμούς.

Δεύτερον, η κυβέρνηση θέλει την ολοκλήρωση της Οικονομικής και Νομισματικής Ενωσης (ΟΝΕ – ευρωζώνη); Εχει κάποια συγκεκριμένη άποψη για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση που επιχειρεί να προωθήσει ο πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ ως απάντηση και στην ελληνική κρίση; Θα ήθελε, π.χ., παράλληλα με τη νομισματική ένωση να δημιουργηθεί και η οικονομική ένωση και κυρίως η δημοσιονομική ένωση (fiscal union) με την ευρωζώνη, να αποκτήσει τον δικό της προϋπολογισμό και άλλα, ισχυρότερα μέσα άσκησης αναδιανεμητικών πολιτικών κοινωνικού χαρακτήρα, αλλά μέσα σε ένα πολύ πιο αυστηρό πλαίσιο δημοσιονομικής πειθαρχίας με έναν ευρωπαίο υπουργό Προϋπολογισμού;

Η πολιτική ένωση και η ολοκλήρωση της ΟΝΕ θα διασφάλιζαν, μεταξύ των άλλων, ότι στο σύστημα της ΕΕ/ευρωζώνης κυριαρχούν οι θεσμοί και όχι συγκεκριμένες χώρες (π.χ. Γερμανία), ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς ακραία διλήμματα ή τελεσίγραφα. Ολα αυτά συνεπάγονται αναποφεύκτως εκχώρηση μέρους της κυριαρχίας, αλλά αυτό γίνεται για να μεγιστοποιηθούν τα πραγματικά συμφέροντα της χώρας. Για όλα αυτά, όμως, δεν έχουμε ακούσει καμιά επίσημη τοποθέτηση. Απλώς λόγια, λόγια, λόγια.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών