Η καγκελάριος τώρα «ψηφίζει» Τσίπρα

Παραιτήσεις είναι οι παρενέργειες της ελληνικής κρίσης όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στη Γερμανία. Ο χριστιανοδημοκράτης βουλευτής Βόλφγκανγκ Μπόσμπαχ, ο πλέον προβεβλημένος επικριτής των ελληνικών προγραμμάτων, παραιτείται από πρόεδρος της επιτροπής Εσωτερικών Υποθέσεων της γερμανικής Βουλής. Παραμένει όμως βουλευτής του κόμματος της Μέρκελ και όταν θα φθάσει στη γερμανική Βουλή το τρίτο Μνημόνιο για την Ελλάδα ο Μπόσμπαχ θα το καταψηφίσει όπως και τα προηγούμενα. «Η ΕΕ εξελίσσεται με μεγάλα βήματα σε ένωση μεταφοράς πόρων. Και αυτό είναι κόντρα στις πεποιθήσεις μου» είπε ο Μπόσμπαχ. Στην ίδια γραμμή κινούνται τουλάχιστον 60 βουλευτές από τους 311 του κόμματος της Μέρκελ, οι οποίοι καταψήφισαν την έναρξη της διαπραγμάτευσης Ελλάδας – ESM.

Η παραίτηση Μπόσμπαχ ήταν ανώδυνη. Πολύ σημαντικότερο και καθοριστικό είναι τι θα κάνει ο Σόιμπλε. Η σχέση του με την καγκελάριο Μέρκελ βρίσκεται σε τεντωμένο σκοινί. Παρά την εκεχειρία που επιβάλλουν οι θερινές διακοπές, αυτό θα είναι το μείζον θέμα στην πολιτική ατζέντα του Βερολίνου όταν θα επιστρέψει η Μέρκελ από τις πεζοπορίες στο Νότιο Τιρόλο και ο Σόιμπλε από τις διακοπές στο γερμανικό νησί Ζιλτ. Η σχέση τους θα καθοριστεί εν πολλοίς από την Αθήνα και τον Τσίπρα.

Ο γερμανός υπουργός Οικονομικών έσπασε το ταμπού του Grexit, βάζοντας στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης στην ευρωζώνη την προοπτική προσωρινής εξόδου με ένα κείμενο του υπουργείου του με τίτλο «Σχόλια για τις τελευταίες ελληνικές προτάσεις». Η συμφωνία της 13ης Ιουλίου απομάκρυνε αυτό το ενδεχόμενο, «κάναμε μία άλλη επιλογή» είπε η Μέρκελ. Αλλά το Grexit δεν εξαφανίστηκε από τον ορίζοντα, παρά τα ξόρκια του προέδρου της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ότι «έφυγε οριστικά από το τραπέζι». Θα επανέρχεται ως δαμόκλειος σπάθη, είτε για να υπογραφεί το τρίτο Μνημόνιο είτε για να εφαρμοστεί από την ελληνική κυβέρνηση.

Η καγκελάριος ήταν απολύτως ενήμερη για τις κινήσεις Σόιμπλε. Χρειαζόταν και η ίδια το σκηνικό απειλής της εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ για να κλείσει η συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής της ευρωζώνης. Τώρα η Ανγκελα Μέρκελ επενδύει στον Τσίπρα. «Η προσωπική τους σχέση είναι καλή» διαβεβαιώνουν άνθρωποι του στενού περιβάλλοντος της καγκελαρίου. Επίσης πολιτικά βλέπουν ότι ο Τσίπρας είναι αυτή τη στιγμή η μόνη εγγύηση για να κλείσει η διαπραγμάτευση του τρίτου Μνημονίου. Αυτό θα αποτρέψει τα χειρότερα και για την Ελλάδα και για την ευρωζώνη, διότι η Μέρκελ δεν θέλει να ταυτίσει την καγκελαρία της με την πρώτη έξοδο χώρας από το ευρώ. Αντίστοιχη είναι και η φρασεολογία της καγκελαρίας απέναντι στον Πρωθυπουργό. Π.χ. για τη φορολόγηση των αγροτών και τις συντάξεις η καγκελαρία δήλωσε αμέσως ότι δεν είναι στα «προαπαιτούμενα» της έναρξης διαπραγματεύσεων.

Αντίθετα, ο Σόιμπλε έχει την εμπειρία του Βαρουφάκη για τον οποίο με μεγάλη δυσκολία συγκρατεί τα αιχμηρά σχόλια. Διαχειρίζεται από το 2010 την ελληνική κρίση, έζησε όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις και δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στη σημερινή. Ως νομικός, ο Σόιμπλε γνωρίζει ότι δεν μπορεί να επιβάλει το Grexit παρά μόνον εάν το ζητήσει η Ελλάδα. Αλλά στην ευρωπαϊκή πολιτική ακολουθεί τον δικό του δρόμο. Ο Σόιμπλε, «η πνευματική δύναμη πίσω από το οικοδόμημα της ΕΕ και της ΟΝΕ» όπως τον είχε χαρακτηρίσει ο Βαρουφάκης, είναι πεπεισμένος ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη συνοχή της ευρωζώνης σήμερα είναι ο ακραίος λαϊκισμός που οδηγεί σε συνεχή παραβίαση του πλαισίου.

Γι’ αυτό έθεσε τα όριά του με μια ασυνήθιστη προειδοποίηση. «Η ευθύνη του πολιτικού απορρέει από το αξίωμά του», είπε ο Σόιμπλε, «αν επιχειρήσει κάποιος να με εξαναγκάσει, θα πάω στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και θα υποβάλω την παραίτησή μου». Οι άνθρωποι του Σόιμπλε δίνουν μεγάλη σημασία στη συνέντευξη αυτή στο «Σπίγκελ». Δεν υπήρξε ποτέ στο παρελθόν τέτοια αμφισβήτηση των αρμοδιοτήτων της καγκελαρίου από υπουργό έγραψε χθες η οικονομική εφημερίδα «Χάντελσμπλατ» που χαρακτηρίζει τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε «Καγκελάριο της Λογικής».

Από τώρα και μετά
Η προειδοποίηση Σόιμπλε για παραίτηση δεν σχετίζεται με όσα έγιναν μέχρι τώρα, αλλά με αυτά που θα γίνουν από τώρα και μετά. 
Ο Σόιμπλε δεν θα δεχθεί οποιοδήποτε αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης για το τρίτο πρόγραμμα. «Η διαπραγμάτευση θα είναι πολύ ενδελεχής. Για αυτό είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πόσο θα κρατήσει» απάντησε ο εκπρόσωπος του Σόιμπλε όταν ρωτήθηκε για το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης. Στο τέλος θα αποφασίσει πάλι η γερμανική Βουλή. Η Μέρκελ ξέρει ότι κόντρα στον Σόιμπλε δεν θα περάσει ποτέ τρίτο Μνημόνιο από την Μπούντεσταγκ, οι αντάρτες βουλευτές της δεν θα είναι μόνο οι 60 της τελευταίας ψηφοφορίας. Χωρίς τον Σόιμπλε δεν θα έχει πλειοψηφία στην Κοινοβουλευτική της Ομάδα. Και αυτό δεν θα το ριψοκινδυνεύσει για τον Τσίπρα.