[Ενστάσεις] Σβήσιμο στο μαύρο

Σε όλη τη ζωή του ο Νίκος Χουλιαράς (που πέθανε χθες στα 75 του) είχε τα Γιάννινα μέσα του. Τα χρόνια του τραγουδιστικού Νέου Κύματος διασκεύασε ηπειρώτικα – ή παρέπεμψε σε αυτά. Τα λογοτεχνικά κείμενά του είναι επηρεασμένα από το ιδιόλεκτο της πατρίδας του, ενώ οι  ήρωές του είναι αναγνωρίσιμοι στους παλιούς Γιαννιώτες. Η ζωγραφική του μόνο δεν έχει άμεσες παραπομπές – αλλά η σκοτεινιά της ίσως αντανακλά τη βαριά επιρροή ενός τόπου συνηθισμένου στις ήττες, στην ξενιτιά και στη λύπη.

Τα Γιάννινα. «Ολοι μαζί, όμως, η Ελλάδα είμαστε» έλεγε ο πιο γνωστός ήρωάς του, ο διανοητικά καθηλωμένος Λούσιας, που με τη δήθεν αθώα πλην κουτοπόνηρη ματιά του παρατηρούσε τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, μια χώρα μετρίων επίσης κουτοπόνηρων, έτοιμων σε μεγάλο βαθμό να συνταχθούν κάτω από κάποιο συμφέρον, ακόμα και αν το βάφτιζαν ιδεολογία. Είναι η Ελλάδα των διαχωρισμών, της στέρησης, της απομόνωσης από τον μεγάλο κόσμο. Ενας κοινωνικός εφιάλτης.

Ο ίδιος εφιάλτης καθορίζει και τα άλλα κείμενά του. Με την άδειά σας, θα παραθέσω απόσπασμα από το «Μπακακόκ», από την ιστορία ενός άλλου «τρελού» των Ιωαννίνων, του Δημητράκη Μαντζαρόπουλου, ο οποίος έχει κολλήσει στον Ιορδάνη για να του κάνει τράκα τσιγάρο. Του πήρε ένα, του ζήτησε και δεύτερο.  

“Ε τότε!.. γιατί να μην πάρω εγώ το πακέτο με τα σιγαρέτα και ν’ αφήσω σ’ εσάς εν σιγαρέτο διά να καπνίσετε μετά το γεύμα!”».

Ο Δημητράκης Μαντζαρόπουλος του Χουλιαρά διαπραγματευόταν α λα ελληνικά. Σε ένα παρελθόν τόσο κοντινό. Και πάντα μαύρο.