[Θεωρείο] Η αισθητική της δεύτερης ευκαιρίας

Πριν από έξι μήνες ήταν η εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, σήμερα είναι η σκληρή συμφωνία που υπέγραψε ο Αλέξης Τσίπρας. Αλλά η ουσία δεν αλλάζει: εκτός συνόρων διαμορφώνεται και πάλι ένα κλίμα που, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να αποδειχθεί ευνοϊκό για την Αθήνα. Τότε, το εκλογικό αποτέλεσμα στην Ελλάδα ήταν από μία άποψη το επιχείρημα που έψαχνε το Παρίσι για να προκαλέσει ένα ρήγμα στην οικονομική ορθοδοξία του Βερολίνου. Μόνο που ο έλληνας Πρωθυπουργός ξόδεψε αυτό το πολιτικό κεφάλαιο μέσα σε λίγες ημέρες. Η συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ πάγωσε τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως φάνηκε από την πρώτη περιοδεία του Τσίπρα. Κι ό,τι είχε απομείνει σαρώθηκε από τον αλαζονικό διδακτισμό και τη δημιουργική ασάφεια του Βαρουφάκη.

Οπως στη ζωή, έτσι και στην πολιτική η δεύτερη ευκαιρία δεν είναι δεδομένη. Στον ορίζοντα, πάντως, διαφαίνεται μια τέτοια πιθανότητα για τον έλληνα Πρωθυπουργό. Οι υποστηρικτικές δηλώσεις του Μισέλ Σαπέν, οι αιχμές του Βέρνερ Φάιμαν κατά του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, οι αποστάσεις του Ζίγκμαρ Γκάμπριελ από τον ίδιον και οι σοφές ενστάσεις του 90χρονου Ζακ Ντελόρ μεταθέτουν τον άξονα της συζήτησης: το πρόβλημα δεν είναι η Ελλάδα που αδυνατεί να μεταρρυθμιστεί, είναι η Γερμανία που ασκεί τρομακτική πίεση. Δεν είναι ο ελληνικός εξαιρετισμός, αλλά ο γερμανικός δογματισμός. Να, όμως, που η υπουργοποίηση των Χαϊκάληδων και το φάντασμα μιας ακόμη εκλογικής αναμέτρησης αποδεικνύουν ότι το ένα πρόβλημα δεν αναιρεί το άλλο.

«Δεύτερη ευκαιρία» είναι ο τίτλος ενός αμερικανικού φιλμ με τον Κλιντ Ιστγουντ. Κατά μία έννοια, η ταινία είναι πολιτική: ο Ιστγουντ υποδύεται έναν προεδρικό σωματοφύλακα, ο οποίος δεν είχε μπορέσει να σώσει τον Κένεντι το 1963 στο Ντάλας και τριάντα χρόνια αργότερα καλείται να προστατεύσει έναν άλλο πρόεδρο από έναν παράφρονα, που υποδύεται απολαυστικά ο Τζον Μάλκοβιτς. Για τον Αλέξη Τσίπρα, ο ρόλος είναι διπλός. Στη δική του δεύτερη ευκαιρία πρέπει να προστατεύσει ο ίδιος τον εαυτό του από τα tweets των υπουργών του, που μπροστά τους τα απειλητικά μηνύματα του Μάλκοβιτς στον Ιστγουντ μοιάζουν με οάσεις λογικής. Είναι θέμα πολιτικής αισθητικής. Εκτός αν θεωρήσει κανείς ότι ο Μάλκοβιτς και ο Χαϊκάλης είναι ηθοποιοί της ίδιας κλάσης.