[Πίσω από τη βιτρίνα] Στα χρόνια της ασάφειας

Κανείς δεν χάρηκε στις Βρυξέλλες όταν άκουσαν τον Πρωθυπουργό να ομολογεί δημοσίως στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ ότι δεν πιστεύει στη συμφωνία που έκλεισε με τους ευρωπαίους εταίρους. Κοινοτικοί αξιωματούχοι εξηγούσαν ότι η άρνηση ιδιοκτησίας του προγράμματος δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να ανακτήσει η ελληνική κυβέρνηση τη χαμένη της αξιοπιστία σε μια Ευρώπη που έχει αρχίσει να χάνει την υπομονή της με την ελληνική ιδιαιτερότητα. «Εχουμε κι εμείς ψηφοφόρους στους οποίους πρέπει να εξηγούμε ότι δεν πετάμε λεφτά σε ένα πηγάδι δίχως πάτο», εξηγούσαν σε έλληνες ευρωβουλευτές ευρωπαίοι συνάδελφοί τους.

Οση ανακούφιση κι αν προκάλεσε στους κοινοτικούς κόλπους η υπερψήφιση της συμφωνίας από την ελληνική Βουλή, στις Βρυξέλλες εξακολουθεί να απλώνεται μια βαθύτατη δυσπιστία για τις προθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα που ειδικά στο διαρθρωτικό του κομμάτι είναι ιδιαίτερα απαιτητικό. Που διακατέχεται από μια λογική «pay as you go», με σφιχτά χρονοδιαγράμματα, εξαντλητικούς ελέγχους και μόνιμη παρουσία της τρόικας στην Αθήνα. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν τις δυσκολίες που κρύβονται και στο πακέτο Γιούνκερ. Δεν υπάρχουν μπροστά μας κάποια εύκολα 35 δισ., απαιτείται στήριξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας που θα μπορούσε να διευκολύνει τη ροή κεφαλαίων στην ελληνική οικονομία. Κι όλα αυτά σε μια χώρα που επιστρέφει ολοταχώς στην ύφεση, με ορίζοντα επιστροφής στην ανάπτυξη το 2018.

Πώς θα υπηρετήσει αυτό το πρόγραμμα η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα; Από την ψηφοφορία της Τετάρτης κι έπειτα η χώρα ζει σε ένα πρωτοφανές κι αντιφατικό πολιτικό περιβάλλον: ο κυβερνητικός συνασπισμός ορίζεται από ένα διχοτομημένο κόμμα, τον ΣΥΡΙΖΑ του ευρώ και τον ΣΥΡΙΖΑ της δραχμής, ένα κόμμα που μετρήθηκε ισχυρό στην αντίδραση, αλλά ανίσχυρο στη δράση, κι από ένα μικρότερο, τους ΑΝΕΛ, που παραμένουν γαντζωμένοι στην καρέκλα της εξουσίας δίνοντας τον τόνο της αντιευρωπαϊκής ρητορικής. Υπάρχει επίσης μια εγκλωβισμένη πολιτικά αντιπολίτευση, που ψήφισε χωρίς απώλειες το Μνημόνιο της Αριστεράς, αλλά γνωρίζει ότι έχει πρόσφατη την αποδοκιμασία της κοινωνίας τόσο στις εκλογές όσο και στο δημοψήφισμα. Και τέλος αθροίζονται οι αντιμνημονιακές δυνάμεις, μέσα κι έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ, συντεταγμένες και ασύνταχτες, που διαθέτουν ερείσματα και ρεύμα στην κοινωνία και που πιθανότατα σύντομα θα αναζητήσουν τον επόμενο φυσικό τους ηγέτη.

Ο Πρωθυπουργός, αφότου επιχείρησε ανεπιτυχώς τη ρήξη με τους δανειστές κι αφού τελικά πραγματοποίησε τη ρήξη με τις προεκλογικές του δεσμεύσεις, καλείται πλέον να κλείσει τους λογαριασμούς του οριστικά με την εσωτερική του αντιπολίτευση, με τις τάσεις και τις συνιστώσες εκείνες που υπερεκπροσωπούνται στον ΣΥΡΙΖΑ χωρίς, μέχρι πρόσφατα, την αντίστοιχη αντανάκλαση στην κοινωνία. Ενα δείγμα των προθέσεών του έδωσε ήδη από το βράδυ της Πέμπτης. Η χώρα δεν μπορεί να μένει βυθισμένη σε μια πολιτική αντίφαση όπου η κυβέρνηση στηρίζεται στις ψήφους της αντιπολίτευσης. Εάν η δημιουργική ασάφεια οδήγησε σε καταστροφικά διαπραγματευτικά αποτελέσματα, κάτι αντίστοιχο μπορεί να προκαλέσει και η μονιμοποίηση της πολιτικής ασάφειας. Ούτως ή άλλως, η Ευρώπη δεν πρόκειται να δώσει δεύτερη ευκαιρία.