[Διαστάσεις] Μια ιστορική ευκαιρία

Τους δύο πιο ουσιαστικούς τίτλους τούς είχε χθες η εφημερίδα Γκάρντιαν, κι ας ανήκει στην αγγλοσαξονική σχολή (ή ακριβώς γι’ αυτό). Ο ένας, ο πολιτικός, ήταν στην έντυπη μορφή: «Η Ευρώπη παίρνει τη ρεβάνς από τον Τσίπρα». Ο άλλος, ο οικονομικός, ήταν στην ιστοσελίδα: «Παράδοση δημοσιονομικής κυριαρχίας έναντι βοήθειας».

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό το Σαββατοκύριακο η Ευρώπη ταπείνωσε τον Αλέξη Τσίπρα και, μέσω αυτού, την ελληνική κυβέρνηση και την ίδια τη χώρα. Η κρατούσα άποψη είναι ότι σε αυτή την εκστρατεία ταπείνωσης πρωταγωνίστησαν ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και οι άλλοι «σκληροί» της ηπείρου. Οπως υπονοεί όμως ο τίτλος της βρετανικής εφημερίδας, η ενόχληση από την πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, με αποκορύφωμα την οργάνωση του εξωφρενικού δημοψηφίσματος, ήταν πανευρωπαϊκή. Ο Πρωθυπουργός έχασε την εμπιστοσύνη όχι μόνο των «γερακιών», αλλά και των «περιστεριών». Οι διαφωνίες που σημειώθηκαν στη συνέχεια και περιγράφηκαν ως γαλλογερμανικό ρήγμα αφορούσαν τα εργαλεία που θα χρησιμοποιούνταν, τους εκβιασμούς που θα γίνονταν, τις απειλές που θα εκτοξεύονταν. Εδώ, το Βερολίνο έκανε ένα βήμα παραπάνω, προκαλώντας την οργή των ευρωπαϊστών.

Το σκληρό πακέτο που επιβλήθηκε όμως τελικά, αν και γερμανικής έμπνευσης, έχει τη σαφή έγκριση και του Παρισιού. Και προσφέρει στον Αλέξη Τσίπρα μια ιστορική ευκαιρία: να ξεφορτωθεί τους ακραίους, δεξιούς και αριστερούς, και να προωθήσει από κοινού με τις φιλευρωπαϊκές δυνάμεις όλες εκείνες τις μεταρρυθμίσεις που καμιά κυβέρνηση πριν απ’ αυτόν δεν τόλμησε να εφαρμόσει. Θα την αξιοποιήσει;

Η παράδοση της δημοσιονομικής κυριαρχίας μιας χώρας σε ένα «κέντρο» μπορεί από μια πρώτη ματιά να είναι ενοχλητική. Στην πραγματικότητα, αποτελεί προϋπόθεση για την υπέρβαση των εθνικών κρατών και την οικοδόμηση μιας πραγματικής ευρωπαϊκής ενοποίησης που δεν θα περιορίζεται στο μοίρασμα ενός νομίσματος. Με αυτή την έννοια, η Ελλάδα μπορεί πράγματι να αναδειχθεί τελικά, έστω και άθελά της, στον καταλύτη ιστορικών εξελίξεων για την Ευρώπη. Δεν θα είναι εξελίξεις «αριστερές», όπως φαντασιωνόταν το αντιμνημονιακό μέτωπο. Δεν θα είναι ούτε «δεξιές», όπως θα ήθελαν η Λεπέν και ο Φάρατζ. Θα είναι, απλώς, ευρωπαϊκές.