Βήμα βήμα η διολίσθηση προς τη δραχμή

Κανείς από τον στενό κύκλο του Αλέξη Τσίπρα δεν μιλάει για εθελουσία έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη, στην περίπτωση του Οχι. Εκφράζονται όμως φόβοι ότι υπάρχει ειλημμένη απόφαση της Γερμανίας για μια θυσία της Ελλάδας για να θωρακιστεί καλύτερα το ευρώ, αλλά ακόμα και για παραδειγματισμό προς χώρες που μπορεί να αμφισβητήσουν τις κυρίαρχες πολιτικές λιτότητας.

Εκτιμούν πως οι ακραίες φωνές που εκφράζονται από τους γερμανούς βιομηχάνους και τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μπλόκαραν ουσιαστικά τις διαπραγματεύσεις με παράλογες απαιτήσεις, οι οποίες δεν μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές από την ελληνική πλευρά, προκειμένου να τελειώνει μια και καλή με το ελληνικό ζήτημα που ταλαιπωρεί επί πέντε χρόνια την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Πώς όμως θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η επιστροφή στην δραχμή; Οι απόψεις των οικονομολόγων διαφοροποιούνται ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα. Υπάρχουν οικονομολόγοι που υποστηρίζουν ότι κάτι τέτοιο σε συνθήκες ομαλότητας είναι σχεδόν αδύνατο, εξαιτίας των διεθνών συμβάσεων που έχει υπογράψει η χώρα. Θα χρειάζονταν έκτακτα μέτρα, όπως η πλήρης απομόνωση της χώρας και η αναστολή θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος. Επίσης υποστηρίζουν ότι το καινούργιο νόμισμα δεν θα γινόταν καν αποδεκτό από τις διεθνείς αγορές, διότι δεν θα είχε αντίκρισμα. Θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο μόνο με μεγάλο ποσοστό εξαγωγών, κάτι που η Ελλάδα δεν έχει ή εκτός και αν υπήρχε σύνδεση με άλλο νόμισμα που θα δεχόταν να το στηρίξει.

Οι υποστηρικτές του εγχειρήματος, από την πλευρά τους, ισχυρίζονται ότι το κλειδί της όλης υπόθεσης βρίσκεται στον έλεγχο των τραπεζών και στη ρήξη με τους δανειστές, με όρους σύγκρουσης.

Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΧΑΟΥΣ. Αν δεν υπάρξει συμφωνία οι τράπεζες δεν θα ξανανοίξουν, τουλάχιστον όχι με τη μορφή που τις γνωρίζαμε. Παρότι η ΕΚΤ θα κάνει απαιτητό άμεσα το ποσό των δανείων που έχει χορηγήσει, αυτό δεν θα δοθεί. Εφόσον μιλάμε για συνθήκες σύγκρουσης, ούτε οι μετοχές τους μαζί με τα ενεργητικά τους θα περάσουν στην κυριότητά της ώστε να προχωρήσει η προβλεπόμενη διαδικασία ανακεφαλαιοποίησής τους. Αυτές θα κρατικοποιηθούν, θα εκκαθαριστούν και σε δείγμα φιλολαϊκής πολιτικής, ενδεχομένως να διαγραφούν μεγάλα δάνεια λαϊκών νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων.

Η επόμενη ενέργεια που θα αναγκαστεί να κάνει η κυβέρνηση σε περίπτωση που διακοπούν οι συνομιλίες με τους δανειστές, ουσιαστικά έχει συντελεστεί. Η παύση πληρωμών έχει γίνει πραγματικότητα με τη μη καταβολή της δόσης στο ΔΝΤ την προηγούμενη Τρίτη. Αμέσως μετά θα παγώσει και η αποπληρωμή των δανείων προς την ΕΚΤ, λόγω αδυναμίας καταβολής των δόσεων. Η χώρα θα περάσει και επίσημα σε καθεστώς χρεοκοπίας, μπλοκάροντας κάθε δυνατότητα χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας από τους διεθνείς οργανισμούς, αφού έτσι κι αλλιώς βρίσκεται εκτός αγορών εδώ και πέντε χρόνια. Θα αναζητηθεί κοινός τόπος με τους δανειστές για αναδιάρθρωση του χρέους και αν δεν ευοδωθούν οι προσπάθειες, θα παγώσει αναγκαστικά μέχρι νεωτέρας.

ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Επόμενο βήμα θα αποτελέσει η εκτύπωση νομίσματος για τις συναλλαγές στο εσωτερικό. Το νέο νόμισμα, αν γίνει δεκτό στις διεθνείς αγορές, θα χάσει μεγάλο κομμάτι της αξίας του από τις πρώτες κιόλας ημέρες της κυκλοφορίας του.

Ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στα ύψη και οι ελλείψεις στην αγορά μέχρι να ομαλοποιηθεί κάπως η κατάσταση, θα είναι τεράστιες. Σε αυτό το σημείο θα χρειαστεί η κρατική παρέμβαση για την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς με τα βασικά είδη διατροφής, κυρίως σε όσα παράγονται στην Ελλάδα αλλά και στις όποιες εισαγωγές γίνονται. Τα αποθέματα σε ευρώ θα δεσμευτούν από το κράτος και θα χρησιμοποιηθούν για την εισαγωγή ειδών πρώτης ανάγκης. Κυρίως φάρμακα που δεν παράγει η εθνική φαρμακοβιομηχανία, βασικά τρόφιμα και προϊόντα για τη βιομηχανική παραγωγή.

Η παραγωγική διαδικασία θα παγώσει σχεδόν ολοκληρωτικά για τις πρώτες εβδομάδες, οδηγώντας την οικονομία σε πρωτόγνωρη για τα μεταπολεμικά χρονικά ύφεση. Η ανεργία και τα λουκέτα θα χτυπήσουν κόκκινο.

Πάντως, οι οπαδοί της επιστροφής στη δραχμή υποστηρίζουν πως όταν τα πράγματα σταθεροποιηθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης θα τρέχουν ιλιγγιωδώς. Οπλο για την ανάκαμψη της οικονομίας θα αποτελέσει η υψηλή ανταγωνιστικότητα που θα έχει επιτευχθεί χάρη στο νέο, έντονα υποτιμημένο νόμισμα, η εισροή συναλλάγματος από τον τουρισμό και την αύξηση των εξαγωγών.