Ο αντισυμβατικός σεισμολόγος

Επειτα από κάθε μεγάλο σεισμό εμφανίζεται πάντα επιφυλακτικός. Ο χαρακτηρισμός «εφησυχαστικός» δεν του ταιριάζει. Η στάση του αυτή συνήθως κάνει πολλούς πολίτες να ανησυχούν για νέους, ενδεχομένως μεγαλύτερους σεισμούς. Και αυτό προκαλεί πολλές φορές πονοκέφαλο σε αρκετούς πολιτικούς. Η τελευταία παρέμβαση του καθηγητή Σεισμολογίας και νέου διευθυντή στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Αθηνών Ακη Τσελέντη έγινε τον Απρίλιο με φόντο τον φονικό σεισμό στο Νεπάλ και τις θεωρίες περί ντόμινο που άρχισαν να διατυπώνονται. Τότε ήταν που έριξε τη «βόμβα» ότι υπάρχουν περιοχές στην ελληνική επικράτεια που θεωρούνται «υπερώριμες» για μεγάλο σεισμό ενώ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το σταμάτημα της 24ωρης παρακολούθησης της σεισμικής δραστηριότητας επειδή δεν υπάρχουν τα χρήματα για τη μισθοδοσία των συμβασιούχων υπαλλήλων.

Ακολούθησε η αντιπαράθεση με τον αναπληρωτή υπουργό Υποδομών Χρήστο Σπίρτζη, ο οποίος έκανε λόγο για τρομοκράτηση της κοινής γνώμης από δημοσιολογούντες περί τους σεισμούς με στόχο την απόσπαση κονδυλίων για αόριστες εκτιμήσεις σεισμικότητας. Και όπως ήταν αναμενόμενο ο καθηγητής Σεισμολογίας απάντησε επί προσωπικού: «Ο σεισμός δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής σκοπιμότητας» είπε.

Αν και όπως ξεκαθαρίστηκε το υπουργείο Υποδομών είναι αναρμόδιο για να λύσει το θέμα της μισθοδοσίας των συμβασιούχων, το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται! Και έως σήμερα το αρμόδιο υπουργείο Παιδείας σφυρίζει αδιάφορα για την τρύπα που κινδυνεύει να δημιουργηθεί στην ενημέρωση και προστασία των πολιτών από την ενδεχόμενη διακοπή της 24ωρης παρακολούθησης της σεισμικής δραστηριότητας. Ο Ακης Τσελέντης θεωρεί ότι ο πρόσφατος σεισμός μεγέθους 5,3 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στον Βόρειο Ευβοϊκό δικαίωσε την πρόβλεψή του τον Απρίλιο για τις περιοχές στην Ελλάδα όπου μπορεί να σημειωθεί μεγάλος σεισμός.

Ο 59χρονος διευθυντής στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών που γεννήθηκε στο Κονγκό της Αφρικής και έζησε τα παιδικά του χρόνια στο Φισκάρδο της Κεφαλονιάς αρέσκεται να χαρακτηρίζει τον εαυτό του «αντισυμβατικό μη διαπλεκόμενο σεισμολόγο».

Μπορεί κάποιος να διαφωνεί μαζί του (και είναι πολλοί αυτοί), κανείς όμως δεν έχει πει το παραμικρό για την επιστημονική του επάρκεια. Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών απ’ όπου αποφοίτησε το 1978. Εναν χρόνο αργότερα ολοκλήρωσε το πρώτο μεταπτυχιακό του στη Γεωφυσική από το Πανεπιστήμιο του Leeds. Εκανε δεύτερο μεταπτυχιακό το 1980 στην Ηλεκτρονική στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Ζυρίχης. Τη διδακτορική του διατριβή στη Γεωφυσική την ολοκλήρωσε το 1983 στο Imperial College του Λονδίνου.Εργάστηκε ως επιστημονικός ερευνητής στο Κέιμπριτζ και πέρασε τρία χρόνια από τη ζωή του (1986-1989) στην Ιαπωνία, όπου ήταν μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο. Οι φίλοι του λένε ότι έμαθε μόνος του ιαπωνικά με μέθοδο αυτοδιδασκαλίας. Υπήρξε επίσης εκπρόσωπος Σεισμολογίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Ασία.

Ο Ακης Τσελέντης συνδέεται με βαθιά φιλία με τον καθηγητή Παναγιώτη Βαρώτσο – τον οποίο θεωρεί δεύτερο πατέρα του – και συνεργάζεται με την ομάδα ΒΑΝ (για την πρόγνωση των σεισμών). Εχει δηλώσει ότι πριν από κάθε επιστημονική του εκτίμηση λαμβάνει υπόψη τις ανακοινώσεις της ομάδας. Ο σεισμός στο Βαρθολομιό της Ηλείας το 1988 και της Αθήνας το 1999 ήταν το έναυσμα για την καυστική στάση που εξακολουθεί να διατηρεί απέναντι στους αρμοδίους. Οπως υποστηρίζουν άνθρωποι από το στενό του περιβάλλον, επηρεάστηκε από το γεγονός ότι η Πολιτεία δεν έδωσε τη δέουσα προσοχή στις προειδοποιήσεις της ομάδας ΒΑΝ.

Το 1990 άρχισε να εργάζεται ως καθηγητής Σεισμολογίας Γεωφυσικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Εκεί δημιούργησε το Σεισμολογικό Κέντρο Δυτικής Ελλάδας. Πριν από έναν χρόνο τα βρόντηξε και έφυγε. «Γιατί; Επειδή ο πόλεμος που δέχθηκα από άτομα του γεωλογικού τμήματος ήταν ένα πολύ μεγάλο εμπόδιο στην περαιτέρω ανάπτυξη του Σεισμολογικού Κέντρου και ψυχοφθόρος για εμένα» λέει σε όσους τον ρωτούν. «Ανέλαβα ένα υπόγειο με ένα στιλό και έναν χάρακα και τους παρέδωσα ένα υπερσύγχρονο Σεισμολογικό Κέντρο με πολλά εκατομμύρια ευρώ σε υποδομές» συμπληρώνει.

Θα περίμενε κανείς ότι αυτός ο μεσήλικος ερευνητής θα περνούσε τις ημέρες του σε ένα προστατευμένο περιβάλλον, μέσα σε βιβλία και ειδικά όργανα. Και όμως η εικόνα του ξεγελάει. Είναι δεινός σκιέρ, τρελαμένος ψαροντουφεκάς, τα καλοκαίρια οργώνει συνήθως το Ιόνιο με το φουσκωτό του ενώ είναι και έμπειρος πιλότος ελαφρών αεροσκαφών τύπου Cessna με πολλές ώρες πτήσης στο ενεργητικό του! «Πριν από δύο χρόνια πέταγα στο Περού με ένα μικρό μονοκινητήριο και ένα καθοδικό ρεύμα παραλίγο να με ρίξει στις πλαγιές των Ανδεων» εξιστορεί. «Η γυναίκα μου λέει ότι ακροβατώ ριψοκίνδυνα στη ζωή μου και ζω από θαύμα».

Το πορτρέτο του συμπληρώνεται με τις εφευρέσεις. Εχει σχεδιάσει έναν αντισεισμικό κλωβό, γνωστό και ως αντισεισμική ντουλάπα αλλά τα χάλασε, όπως λέει, με τον επιχειρηματία που ανέλαβε την παραγωγή. Συνολικά διαθέτει πέντε πτυχία ευρεσιτεχνίας σε ζητήματα (μεθοδολογίες) εντοπισμού υδρογονανθράκων και στην ασφάλεια αγωγών φυσικού αερίου. Την ίδια ώρα, τρέχει ερευνητικά προγράμματα στην Ινδονησία, στη Λατινική Αμερική και πρόσφατα στην Παπούα. Στον ελεύθερο χρόνο του γράφει. Εχει συγγράψει έξι επιστημονικά βιβλία. Οι ερευνητικές εργασίας δεν λαμβάνονται – σε αυτήν την περίπτωση – υπόψη. Η μεγάλη του αδυναμία ωστόσο είναι η πεντάχρονη κόρη του.