Συννεφιές στις φυλές του ΣΥΡΙΖΑ

Τα ξημερώματα της Πέμπτης βρήκαν όλες τις πτέρυγες και τις τάσεις που απαρτίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ σε έναν βαθύ και έντονο προβληματισμό. Η πολυαναμενόμενη συμφωνία με τους θεσμούς, η οποία θα έβαζε τέλος στις πολιτικές λιτότητας και θα έδινε ανάσες ρευστότητας στην ελληνική οικονομία, φάνηκε να απομακρύνεται. Η συνάντηση ανάμεσα στον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δεν είχε τα αποτελέσματα που επιθυμούσε η ελληνική πλευρά.

Οι προτάσεις που παραδόθηκαν στην κυβέρνηση προκάλεσαν σοκ στα μέλη της αποστολής τα οποία συνόδευαν τον Αλέξη Τσίπρα στις Βρυξέλλες. Αντίστοιχο σοκ προκάλεσαν, όπως ήταν αναμενόμενο, και στα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ στην Αθήνα. Τα χαμόγελα που υπήρχαν τις προηγούμενες ημέρες πάγωσαν απότομα, καθώς η αμοιβαία επωφελής συμφωνία που βρισκόταν προ των πυλών, σύμφωνα με τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς, είχε μετατραπεί σε έναν εφιάλτη μέτρων χωρίς προηγούμενο.

Ούτε τα πλέον απαισιόδοξα στελέχη της κυβέρνησης και της Κουμουνδούρου δεν πίστευαν τη συγκεκριμένη εξέλιξη. Τη σκληρότητα όμως των προτάσεων των δανειστών δεν τη χωρούσε ούτε το μυαλό των στελεχών της εσωκομματικής μειοψηφίας, που όλο το προηγούμενο διάστημα μιλούσαν για ρήξη με τους θεσμούς. Η απάντηση διά στόματος των εκπροσώπων όλων των τάσεων ήταν κοινή: οι προτάσεις αυτές δεν μπορούν να αποτελέσουν ούτε καν βάση για συζήτηση, θέση που υιοθέτησε και η κυβέρνηση.

Η δήλωση του υπουργού Εσωτερικών Νίκου Βούτση, που χαρακτήρισε χειρότερη του e-mail Χαρδούβελη την πρόταση των δανειστών, είναι ενδεικτική των σκέψεων που επικρατούν στα κορυφαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ.

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ; Ο προβληματισμός όμως που επικρατεί στην Κουμουνδούρου έγκειται στο τι κάνουμε από εδώ και πέρα. Υπάρχουν περιθώρια ελιγμών για την κυβέρνηση; Θα μπορέσουμε να ανατρέψουμε αυτή την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί; Υπάρχει δυνατότητα να κερδίσουμε ορισμένα σημεία και να οδηγηθούμε στη συμφωνία; Αν οι δανειστές παραμείνουν στις θέσεις τους, ποια θα μπορούσε να είναι η διέξοδος; Αυτά είναι μόνο ορισμένα από τα ερωτήματα που θέτουν ανοιχτά πλέον βουλευτές και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Το σενάριο των εκλογών, έτσι ώστε ο ελληνικός λαός να δώσει την απάντηση στους δανειστές, επέστρεψε για τα καλά. Η προοπτική αυτή ξαναμπαίνει στη συζήτηση από όλες τις τάσεις του κόμματος. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Φίλης, από τα κορυφαία στελέχη της προεδρικής πλειοψηφίας, ξεκαθάρισε πως αν αυτά που παρουσίασε ο Γιούνκερ στον Τσίπρα είναι τελεσίγραφο, τότε η κυβέρνηση όχι μόνο δεν μπορεί να το υιοθετήσει και να το υπογράψει, αλλά θα είναι αναγκασμένη να προσφύγει στη λαϊκή ετυμηγορία, κάτι που θα αποτελεί μονόδρομο. Στην ίδια γραμμή βρέθηκε και η εσωκομματική μειοψηφία, η οποία εκφράστηκε μέσω του αναπληρωτή υπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων Δημήτρη Στρατούλη. Αν δεν κάνουν πίσω οι δανειστές, δήλωσε ο Στρατούλης, η προσφυγή στις κάλπες αποτελεί τη μόνη ενδεδειγμένη λύση. Ως μονόδρομο βλέπει τις εκλογές και ο αντιπρόεδρος της Βουλής Αλέξης Μητρόπουλος.

ΘΟΛΟ ΤΟΠΙΟ. Και για αυτό όμως το ενδεχόμενο, στο μυαλό των στελεχών του κυβερνώντος κόμματος δεν υπάρχει ξεκάθαρη σκέψη. «Ποιο θα είναι το δίλημμα των εκλογών;» αναρωτιούνται. Μια πρώτη υπόθεση που κάνουν ορισμένοι είναι η ανανέωση της εμπιστοσύνης προς τον ΣΥΡΙΖΑ, ώστε να αρνηθεί την πρόταση των θεσμών και να συνεχίσει τη διαπραγμάτευση, έχοντας νωπή τη λαϊκή εντολή που θα απορρίπτει τα τελεσίγραφα και τις πολιτικές λιτότητας. Αυτή η προσέγγιση γίνεται κυρίως από παράγοντες που βρίσκονται κοντά στον Αλέξη Τσίπρα.

Μια τελείως διαφορετική προσέγγιση υπάρχει στο μυαλό των στελεχών της Αριστερής Πλατφόρμας: να προετοιμαστεί ο λαός για ρήξη με τους δανειστές, καθώς αυτοί επιμένουν στην πλήρη διάλυση της ελληνικής κοινωνίας και  της οικονομίας, ζητώντας από το εκλογικό σώμα να εγκρίνει μια τέτοια ενέργεια. Μία τρίτη άποψη, που εκφράζεται από την ομάδα Μπαλάφα – Δούρου – Παπαδημούλη, θεωρεί πως πρέπει πρώτα να επέλθει συμφωνία με αμοιβαίες υποχωρήσεις και μετά να ζητηθεί η έγκριση της συμφωνίας από τον λαό με εκλογές.

Το φάντασμα όμως της οικονομικής ασφυξίας και ο φόβος για την επόμενη μέρα στο τραπεζικό σύστημα, εν μέσω μιας νέας εκλογικής αναμέτρησης, είναι οι φόβοι που εκφράζουν τα στελέχη τα οποία επεξεργάζονται σενάρια εκλογών. Επίσης, οι παραπάνω φόβοι βάζουν φρένο και στο σενάριο της ρήξης, καθώς η άρνηση υπογραφής της πρότασης των δανειστών μπορεί να στηριχθεί πολιτικά και ιδεολογικά, όμως τα πρακτικά προβλήματα που μπορεί να προκύψουν στην οικονομία μπλοκάρουν τέτοιες σκέψεις.

Οι κόκκινες γραμμές του Λαφαζάνη
Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης ήταν εκείνος που βρέθηκε στην πιο δύσκολη θέση από την πρόταση των θεσμών. Η απαίτηση για πώληση του ΑΔΜΗΕ και το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας αφορούν το δικό του υπουργείο. Εκτός όμως από την πάγια θέση του υπουργού πως δεν υπάρχει περίπτωση ούτε ο ΑΔΜΗΕ να πουληθεί ούτε η ΔΕΗ να σπάσει σε μικρή και μεγάλη, αποτελεί κόκκινη γραμμή για όλο τον ΣΥΡΙΖΑ. Επίσης, ο Λαφαζάνης απέκλεισε και την με οποιονδήποτε τρόπο αύξηση στα τιμολόγια των ΔΕΚΟ, μέσω της ένταξής τους στην κλίμακα του υψηλού συντελεστή ΦΠΑ.