[Απλά μαθήματα αριθμητικής] Δεν αντέχουν στον χρόνο

Επειτα από τέσσερις, και πλέον, μήνες διαπραγμάτευσης, οι προτάσεις των δανειστών προς την ελληνική κυβέρνηση αποδεικνύονται πολύ χειρότερες από το e-mail Χαρδούβελη (αν και αυτό ήταν μόνο η πρόταση της προηγούμενης κυβέρνησης και όχι η συμφωνία με τους πιστωτές). Προβλέπουν έσοδα αρκετών δισ. ευρώ από μια νέα φοροεπιδρομή εις βάρος των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών.

Ομως, ακόμη και οι προτάσεις που υπέβαλε η κυβέρνηση περιλαμβάνουν νέους επώδυνους φόρους για τους συνήθεις υπόπτους, στοχοποιώντας κυρίως τα μεσαία εισοδήματα, χωρίς να λείπουν και οι φόροι στις επιχειρήσεις.

Αυτό είναι ένα μόνο από τα παράδοξα της πολύμηνης διαπραγμάτευσης κυβέρνησης και δανειστών. Και οι δύο πλευρές έχουν, στο παρελθόν, αποκηρύξει τα οριζόντια φορολογικά μέτρα ως μέσο για την αύξηση των εσόδων και την επίλυση του ελληνικού προβλήματος. Εμμένουν όμως στην πεπατημένη, παρότι η εμπειρία αποδείχθηκε πικρή από τα δύο πρώτα Μνημόνια, που ήταν γεμάτα φόρους, εξάντλησαν τη φοροδοτική ικανότητα των πολιτών, βούλιαξαν την οικονομία και δεν έφεραν τα αναμενόμενα έσοδα.

Το υπονοεί άλλωστε με τη στάση του το ΔΝΤ. Εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις ότι, ακόμη και αν το επώδυνο πακέτο μέτρων των θεσμών περάσει στο σύνολό του, οι νέοι στόχοι για το πρωτογενές πλεόνασμα, αν και χαμηλότεροι, δεν πρόκειται να επιτευχθούν. Γι’ αυτό και το Ταμείο πιέζει τους εταίρους του να δεσμευτούν για μια νέα γενναία αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους σε περίπτωση αποτυχίας.

Αν εξαιρέσει κανείς την αδυναμία των διαδοχικών ελληνικών κυβερνήσεων από το 2010 και μετά να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις – αντί να επιβάλλουν μόνο φόρους -, και οι ευθύνες των πιστωτών μας είναι σοβαρές για το σημερινό αδιέξοδο. Και στο πρώτο και στο δεύτερο Μνημόνιο προσπάθησαν να αγοράσουν χρόνο, αντί να δώσουν μια μόνιμη λύση στο ελληνικό πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, όμως, αγόραζαν πολύ ακριβά ελάχιστο χρόνο που έτρεχε αντίστροφα από την επομένη των συμφωνιών. Οι αγορές δεν πείθονταν ότι η Ελλάδα θα έλυνε το πρόβλημά της, τα σκληρά μέτρα που επιβάλλονταν διέλυαν τον κοινωνικό ιστό και ταρακουνούσαν συθέμελα το πολιτικό σύστημα χωρίς να είναι και αποτελεσματικά. Κάπως έτσι φαίνεται ότι οδεύουμε και προς το τρίτο Μνημόνιο. Με μέτρα που δεν αντέχουν στον χρόνο.