Οι Κούρδοι (ξανα)ταράζουν τα νερά;

Το πρωί της Κυριακής περισσότεροι από 50 εκατομμύρια Τούρκοι θα προσέλθουν στις κάλπες για να ψηφίσουν στις βουλευτικές εκλογές. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), που βρίσκεται στην εξουσία από το 2002, θα έρθει και πάλι πρώτο. Κανείς δεν περιμένει θρίαμβο των δύο μεγάλων κομμάτων της αντιπολίτευσης, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) ή του Εθνικιστικού Κόμματος Δράσης (ΜΗΡ). Ομως υπάρχει ένα μεγάλο ερώτημα: θα μπορέσει το τέταρτο μεγαλύτερο κόμμα, το φιλοκουρδικό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα (HDP), να ξεπεράσει το ποσοστό του 10% που είναι το όριο για την είσοδο στο Κοινοβούλιο; Η απάντηση θα καθορίσει το άμεσο πολιτικό μέλλον της Τουρκίας.

Το HDP είναι το τελευταίο μιας σειράς κομμάτων που υποστηρίζουν τα δικαιώματα των Κούρδων. Τα περισσότερα έχουν απαγορευθεί από τα τουρκικά δικαστήρια για «αποσχιστικές τάσεις» ή «δεσμούς με την τρομοκρατία». Δεν αποτελεί μυστικό ότι το κόμμα έχει δεσμούς με το ΡΚΚ, το Κόμμα των Κούρδων Εργατών, μια ένοπλη ομάδα που χαρακτηρίζεται «τρομοκρατική» από Τουρκία και ΗΠΑ.

Ετσι, πολλοί Τούρκοι θεωρούν ότι το HDP δεν αξίζει τη στήριξή τους. Ομως το κόμμα προβάλλεται τελευταία ως μια προοδευτική αριστερή δύναμη, υποστηρίζει τα δικαιώματα όλων των μειονοτήτων, μεταξύ των οποίων και των ομοφυλοφίλων, και έτσι έχει κερδίσει τη συμπάθεια μέρους των προοδευτικών πολιτών. Επίσης, ο νεαρός και χαρισματικός ηγέτης του Σελαχατίν Ντεμιρτάς έχει γίνει πολιτικός αστέρας χάρη στον τολμηρό τρόπο με τον οποίο προκαλεί τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ολοι αυτοί οι παράγοντες έχουν βοηθήσει το κόμμα να διευρύνει την απήχησή του και πέραν των κούρδων εθνικιστών ψηφοφόρων οι οποίοι παραδοσιακά ποτέ δεν έδιναν στα κουρδικά κόμματα άνω του 6% σε εθνικές εκλογές. Οι εκλογές της Κυριακής αποτελούν μια τεράστια ευκαιρία αλλά κι έναν μεγάλο κίνδυνο: το όριο του 10% για την είσοδο στη Βουλή που έχει η Τουρκία είναι το υψηλότερο στον δημοκρατικό κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι ένα κόμμα που θα κερδίσει το 9,9% των ψήφων δεν θα εξασφαλίσει ούτε μία έδρα στην Εθνοσυνέλευση των 550 εδρών, ακόμη κι αν έρθει πρώτο σε κάποιες περιφέρειες. Στο παρελθόν, κουρδικά κόμματα ξεπερνούσαν αυτό το πρόβλημα κατεβάζοντας υποψήφιους ως «ανεξάρτητους», γεγονός που τους επέτρεπε να μπουν στο Κοινοβούλιο. Αυτή τη φορά ο Ντεμιρτάς και οι συνεργάτες του αποφάσισαν να ρισκάρουν να θέσουν τους υποψήφιους του HDP στο κομματικό ψηφοδέλτιο. Ή θα θριαμβεύσουν ή θα ηττηθούν κατά κράτος.

Εάν το HDP ξεπεράσει το 10%, θα καταλάβει σχεδόν 60 έδρες – διπλάσιος αριθμός από τις έδρες που ήδη έχουν οι «ανεξάρτητοι» υποστηρικτές του στη Βουλή. Σε αυτήν την περίπτωση ο Ερντογάν και ο πρωθυπουργός του Αχμέτ Νταβούτογλου με το ζόρι θα αποκτήσουν την πλειοψηφία που απαιτείται για να σχηματίσουν κυβέρνηση – ίσως ακόμα να εξαναγκαστούν σε κυβέρνηση συνασπισμού με ένα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Στην περίπτωση που το HDP δεν πιάσει το 10%, σχεδόν όλες οι έδρες από τις κουρδικές περιοχές θα πάνε στο κυβερνών κόμμα, το οποίο τότε θα σχηματίσει εύκολα κυβέρνηση και ίσως κερδίσει αρκετές έδρες (60%) για να αλλάξει το Σύνταγμα ώστε να δοθούν περαιτέρω εξουσίες στον πρόεδρο Ερντογάν.

Αν ο Ντεμιρτάς και το HDP θριαμβεύσουν την Κυριακή, θα αντιμετωπίσουν την πρόκληση να ασκήσουν εξουσία πιο υπεύθυνα από τους σημερινούς κυβερνήτες της Τουρκίας.

Μήνυση για δυσφήμηση
Ο Ταγίπ Ερντογάν κατέθεσε μήνυση για δυσφήμηση εναντίον του ηγέτη της αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλισντάρογλου, επειδή ο επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ισχυρίσθηκε λίγο πριν από τις εκλογές της Κυριακής ότι στο προεδρικό μέγαρο των 1.150 δωματίων υπάρχουν χρυσές τουαλέτες. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του, ο Ερντογάν ζητά αποζημίωση 100.000 τουρκικών λιρών (37.000 δολαρίων).

Ο Μουσταφά Ακιόλ είναι συγγραφέας του βιβλίου «Ισλάμ χωρίς άκρα: Μια μουσουλμανική υπόθεση ελευθερίας»