Οι φυλές του ΣΥΡΙΖΑ σε θέση μάχης

Οσο εντείνονται οι προσπάθειες της κυβέρνησης για εξεύρεση λύσης στον Γόρδιο Δεσμό της συμφωνίας με τους εταίρους τόσο πιο δυνατά ακούγονται οι φωνές στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος που ζητούν να μην κάνει πίσω από τις προγραμματικές της δηλώσεις.
Στο επιτελείο του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα δεν θέλουν να υπάρχει ούτε ως σκέψη ένα ενδεχόμενο αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνες ατραπούς την ελληνική οικονομία. Ομως τόσο στο κυβερνητικό σχήμα όσο και στην Κουμουνδούρου υπάρχουν ομάδες και στελέχη που, με διαφορετικό σκεπτικό, θα επιθυμούσαν τη ρήξη με την ευρωζώνη. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις της κάθε πλευράς στην επόμενη ημέρα μετά τη ρήξη είναι και αυτές που δεν έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής στη δημιουργία μιας ενιαίας τάσης η οποία θα αμφισβητήσει ευθέως τους χειρισμούς της κυβέρνησης.

Σύμφωνα με στενούς συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα, ανάμεσα σε εκείνους που επεξεργάζονται τέτοια σενάρια μπορείς να συναντήσεις πρόσωπα με εντελώς διαφορετική ιδεολογική στάση απέναντι στη στρατηγική επιλογή της παρουσίας της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Επίσης, θεωρούν ότι υπάρχουν στελέχη που ενδεχομένως να θέλουν να παρουσιάσουν ένα φιλολαϊκό προφίλ έχοντας προσωπικές φιλοδοξίες, απογοητευμένα πρώην κορυφαία στελέχη που δεν αξιοποιήθηκαν σε κυβερνητικές θέσεις, αλλά και λαϊκίστικες δυνάμεις που επιβιβάστηκαν στο καράβι του ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και με ευθύνη της ηγεσίας του, το προηγούμενο διάστημα.

Η Αριστερή Πλατφόρμα

Η πιο δυνατή και οργανωμένη ομάδα, που δεν έχει κρύψει ποτέ τις αντιευρωπαϊκές της θέσεις, είναι η Αριστερή Πλατφόρμα. Η εσωκομματική μειοψηφία, με ηγέτη τον υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Παναγιώτη Λαφαζάνη (φωτογραφία), έχει αναδείξει εδώ και χρόνια ως ζήτημα υψίστης σημασίας για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα και τη σύγκρουση με την ευρωζώνη, σε συνδυασμό με τον έλεγχο των τραπεζών και των μεγάλων επιχειρήσεων από το κράτος. Εκτιμά ότι οι δημοσιονομικοί κανόνες που πηγάζουν από την Ευρωπαϊκή Ενωση είναι από τη φύση τους εξοντωτικοί για τους λαούς.

Αυτό που περιπλέκει την κατάσταση ακόμη περισσότερο σε σχέση με τη στάση της μειοψηφίας, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί και σαν εγγύηση για τον Αλέξη Τσίπρα, είναι η συμμετοχή των κορυφαίων στελεχών της ομάδας αυτής στην κυβέρνηση. Σε υπουργικές καρέκλες κάθονται, εκτός του Παναγιώτη Λαφαζάνη, ο Νίκος Χουντής, ο Δημήτρης Στρατούλης και ο Κώστας Ησυχος. Παρά τη συμμετοχή των κορυφαίων στελεχών της μειοψηφίας στην κυβέρνηση, δεν σταματούν οι δημόσιες παρεμβάσεις σχετικά με τη στάση που πρέπει να κρατήσει η κυβέρνηση απέναντι στις απαιτήσεις των δανειστών, τις οποίες και θεωρούν στυγνό εκβιασμό. Οι παρεμβάσεις αυτές μοιάζουν να είναι συντονισμένες, μέσα από αρθρογραφία, συνεντεύξεις και εκδηλώσεις. Εκτός του Παναγιώτη Λαφαζάνη, σημαντικό ρόλο σε αυτή την τακτική έχουν ο βουλευτής Πειραιά και οργανωτικός εγκέφαλος της Πλατφόρμας Στάθης Λεουτσάκος, αλλά και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Θανάσης Πετράκος. Οι παρεμβάσεις τους είναι συχνές, ενώ το ύφος τους συνοψίζεται στο ρητό «ζωή υπήρχε στην Ελλάδα και πριν από το ευρώ, θα υπάρξει αν χρειαστεί και ύστερα από αυτό». Δεν είναι λίγοι οι σύντροφοί τους από την πλειοψηφία που πιστεύουν ότι οι θέσεις της Πλατφόρμας εκφράζονται από το ΚΚΕ και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ και ότι η κομμουνιστογενής Αριστερά είναι ο φυσικός τους πολιτικός χώρος και όχι εκείνος της ευρωπαϊκής Αριστεράς που εκφράζει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτό πάντως που όλοι έχουν καλά χαραγμένο στο μυαλό τους στον ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι σε απόλυτους αριθμούς η ομάδα Λαφαζάνη ελέγχει το 30% του κόμματος, γεγονός που σημαίνει ότι πάντα θα πρέπει να βρίσκεται η χρυσή τομή σε όλα τα ανοιχτά ζητήματα.

Ο Κώστας Λαπαβίτσας

Το πρόσωπο που με τις δημόσιες παρεμβάσεις του ανεβάζει συχνά το αίμα στο κεφάλι των συνεργατών του Αλέξη Τσίπρα είναι ο οικονομολόγος Κώστας Λαπαβίτσας (φωτογραφία), βουλευτής Ημαθίας του ΣΥΡΙΖΑ. Εγινε γνωστός στο ευρύ κοινό τα χρόνια του Μνημονίου, όταν και αρθρογραφούσε με πάθος για την ανάγκη σύγκρουσης με τους δανειστές και την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Τις ίδιες θέσεις επαναλαμβάνει και σήμερα, όντας βουλευτής. Ο Λαπαβίτσας, παρότι δεν ανήκει στην ομάδα Λαφαζάνη, βρέθηκε στα ψηφοδέλτια του κυβερνώντος κόμματος έπειτα από έντονη πίεση του επικεφαλής της εσωκομματικής μειοψηφίας, με τον οποίο διατηρεί άριστες σχέσεις. Στην υποψηφιότητά του είχαν αντιταχθεί σθεναρά οι συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα, θεωρώντας ότι ιδεολογικά δεν είναι κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ.  Στις ευρωεκλογές του 2014 κατάφεραν να κάμψουν τις αντιστάσεις του Λαφαζάνη, όχι όμως και στις εθνικές της 25ης Ιανουαρίου.

Οι πρώην συνιστώσες

Εντονος προβληματισμός επικρατεί στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και για τη στάση που κρατούν έναντι των κυβερνητικών προσπαθειών και οι δύο κύριες πρώην συνιστώσες, ΔΕΑ και ΚΟΕ. Η τροτσκιστική ΔΕΑ, με επικεφαλής το μέλος της Πολιτικής Γραμματείας Αντώνη Νταβανέλο (φωτογραφία), συσπειρώνεται γύρω από την Αριστερή Πλατφόρμα, όμως διατηρεί τον δικό της διακριτό πόλο, έχοντας εκλέξει και δύο βουλευτίνες, την Ιωάννα Γαϊτάνη και την Ελενα Ψαρρέα. Τηρεί ιδιαίτερα αυστηρή στάση απέναντι στους κυβερνητικούς χειρισμούς, η οποία κορυφώθηκε με την εκδήλωση που πραγματοποίησε την Τρίτη το απόγευμα το Κόκκινο Δίκτυο, όπου ακούστηκαν ιδιαίτερα επικριτικά λόγια για τη διαφαινόμενη συμφωνία με τους εταίρους.

Η άλλη ισχυρή πρώην συνιστώσα, η μαοϊκή ΚΟΕ, έχει επιλέξει και αυτή τα χαρακώματα της εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Αν και ο επικεφαλής της Ρούντι Ρινάλντι, μέλος της Πολιτικής Γραμματείας, βρισκόταν κοντά στον Αλέξη Τσίπρα το διάστημα μέχρι και τις εκλογές, διαφοροποίησε την θέση του ασκώντας κριτική στη συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου, γεγονός που επέφερε ένα μικρό σχίσμα στην ομάδα του, με τον Ρινάλντι πάντως να συγκρατεί τις μεγαλύτερες δυνάμεις. Στις τάξεις της ΚΟΕ ανήκουν οι βουλευτές Βασίλης Χατζηλάμπρου, Δημήτρης Κοδέλας, Μαρία Τριανταφύλλου, Βασίλης Κυριακάκης και Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος.

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου

Ξεχωριστή μεταβλητή στην εσωκομματική εξίσωση του ΣΥΡΙΖΑ μπροστά στην ορατή πλέον συμφωνία αποτελεί η Πρόεδρος της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου (φωτογραφία). Αποκορύφωμα της σκληρής στάσης που επιδεικνύει αποτελεί η κριτική που άσκησε στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη κατά τη διάρκεια της κοινής συνεδρίασης της Πολιτικής Γραμματείας με το προεδρείο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας την προηγούμενη εβδομάδα. Αφορμή για αυτή την κριτική στάθηκε η πιθανή υποχώρηση της κυβέρνησης σε ορισμένες απαιτήσεις των δανειστών ώστε να κλείσει η συμφωνία. Επίσης, η άρνησή της να παραδώσει τα ταμειακά διαθέσιμα του Κοινοβουλίου στην Τράπεζα της Ελλάδος φαίνεται να εξόργισε το Μέγαρο Μαξίμου. Αν συνυπολογιστεί και μια σειρά από επεισόδια, τόσο εντός όσο και εκτός Βουλής, στα οποία πρωταγωνίστησε, η Κωνσταντοπούλου έχει οδηγήσει αρκετά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ στο συμπέρασμα ότι ίσως και να σκέφτεται τη δική της προβολή, έχοντας στο πίσω μέρος του κεφαλιού της την πιθανότητα να πρωταγωνιστήσει στο μέλλον, αν υπάρξουν πολιτικές εξελίξεις. Πάντως η Πρόεδρος της Βουλής δεν έχει μιλήσει ποτέ ανοιχτά για ρήξη με την ευρωζώνη.

Ο Γιάννης Μηλιός

Μία ακόμη διαφορετική προσέγγιση στα θέματα που άπτονται της διαπραγμάτευσης έχει κατατεθεί και από τον πρώην υπεύθυνο οικονομικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, καθηγητή Γιάννη Μηλιό (φωτογραφία). Ολο αυτό το διάστημα των τεσσάρων μηνών της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ο Μηλιός έχει ασκήσει σφοδρή κριτική στον υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη για τους χειρισμούς του. Επίσης, εκτιμά ότι η κυβέρνηση οπισθοχωρεί επικίνδυνα από τις θέσεις της, με αποκορύφωμα τα όσα ανέφερε στην εκδήλωση του Κόκκινου Δικτύου. Παρ’ όλα αυτά, οι λύσεις που προτείνει βρίσκονται πάντα εντός ευρωζώνης και Ευρωπαϊκής Ενωσης. Πάντως στελέχη της εσωκομματικής πλειοψηφίας εκτιμούν ότι πίσω από την επικριτική στάση του Μηλιού υπάρχει μια έντονη προσωπική πικρία, λόγω της μη αξιοποίησής του σε κάποια θέση ευθύνης.

Οι ροζ  και οι άλλοι

Φωνές αντίθετες με τους κυβερνητικούς χειρισμούς ακούγονται και από άλλα στελέχη εντός του ΣΥΡΙΖΑ. Οι ροζ συνδικαλιστές της παράταξης ΜΕΤΑ, που ελέγχονται από την Αριστερή Πλατφόρμα, βρίσκονται με το όπλο παρά πόδα, ιδιαίτερα στο ζήτημα των ιδιωτικοποιήσεων, απειλώντας με μαζικές κινητοποιήσεις σε περίπτωση που προχωρήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις των λιμανιών και άλλων υποδομών. Σε πλήρη αντιμνημονιακό οίστρο βρίσκονται επίσης και βουλευτές που δεν ανήκουν σε κάποια συγκεκριμένη ομάδα. Ο βουλευτής Ηρακλείου Γιάννης Μιχελογιαννάκης παρεμβαίνει συχνά δημόσια ζητώντας να εφαρμοστεί πλήρως το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα πριν από λίγες ημέρες ίδρυσε και τη δική του τάση στο κυβερνών κόμμα, που φέρει τον τίτλο Αντιμνημονιακή Τάση.

Σε στάση αναμονής βρίσκεται και η βουλευτής Κοζάνης Ραχήλ Μακρή. Μπορεί μέχρι στιγμής να μην έχει τοποθετηθεί δημόσια, όμως σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις με συναδέλφους της στη Βουλή δηλώνει αποφασισμένη να μην ψηφίσει τη συμφωνία με τους εταίρους, αν αυτή δεν κινείται σε πλήρη αντιμνημονιακή γραμμή. Ενστάσεις για τη συμφωνία έχει εκφράσει και ο αντιπρόεδρος της Βουλής Αλέξης Μητρόπουλος, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για ρήξη.