[Αστάθμητος παράγων] Πολιτική σαν «Βίπερ Νόρα»

Προ δεκαπενταετίας περίπου, συντελέστηκε στον χώρο του βιβλίου μια ιστορική αλλαγή. Ενας εκδότης, μεγάλος και με καλό όνομα, αποφάσισε να περιλάβει στον κατάλογό του αισθηματογραφήματα. Αναγνώσματα που είχαν για ήρωες στιβαρούς άνδρες με τετράγωνα σαγόνια και γκρίζους κροτάφους, οι οποίοι ερωτεύονται δεσποσύνες με ηφαιστειώδες ταμπεραμέντο αλλά αυστηρά ήθη. Να βγάλει τις σύγχρονες Σταχτοπούτες από την καταφρόνια του περιπτέρου, όπου πωλούνταν μέχρι τότε, και των λαϊκών περιοδικών, όπου δημοσιεύονταν παλιότερα σε συνέχειες. Το διανοούμενο κοινό έφριξε. Η ιδέα ωστόσο απεδείχθη εμπορικά ιδιοφυής. Αναρίθμητες αναγνώστριες, που μέχρι τότε ντρέπονταν να αγοράζουν «Βίπερ Νόρα», ρούφαγαν πλέον μυθιστορήματα της ίδιας ακριβώς λογής, τα οποία ήταν όμως τυπωμένα σε καλό χαρτί και είχαν γυαλιστερά εξώφυλλα. Πίστευαν δε ότι διάβαζαν λογοτεχνία.

Συνέβαιναν κι άλλα, εκ πρώτης όψεως άσχετα, στο γύρισμα της χιλιετίας:

σύσσωμο σχεδόν το κοινό παρακολουθούσε φανατικά τον πρώτο «Big Brother». Οταν ετέθη θέμα αποχώρησης από το «σπίτι» της ωραίας Ρέας, όσοι ψήφισαν μέσω SMS – πληρώνοντας μάλιστα ένα ευρώ το κανάλι – ήταν περισσότεροι από τους ψηφοφόρους του ΚΚΕ στις τελευταίες εκλογές. Για ένα και πλέον εκατομμύριο Ελληνες η Ρέα αποτελούσε το θέμα της ημέρας. Αν όχι και της εβδομάδας.

Στην πολιτική επικαιρότητα κυριαρχούσαν, τον ίδιο περίπου καιρό, οι ταυτότητες. Του κάκου η κυβέρνηση υπερασπιζόταν το αυτονόητο, πως η αναγραφή ή μη του θρησκεύματος σε ένα χρηστικό έγγραφο συνιστά καθαρά πρακτικό ζήτημα. Ο μακαριστός Χριστόδουλος, ο Αρχιεπίσκοπος-κεραυνός, συγκέντρωνε λαοθάλασσες πιστών και τους προειδοποιούσε τρέμοντας από ιερή αγανάκτηση ότι άμα χάσουμε την ταυτότητα, θα χάσουμε την ψυχή μας. Τους έπειθε πως δίνουν αγώνα εθνικό, υπέρ βωμών και εστιών.

   

Ο άνθρωπος δεν διαθέτει εκ γενετής κάποιον μπούσουλα, ο οποίος να τον πληροφορεί τι είναι σημαντικό και τι ασήμαντο, τι σοβαρό και τι φαιδρό, τι ωραίο και τι άσχημο. Η παιδεία μάς προσφέρει αισθητική και ηθική. Η έλλειψή της μας οδηγεί σε κατάσταση πλήρους και διαρκούς σύγχυσης.

Με τη χρεοκοπία του 2010, πολλοί πιστέψαμε ότι τα ψέματα επιτέλους θα τελείωναν. Πως οι συμπολίτες μας, για να ανακάμψουν, θα έριχναν το βάρος σε ό,τι έχει ουσία και θα περιφρονούσαν το σαχλό, το εφήμερο, το προσχηματικό. Γελαστήκαμε οικτρά.

Οσοι συγκινούνται από τα εξευγενισμένα «Βίπερ Νόρα», γιατί να μην πιστέψουν με φανατισμό τους δημαγωγούς όταν κηρύσσουν πως το ελληνικό πρόβλημα θα λυθεί σαν γόρδιος δεσμός; Οτι θα μας προστρέξει το «ξανθό γένος» ή οι πανάρχαιοι και πάνσοφοι – σαν εμάς – Κινέζοι; Πως θα μας σώσει ένας χαρισματικός ηγέτης, με αστραφτερό χαμόγελο και υψωμένη γροθιά;

Οσοι ταυτίζονταν με τους παίκτες του «Big Brother», γιατί να μη στείλουν να τους εκπροσωπήσουν στη Βουλή πρόσωπα με παρόμοιες συμπεριφορές; Τι παραπάνω είναι – κατά τη γνώμη τους – το Κοινοβούλιο από ένα «γυάλινο σπίτι», που οι ένοικοί του ναρκισσεύονται, διαπληκτίζονται υστερικά και στήνουν προσωπικά σόου, ανεβαίνοντας στο βήμα με κασετόφωνα;

Οσοι αποθέωναν τον Χριστόδουλο, γιατί να μη ζουν ακόμα για τη στιγμή που θα ανεμίσουν τα λάβαρα και θα κουρελιαστούν τα Μνημόνια ενώ τα σύννεφα πάνω από το Σύνταγμα θα σχηματίζουν – αλληλούια! – τις ιερές μορφές του Πατροκοσμά και του Μακρυγιάννη;

Η ελπίδα – ως γνωστόν – πεθαίνει τελευταία. Γαρνιρισμένη ιδίως με σάλτσες και γιρλάντες, προλήψεις και ονειρώξεις, αντέχει θαυμαστά στη σύγκρουσή της με την ωμή πραγματικότητα.