[Στιγμές] Κάτι τρέχει με τις δημοσκοπήσεις

«Στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, στις προεδρικές εκλογές του 2012 στις ΗΠΑ αλλά και στις πρόσφατες εκλογές στο Ισραήλ και κυρίως στη Βρετανία ένα έγινε σαφές: Γίνεται πλέον όλο και πιο δύσκολο να βρουμε μια εκλογική μάχη κατά την οποία οι δημοσκοπήσεις τα πήγαν καλά και προέβλεψαν με ακρίβεια το αποτέλεσμα». Η διαπίστωση αυτή ανήκει στον διάσημο αμερικανό πολιτικό αναλυτή Νέιτ Σίλβερ – και δεν ξέρουμε αν γνωρίζει ότι το ίδιο ισχύει και για τις δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα.

Ούτε μία. Ούτε μία δημοσκόπηση από τις πάμπολλες που έγιναν στη Βρετανία δεν μπόρεσε να προβλέψει τον θρίαμβο των Συντηρητικών. Ολες έδειχναν πως η μάχη θα δοθεί στήθος με στήθος, ψήφο με ψήφο και το αποτέλεσμα θα είναι αμφίρροπο. Ο Ντέιβιντ Αξελροντ, ο στενός συνεργάτης του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος συμβούλευσε στις βρετανικές εκλογές τον ηγέτη των Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ, δηλώνει πως δεν έχει δει ποτέ «όλα αυτά τα χρόνια που εργάζομαι ως δημοσιογράφος και πολιτικός αναλυτής τόσο μεγάλη αποτυχία των δημοσκοπικών μεθόδων». Ισως γι’ αυτό ξεκίνησε ήδη μια ανεξάρτητη έρευνα προκειμένου να εντοπισθεί τι πήγε λάθος και όπως αναφέρει ο σύλλογος των δημοσκόπων «οι προβλέψεις προφανώς δεν ήταν τόσο ακριβείς όσο θα επιθυμούσαμε».

Μάλλον, μία δημοσκόπηση πέτυχε. Οπως αναφέρει ο Ντέμιαν Λάιονς – Λόου, «την προηγουμένη των εκλογών πραγματοποιήσαμε μια τηλεφωνική δημοσκόπηση η οποία μας έδωσε ακριβώς το αποτέλεσμα. Ομως δεν τη δημοσιοποιήσαμε ποτέ. Γιατί; Διότι τα αποτελέσματα ήταν τόσο διαφορετικά με όλες τις άλλες δημοσκοπήσεις ώστε φοβηθήκαμε ότι θα γίνουμε ρεζίλι. Τώρα θα ζω για να το μετανιώνω». Ο Πάτρικ Στάρτζις, καθηγητής Ερευνητικής Μεθοδολογίας, είναι επικεφαλής της επιτροπής που θα διεξαγάγει την έρευνα. «Φαίνεται ότι οι πολίτες απαντούσαν ότι θα ψηφίσουν κάτι ενώ τελικά αποφάσισαν να ρίξουν κάτι άλλο στην κάλπη» παρατηρεί, καθώς πληθαίνουν οι υποψίες ότι ήταν πολλοί εκείνοι που ενώ φλέρταραν με την ιδέα να στηρίξουν τους Εργατικούς, λόγω του φόβου τους για την οικονομία της χώρας την τελευταία στιγμή άλλαξαν και ψήφισαν Τόρις. Με δυσκολία μεν, αλλά ψήφισαν.

Ο Νικ Σπάροου πιστεύει ότι το βάρος πέφτει στη μεθοδολογία και όχι στους ψηφοφόρους που αλλάζουν γνώμη. «Τα τελευταία 23 χρόνια γίνεται όλο και πιο δύσκολο να συλλέξουμε ένα πραγματικά αντιπροσωπευτικό δείγμα όλων των ψηφοφόρων. Η επιθυμία μας για φθηνές δημοσκοπήσεις μάς στρέφει σε διαδικτυακές μεθόδους. Εχουμε λοιπόν μπροστά μας μια μεγάλη πρόκληση. Να εξασφαλίσουμε ότι στις τηλεφωνικές δημοσκοπήσεις θα χρησιμοποιούμε στοιχεία τουλάχιστον από 1 στα 5 νούμερα που καλούμε και να ικανοποιήσουμε όσους αναρωτιούνται για την αξιοπιστία των ερευνών μέσω Ιντερνετ».