Ο Σόιμπλε και το δημοψήφισμα για το ευρώ

Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν ήταν στις Κάννες τον Νοέμβριο του 2011 όταν ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί και η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ κάλεσαν εσπευσμένα τον τότε πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου να λογοδοτήσει για την ιδέα του να πάει σε δημοψήφισμα για το δεύτερο Μνημόνιο. Η ταπεινωτική αποδόμηση του Παπανδρέου και η ακύρωση του δημοψηφίσματος με τη δήλωση του Βαγγέλη Βενιζέλου ότι η παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ είναι αδιαπραγμάτευτη ανήκουν πλέον στην Ιστορία.

Ενα από τα στοιχεία της είναι ότι ο Σόιμπλε, όπως δηλώνει στη συνέντευξή του στη χθεσινή κυριακάτικη «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ», ανήκε στους υποστηρικτές της ιδέας Παπανδρέου για δημοψήφισμα. Στην ερώτηση γιατί απέτρεψε τους Ελληνες πριν από τέσσερα χρόνια να κάνουν δημοψήφισμα και δεν το κάνει τώρα, απαντά ευθέως: «Λάθος. Τότε συνέστησα με έμφαση στον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου ένα δημοψήφισμα. Αυτό δεν πραγματοποιήθηκε, ο Παπανδρέου έχασε μάλιστα εξαιτίας αυτού το αξίωμά του» λέει ο Σόιμπλε. «Εν κατακλείδι ήταν και είναι απόφαση του κυρίαρχου ελληνικού λαού ποιο δρόμο θα ακολουθήσει» προσθέτει ο γερμανός υπουργός Οικονομικών.

ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ. Μέρκελ και Σαρκοζί μπλοκάρισαν στις Κάννες το δημοψήφισμα όχι γιατί δεν τους είχε ενημερώσει εγκαίρως ο Παπανδρέου, όπως διατείνονταν τότε, αλλά γιατί ένα ενδεχόμενο «όχι» του ελληνικού λαού θα έβρισκε το 2011 την ευρωζώνη ανέτοιμη. Η κόκκινη γραμμή που έβαλε τότε η Μέρκελ στον Παπανδρέου ήταν ότι το δημοψήφισμα θα μπορούσε να έχει μόνο ένα ερώτημα: «ναι» ή «όχι» στο ευρώ. Ο Σόιμπλε ποτέ δεν αντέκρουσε – δημόσια τουλάχιστον – την ιδέα του δημοψηφίσματος. Αντίθετα, θα τον εξυπηρετούσε καθώς ένα θετικό αποτέλεσμα θα δέσμευε και τις επόμενες κυβερνήσεις στη γραμμή δημοσιονομικής εξυγίανσης και μεταρρυθμίσεων, ενώ το αρνητικό αποτέλεσμα θα οδηγούσε την Ελλάδα εκτός ευρώ και θα απήλλασσε την ευρωζώνη από μια εστία συνεχών κρίσεων.

Η συζήτηση για δημοψήφισμα επανήλθε τον Μάιο του 2012, μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων. Στο Eurogroup της 12ης Μαΐου 2012 ο Σόιμπλε είχε θέσει προς συζήτηση τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την παραμονή στο ευρώ ταυτόχρονα με τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου, ενώ η καγκελάριος Μέρκελ είχε συζητήσει την ίδια πρόταση σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια. Η καγκελαρία διέψευσε τότε τα σχετικά δημοσιεύματα, αλλά η ιδέα του δημοψηφίσματος ήταν πλέον στο τραπέζι ως εκβιαστικό δίλημμα των εταίρων και του Σόιμπλε καθώς η ευρωζώνη ισχυροποιούνταν με τον μόνιμο μηχανισμό διάσωσης ESM από το καλοκαίρι του 2012 και αργότερα με την τραπεζική ένωση.

Τώρα η συζήτηση περί δημοψηφίσματος έρχεται σε συνδυασμό με τα σενάρια περί εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ (Grexit). Τον περασμένο Μάρτιο ο Σόιμπλε έκανε για πρώτη φορά λόγο για Grexit από ατύχημα, χθες προειδοποίησε για αιφνίδια πτώχευση της Ελλάδας. «Οι εμπειρίες σε άλλα μέρη του κόσμου έδειξαν ότι μια χώρα μπορεί ξαφνικά να διολισθήσει σε αδυναμία πληρωμών» είπε ο Σόιμπλε στη «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ». Η αιτία είναι ότι η εικόνα για την κατάσταση στα δημόσια ταμεία της Ελλάδας είναι θολή. «Δεν γνωρίζω την ακριβή εικόνα ούτε γνωρίζω αν και η ελληνική κυβέρνηση τη γνωρίζει» είπε. Και στην ερώτηση αν είναι προετοιμασμένος για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, απάντησε με μια εύγλωττη άρνηση: «Υπάρχουν ερωτήσεις στις οποίες ένας υπεύθυνος πολιτικός δεν επιτρέπεται να απαντά». Διαβεβαίωσε πάντως πως με την καγκελάριο Μέρκελ συμφωνούν ότι πρέπει να γίνουν τα πάντα ώστε να κρατηθεί η Ελλάδα στην ευρωζώνη με όρους αποδεκτούς. «Η προσπάθεια δεν θα αποτύχει εξαιτίας μας», συμπλήρωσε.

ΧΑΘΗΚΕ ΧΡΟΝΟΣ. Από το σημερινό Eurogroup πάντως δεν περιμένει συνολική λύση. «Δεν βλέπω να έχουν λυθεί όλα, ακόμη και αν η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να αναπτύξει κάποια πίεση» είπε ο Σόιμπλε. Θεωρεί ότι χάθηκε άσκοπα χρόνος και «αντί για διαπραγμάτευση ουσίας επί των μεταρρυθμιστικών προτάσεων, έγινε επί μακρόν καβγάς εάν οι συναντήσεις με τους τεχνοκράτες θα είναι σε ξενοδοχεία ή αλλού».