Ενα υπερθέαμα για τον Πούτιν

Οι κυνηγοί των νεφών, δηλαδή τα αεροσκάφη που ρίχνουν χημικές ουσίες στον ουρανό για να αποτρέψουν το ενδεχόμενο βροχής, δεν χρειάστηκαν τελικά. Οι πρόβες για τις σημερινές εκδηλώσεις της συμπλήρωσης των 70 χρόνων από τη νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας έγιναν όλες αυτές τις ημέρες κάτω από έναν λαμπρό ήλιο. Η Μόσχα έχει γεμίσει από αφίσες με την επιγραφή Pobieda (Νίκη), ενώ τα άρματα στους δρόμους της πρωτεύουσας ήταν ένα συνηθισμένο θέαμα – όπως και οι πτήσεις των μαχητικών πάνω από τους απαστράπτοντες τρούλους των εκκλησιών. Η στρατιωτική παρέλαση είχε χαρακτηριστεί η πιο σημαντική στην Ιστορία της χώρας. Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν θα έπρεπε να είναι μόνο ένα πράγμα: μεγαλειώδης. Και πράγματι: στην Κόκκινη Πλατεία θα παρελάσουν σήμερα 16.000 στρατιώτες και 194 μονάδες τεθωρακισμένων, μεταξύ των οποίων και το νέο καμάρι του ρωσικού στρατού, το Τ-14. Την ίδια ώρα, πάνω από το Κρεμλίνο θα πετάξουν 143 μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα. Τη δική τους πινελιά θα δώσουν τα πυροτεχνήματα και το Τάγμα των Αθανάτων όπου συγγενείς ρώσων στρατιωτών που σκοτώθηκαν στο μέτωπο παρελαύνουν με τα πορτρέτα τους.

«Η 9η Μαΐου είναι μια ημέρα δόξας, μια ημέρα υπερηφάνειας για τον λαό μας και ύψιστου σεβασμού για μια γενιά νικητών» είχε δηλώσει ο ρώσος πρόεδρος σε σύσκεψη για την προετοιμασία της παρέλασης. Για τον ισχυρό άνδρα της Ρωσίας, το διακύβευμα αυτής της επίδειξης είναι τριπλό: να διατηρήσει την εθνική και κοινωνική συνοχή με όχημα τον πατριωτισμό, να στείλει ένα μήνυμα αποφασιστικότητας στο εξωτερικό και να επαναβεβαιώσει τον ρόλο της Ρωσίας ως παγκόσμιας δύναμης. Η επίτευξη του τελευταίου στόχου δεν είναι καθόλου δεδομένη. Κι αυτό γιατί παρά την παρουσία του κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ, του ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι και του κουβανού ηγέτη Ραούλ Κάστρο, πολλοί άλλοι ηγέτες, κυρίως δυτικοί, προτίμησαν να μη δώσουν το «παρών» σε αυτήν την επέτειο λόγω του ρόλου που έχει παίξει η Μόσχα στην ουκρανική κρίση.

Στην παρέλαση είχαν προσκληθεί και στρατιωτικές δυνάμεις. Θετικά απάντησαν, ωστόσο, μόνο τα γενικά επιτελεία της Κίνας, της Ινδίας και της Σερβίας. Την ίδια ώρα ξεσπούσε ακόμη μία ρωσοπολωνική διαμάχη με αφορμή τις δηλώσεις του πολωνού προέδρου Μπρόνισλαβ Κομορόφσκι ότι «το τέλος αυτού του πολέμου, που συνέτριψε τη γερμανική κατοχή, δεν έφερε την ελευθερία σε αυτήν την ευρωπαϊκή περιοχή επειδή οι χώρες αυτής της περιοχής υποτάχθηκαν παρά τη θέλησή τους στην αυτοκρατορία του Στάλιν». Στον πολωνό πρόεδρο απάντησε ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. «Η απόπειρα παραχάραξης της Ιστορίας, που γίνεται με τοποθέτηση των θυτών και των θυμάτων στην ίδια πλευρά και την εξύμνηση των Ναζί, είναι απαράδεκτη» ανέφερε. Η διαμάχη δεν είναι μόνο ιστορική. Η ουκρανική κρίση έχει προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στην πρώην σφαίρα επιρροής της ΕΣΣΔ, ενώ η Μόσχα δεν έχει σταματήσει να κάνει λόγο για «φασίστες».

«Δυστυχώς, η επίδραση του αντιναζιστικού εμβολίου που δημιουργήθηκε από το δικαστήριο της Νυρεμβέργης έχει αρχίσει να εξασθενεί» είχε δηλώσει ο Λαβρόφ την περασμένη Τρίτη μιλώντας σε βετεράνους του πολέμου. «Οι εθνικιστικές δυνάμεις αποκαλύπτουν το πρόσωπό τους και οι ναζιστικές ιδέες προωθούνται ανοικτά σε ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που επικαλούνται το δημοκρατικό μοντέλο».

Για τους ιστορικούς, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η νίκη του 1945 ενίσχυσαν το εθνικό συναίσθημα που μέχρι τότε ήταν ανύπαρκτο στη Ρωσία. «Πριν το καθεστώς αναζητούσε έναν εσωτερικό εχθρό. Αλλά μετά βρήκε έναν εξωτερικό. Το γεγονός αυτό ένωσε το έθνος και ενίσχυσε τον Στάλιν» επισημαίνει ο ιστορικός Αλεξάντρ Μιασνικόφ. «Ακόμη και οι αντιφρονούντες έφυγαν για το μέτωπο. Ο πατέρας μου ήταν στη φυλακή το 1937 αλλά ήταν από τους πρώτους εθελοντές. Ανθρωποι σαν αυτόν ήταν την ίδια στιγμή θύματα και ήρωες. Γι’ αυτούς η πατρίδα ήταν πιο σημαντική από τον αγώνα εναντίον του καθεστώτος» συμπληρώνει ο συνάδελφός του Βλαντίμιρ Καραμούρτσα.

Η αποκατάσταση του Ιωσήφ Στάλιν
Χάρις στον πόλεμο, ο Στάλιν δεν θεωρείται μόνο θύτης αλλά και νικητής. Είναι κάτι που εξηγεί την αποκατάστασή του. Ενα άγαλμα του Στάλιν εμφανίστηκε στη Γιάλτα, ένα άλλο στήθηκε στο Λίπετσκ την περασμένη Τρίτη, ένα μουσείο πρόκειται να ανοίξει σε ένα χωριό στην Τβερ μόνο και μόνο επειδή ο Στάλιν είχε περάσει από εκεί τον Αύγουστο του 1943.