Αγώνας επιβίωσης για ΕΟΠΥΥ και νοσοκομεία

Αγώνα επιβίωσης δίνουν τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας και ο μεγαλύτερος ασφαλιστικός φορέας, ο ΕΟΠΥΥ. Η λιτότητα που έφερε η κρίση σε συνδυασμό με το εντονότατο πρόβλημα ρευστότητας των τελευταίων μηνών έχουν δημιουργήσει ασφυκτικές συνθήκες με τελικούς αποδέκτες τους ασθενείς.

Και ενώ η κυβέρνηση αναγνωρίζει την κατάσταση μετρώντας τις απώλειες σε ό,τι αφορά την ποιότητα της εξυπηρέτησης των ασθενών και υπερθεματίζει την ανάγκη ενίσχυσης του ΕΣΥ με προσωπικό, οι δομές Υγείας παραμένουν ο μεγάλος ασθενής.

Παράδειγμα 1ο: το νοσοκομείο αριθμεί 450 κενές νοσηλευτικές θέσεις. Το αποτέλεσμα είναι στις απογευματινές και στις βραδινές βάρδιες να αντιστοιχούν μόνο δύο νοσηλευτές για 40 ασθενείς. Επειτα από γενική εφημερία – σημειωτέον ότι τον περασμένο Φεβρουάριο οι εισαγωγές ανήλθαν σε 1.400 – η κατάσταση είναι ακόμη πιο δραματική.

Σε ό,τι αφορά το ιατρικό προσωπικό, οι κλινικές λειτουργούν οριακά με μείον 100 ειδικευμένους γιατρούς και 70 ειδικευόμενους. Η κούραση από τα εξαντλητικά ωράρια και η απογοήτευση είναι η καθημερινότητα των γιατρών που στελεχώνουν το νοσοκομείο.

Παράλληλα τα χρεωστούμενα ρεπό στο λοιπό προσωπικό ξεπερνούν τις 16.000 – εκτός από χρεωστούμενες κανονικές άδειες παρελθόντων ετών.

Και όλα αυτά ενώ το συγκεκριμένο νοσηλευτικό ίδρυμα πραγματοποίησε πέρυσι 55.000 εισαγωγές ασθενών – 5.000 περισσότερες σε σχέση με τα περασμένα έτη.

Παράδειγμα 2ο: Το νοσοκομείο διαθέτει 650 κρεβάτια. Σε κάθε εφημερία προσέρχονται κατά μέσο όρο 1.200 ασθενείς, εκ των οποίων οι 200 χρειάζονται νοσηλεία.

Κάπως έτσι εξηγείται ότι έπειτα από κάθε εφημερία το νοσηλευτικό ίδρυμα εμφανίζει πληρότητα 120%. Οι αριθμοί όσο ακριβείς και να είναι δεν μπορούν να αποδώσουν τις συνθήκες που επικρατούν.

Τα ράντζα κατακλύζουν τους διαδρόμους. Σηπτικοί, ανοσοκατασταλμένοι, καρκινοπαθείς στριμώχνονται σε χειρουργικές και ορθοπεδικές κλινικές, που με τη σειρά τους μπλοκάρουν την προώθηση των χειρουργικών και ορθοπεδικών αρρώστων.

Βαριά πάσχοντες που πρέπει άμεσα να νοσηλευθούν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας βρίσκονται διασωληνωμένοι σε ράντζα.

Τα δύο παραπάνω παραδείγματα παραπέμπουν σε νοσηλευτικά ιδρύματα β’ κατηγορίας, πρόκειται όμως για δύο από τα διαμάντια του ΕΣΥ: τον Ευαγγελισμό και το Αττικό.

Ιδιες συνθήκες επικρατούν στο σύνολο των δημόσιων νοσοκομείων. Οπως προκύπτει από καταγραφή της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος, τα κενά σε ιατρικό προσωπικό πανελλαδικά αγγίζουν τις 3.500. Μάλιστα οι 1.500 θέσεις κρίνονται υπερεπείγουσες, δεδομένου ότι αφορούν ειδικότητες πρώτης γραμμής: παθολόγους, αναισθησιολόγους, παιδίατρους, γυναικολόγους και ορθοπεδικούς.

Σε ό,τι αφορά το νοσηλευτικό προσωπικό η κατάσταση είναι πιο δραματική, δεδομένου ότι χρειάζονται 10.000 νοσηλευτές επιπλέον.

Ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός δεν επιχειρεί να ωραιοποιήσει την κατάσταση. «Δεν έχουμε λάβει ακόμη την τελική έγκριση, δρομολογούμε ωστόσο την τοποθέτηση 800 επικουρικών γιατρών και 600 νοσηλευτών, ώστε να αντιμετωπιστούν άμεσα επείγουσες ανάγκες» δηλώνει στα «ΝΕΑ»

Συνολικά η ηγεσία του υπουργείου δεσμεύεται πως θα τονώσει το ΕΣΥ με περίπου 6.000 γιατρούς, νοσηλευτές, παραϊατρικό και διοικητικό προσωπικό. Υπενθυμίζεται ότι ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, όταν επισκέφθηκε την οδό Αριστοτέλους στις αρχές Απριλίου, είχε δεσμευθεί για 4.500 σταδιακές προσλήψεις σε μια προσπάθεια τόνωσης του χώρου της Υγείας.

Από αυτές, οι 1.012 αφορούν προσλήψεις που είχαν εγκριθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση. Ωστόσο ο κ. Ξανθός παραδέχεται ότι οι τοποθετήσεις θα καθυστερήσουν κι άλλο. «Το ΑΣΕΠ, αναγνωρίζοντας το πρόβλημα στον χώρο της Υγείας, θα επισπεύσει τη διαδικασία έτσι ώστε στο τέλος του έτους να έχουν προσληφθεί ειδικότητες, πλην γιατρών». Και διευκρινίζει: «Οι κρίσεις του ιατρικού προσωπικού καθυστερούν. Εκτιμώ ότι θα ολοκληρωθούν μέσα στο 2016».

Σημειώνεται ότι οι θέσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τα νοσηλευτικά ιδρύματα αλλά και την πρωτοβάθμια φροντίδα Υγείας, το ΕΚΑΒ και τις ψυχιατρικές δομές.

Στο μεταξύ, οι διοικητές των δημόσιων νοσοκομείων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις περικοπές στους προϋπολογισμούς, δεδομένου ότι τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν μειωθεί σταδιακά κατά 50%, με αποτέλεσμα τα χρέη να μετακυλίονται στη «μαύρη τρύπα» της επόμενης χρονιάς.

Οι ίδιοι, ωστόσο, περιγράφουν τους τελευταίους μήνες ως τους «πλέον δραματικούς». Και αυτό διότι από τον Ιανουάριο έως και τον Απρίλιο το σύνολο των νοσοκομείων έχει λάβει μόλις 43,3 εκατομμύρια ευρώ, όταν πέρυσι το ίδιο διάστημα η κρατική χρηματοδότηση ξεπερνούσε τα 229 εκατομμύρια ευρώ.

Μοιραία, τα νοσηλευτικά ιδρύματα που δεν έχουν ταμειακά διαθέσιμα, όπως είναι για παράδειγμα το ΚΑΤ και το Βοστάνειο Μυτιλήνης, λειτουργούν στο κόκκινο.

Οι προμηθευτές υλικών τονίζουν από την πλευρά τους ότι τα νοσοκομεία βρίσκονται σε ανεπίσημη στάση πληρωμών το τελευταίο τετράμηνο, προσθέτοντας ότι σε κακοπληρωτές εξελίσσονται και οι ιδιωτικές κλινικές λόγω της μη είσπραξης των οφειλομένων από τον ΕΟΠΥΥ.

Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας δεσμεύεται ότι θα γίνει αναπροσαρμογή στους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων, «εφόσον υπάρξει συμφωνία με τους εταίρους». Και καταλογίζουν ευθύνες στις προηγούμενες κυβερνήσεις, επισημαίνοντας ότι οι ψαλιδισμένοι προϋπολογισμοί – 1,38 δισ. ευρώ το 2015 έναντι 1,61 δισ. το 2014 – δεν επαρκούν για τις υγειονομικές ανάγκες του πληθυσμού.

Λουκέτο μπαίνει σταδιακά στα μικροβιολογικά εργαστήρια του Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας (ΠΕΔΥ): οι παραγγελίες για αντιδραστήρια και αναλυτές έχουν παγώσει, στερώντας γρήγορες και δωρεάν εξετάσεις σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Αυτή την κατάρρευση, που θυμίζει ντόμινο, παρακολουθεί ως θεατής το υπουργείο Υγείας.

Παραδείγματος χάρη, στο Πολυϊατρείο Πατησίων μεταξύ των εξετάσεων που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν είναι και αυτές για χοληστερίνη και ουρικό οξύ. Οπως ενημερώνουν οι εργαζόμενοι, ο αναλυτής είναι χαλασμένος χωρίς να γνωρίζουν πότε και εάν θα επιδιορθωθεί.

Στο ΠΕΔΥ Χαϊδαρίου το εργαστήριο δεν λειτουργεί προσωρινά, ενώ στα Γιάννινα γίνονται μόνον ορμονικές εξετάσεις λόγω έλλειψης αντιδραστηρίων.

 Αντίθετα, στο πολυϊατρείο της Πρέβεζας ο απαραίτητος εξοπλισμός είναι διαθέσιμος, δεν υπάρχει όμως μικροβιολόγος.

Στελέχη του ΕΟΠΥΥ υπογραμμίζουν ότι η υποχρηματοδότηση και η υποστελέχωση δεν είναι οι μοναδικοί εφιάλτες στον χώρο της Υγείας, καθώς τα γραφειοκρατικά κωλύματα αποτελούν ένα επιπλέον αγκάθι.

Ειδικότερα, η διοίκηση των πολυϊατρείων μεταφέρθηκε στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ) στις αρχές του έτους, χωρίς ωστόσο να έχουν εξοφληθεί οι οικονομικές εκκρεμότητες του 2014 από τον ΕΟΠΥΥ, προκαλώντας εμπόδια στις προμήθειές τους.

Ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός τονίζει στα «ΝΕΑ» ότι έως τα μέσα Μαΐου θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση σχετικό σχέδιο για την αναβάθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, συμπληρώνοντας ότι θα «χρειαστεί χρόνος για την υλοποίησή του».

Βάσει αυτού, ο οικογενειακός γιατρός λαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο – σενάριο που αναδείχθηκε και από τις προηγούμενες ηγεσίες του υπουργείου Υγείας, έμεινε όμως στα χαρτιά – ενώ το σχέδιο συμπεριλαμβάνει και τη λειτουργία ιατρείων γειτονιάς.

Αντίστοιχα, τα κέντρα υγείας αστικού τύπου θα ενταχθούν στο εφημεριακό σύστημα, αποτελώντας «φίλτρο» για τα βαριά περιστατικά που καταλήγουν στο ΕΣΥ. Εως τότε όμως τα νοσοκομεία θα συνεχίσουν να σηκώνουν το βάρος όλων των βαθμίδων Υγείας.

Γίγαντας με πήλινα πόδια αποδεικνύεται ο ΕΟΠΥΥ, ο μεγαλύτερος ασφαλιστικός φορέας της χώρας που καλύπτει περισσότερους από 10 εκατομμύρια ασφαλισμένους ενώ το περασμένο καλοκαίρι έθεσε υπό την ομπρέλα του και τους ανασφάλιστους.

Το ταμείο του διαθέτει μόλις 30 εκατομμύρια ευρώ, όταν οι πάγιες μηνιαίες ανάγκες του Οργανισμού για να εξοφλήσει τους παρόχους – φαρμακεία, κλινικές, ιδιώτες γιατρούς, διαγνωστικά κέντρα κ.λπ. – για τις υπηρεσίες που παρέχουν στους πολίτες ανέρχονται σε περίπου 300 εκατομμύρια.

Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι σε διάστημα 30 ημερών οι συνταγές των ασφαλισμένων για φάρμακα κοστίζουν 160-170 εκατομμύρια ευρώ ενώ μόνο ο λογαριασμός των ιδιωτικών κλινικών για τη νοσηλεία ασθενών ανέρχεται σε περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ.

Αν και από τη σύστασή του ο ΕΟΠΥΥ υπέφερε από οικονομικές αρρυθμίες καθώς τα Ταμεία δεν αιμοδοτούν με εισφορές τον Οργανισμό, πηγές αναφέρουν στα «ΝΕΑ» ότι τους τελευταίους μήνες έχει διαμορφωθεί μια πρωτόγνωρη κατάσταση ασφυξίας.

Ειδικότερα, από την κρατική χρηματοδότηση ύψους 87 εκατομμυρίων ευρώ για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο – που παραδοσιακά λαμβάνει το πρώτο δεκαπενθήμερο κάθε μήνα – έχουν πιστωθεί μόλις 30 εκατομμύρια. Σημειωτέον, δε, ότι στο σύνολό της η κρατική χρηματοδότηση του Οργανισμού είναι μειωμένη κατά 107 εκατομμύρια σε σχέση με πέρυσι.

Την ίδια στιγμή οι ασφαλιστικοί φορείς της χώρας έχουν προχωρήσει σε άτυπη στάση πληρωμών, καθώς δεν αποδίδουν τις εισφορές Υγείας, όπως οφείλουν διά νόμου. Τα νούμερα αποκαλύπτουν το οικονομικό χάος: από το 2012 έως και τον περασμένο Μάρτιο οι ασφαλιστικοί φορείς έχουν εισπράξει εισφορές ύψους 1,02 εκατομμυρίου ευρώ από τους εργαζομένους για λογαριασμό του ΕΟΠΥΥ, ποσό που δεν έχει αποδοθεί στον Οργανισμό.

«Η στρόφιγγα με το νέο έτος έχει κλείσει ακόμη περισσότερο, γεγονός που δεν δικαιολογείται δεδομένου ότι δεν έχει μεταβληθεί σημαντικά το ποσοστό των ανέργων. Δυστυχώς, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τον κλάδο Υγείας ως τον τελευταίο τροχό της αμάξης του κοινωνικού κράτους, επικαλούμενη για παράδειγμα γραφειοκρατικά κωλύματα» λέει ενδεικτικά υψηλόβαθμο στέλεχος του Οργανισμού.

Ο υπουργός Υγείας Παναγιώτης Κουρουμπλής έχει παραδεχθεί ότι η εγκεκριμένη χρηματοδότηση επαρκεί έως και τον Σεπτέμβριό, διαβεβαιώνοντας ότι θα βρεθεί λύση ώστε να καλυφθούν οι αποθεματικές ανάγκες του Οργανισμού. Ο ίδιος ποντάρει σημαντικά και στη διαπραγματευτική ισχύ του ΕΟΠΥΥ, σε μια προσπάθεια να επιτύχει καλύτερες τιμές τόσο στα φάρμακα όσο και στις υπηρεσίες που παρέχουν οι πάροχοι, όπως είναι για παράδειγμα οι διαγνωστικές εξετάσεις.

Ειδικοί του χώρου, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η επιχείρηση της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας θα πέσει στο κενό όσο ο Οργανισμός παραμένει κακοπληρωτής.

Η ανάγκη ενίσχυσης με ανθρώπινο δυναμικό
Ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός αναφερόμενος στις ελλείψεις του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού δηλώνει στα «ΝΕΑ»: «Δεν έχουμε λάβει ακόμη την τελική έγκριση, δρομολογούμε ωστόσο την τοποθέτηση 800 επικουρικών γιατρών και 600 νοσηλευτών, ώστε να αντιμετωπιστούν άμεσα επείγουσες ανάγκες»