Σε «διακοπή ρεύματος» η ενεργειακή πολιτική

Στον αέρα βρίσκεται το σύνολο της νέας ενεργειακής πολιτικής που καλείται να εφαρμόσει ο αρμόδιος υπουργός Παναγιώτης Λαφαζάνης, αφού οι εξαγγελίες του δεν έχουν αρχίσει ακόμη να εφαρμόζονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να συσσωρεύονται όλο και περισσότερες εκκρεμότητες στον συγκεκριμένο τομέα.

Πώς θα μπορούσαν άλλωστε να μειωθούν – πραγματικά και όχι ευκαιριακά – οι τιμές σε ρεύμα, αέριο και καύσιμα αν το υπουργείο Οικονομικών δεν άρει τους μνημονιακούς νόμους που οδηγούν τους έλληνες καταναλωτές να πληρώνουν έναν από τους υψηλότερους ειδικούς φόρους κατανάλωσης πανευρωπαϊκά; Αυτός είναι ο άμεσος τρόπος για να μειωθεί το ενεργειακό κόστος.

Επιτροπή στο υπουργείο μελετά την εφαρμογή της «διακοψιμότητας». Ενός μέτρου που εφαρμόζεται σε πολλές χώρες και επιτρέπει σε ενεργοβόρες βιομηχανίες να διακόπτουν για συγκεκριμένες περιόδους τη λειτουργία τους μειώνοντας τη συνολική ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια με αντάλλαγμα εκπτώσεις στην τιμή του ρεύματος υψηλής τάσης που καταναλώνουν.
Ποιος όμως θα πληρώσει το κόστος; Προς το παρόν, η μόνη πρόταση που υπάρχει στο τραπέζι είναι αυτή που είχε εγκρίνει πέρυσι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δηλαδή ένα ειδικό τέλος που θα επιβαρύνει κυρίως τον χώρο των ΑΠΕ. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, η κίνηση θα έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη δέσμευση Λαφαζάνη για στήριξη των μικρών παραγωγών ΑΠΕ.

Πρόκειται για κοινοτική υποχρέωση. Στην περίπτωση του λιγνίτη η Ελλάδα έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Υποτίθεται πως το σχέδιο πώλησης της Μικρής ΔΕΗ θα έλυνε το θέμα. Αλλά το σχέδιο ακυρώθηκε. Η Κομισιόν έχει διαμηνύσει πως η ματαίωση του σχεδίου θα αναβιώσει την υπόθεση του μονοπωλίου της ΔΕΗ στον λιγνίτη, πόσω μάλλον όταν η επιχείρηση παραμένει κυρίαρχη στην αγορά με ποσοστό 98%. Αντίδραση από την ελληνική πλευρά δεν έχει ακόμη υπάρξει. Ο,τι ισχύει για τη λιγνιτική παραγωγή ισχύει και για την υδροηλεκτρική, που επίσης μονοπωλείται από τη ΔΕΗ. Μία διέξοδος στο κεφάλαιο λιγνίτη θα ήταν να παραχωρήσει η κυβέρνηση σε ιδιώτες τα ανενεργά ορυχεία της Δράμας και της Ελασσόνας.
Σχετικά σενάρια που είδαν το φως της δημοσιότητας τον Φεβρουάριο προκάλεσαν τις αντιδράσεις του δημάρχου Ελασσόνας, κατόπιν των οποίων το υπουργείο διέψευσε κατηγορηματικά ότι προτίθεται να παραχωρήσει σε ιδιώτες την εκμετάλλευση των δύο ορυχείων. Πάντως ούτε το υπουργείο ούτε η κυβέρνηση έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει με ποιο τρόπο θα προχωρήσουν στην αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας.

Οι ΕΠΑ κατέχουν το μονοπώλιο στην αγορά λιανικής. Η Κομισιόν απαιτεί το άνοιγμα της αγοράς. Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε έτοιμο σχετικό σχέδιο. Η νέα δεν έχει ακόμη ανοίξει τα χαρτιά της.

Τέτοιες είναι οι υποβρύχιες ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Κυκλάδων και της Κρήτης, αλλά και η νέα μεγάλη επένδυση της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα. Σε μια από τις συνόδους υπουργών όπου συμμετείχε, ο Π. Λαφαζάνης ζήτησε αύξηση της χρηματοδότησης της Ελλάδας για ενεργειακές υποδομές και διασυνδέσεις της νησιωτικής χώρας.

Μπορεί ο υπουργός να έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι η πώληση της Μικρής ΔΕΗ δεν προχωρεί, εκκρεμεί ωστόσο η κατάθεση στη Βουλή νόμου που θα ακυρώνει αυτόν της κυβέρνησης Σαμαρά.

Χωρίς αλλαγή μοντέλου αλλά με παράταση δύο μηνών (14 Ιουλίου το dead line), ο διαγωνισμός παραχώρησης για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στα 20 θαλάσσια οικόπεδα Ιονίου και Κρήτης προχωρεί κανονικά. Παρά τις αρχικές του δηλώσεις για επανεξέταση των όρων του διαγωνισμού και αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, ο κ. Λαφαζάνης αποφάσισε τελικά τη συνέχισή του. Το νέο θεσμικό πλαίσιο δεν έχει ακόμη αρχίσει να συζητείται. Προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ είχε ταχθεί υπέρ ενός μοντέλου συμβάσεων που ακολουθείται σε χώρες όπως οι Γκάνα, Νιγηρία, Βενεζουέλα όπου η κυριότητα των υδρογονανθράκων ανήκει στο κράτος και ο μισθωτής λειτουργεί σαν εργολάβος υπό τις εντολές του Δημοσίου.

Εχουν γραφεί πάρα πολλά για το σχέδιο και κατά πόσο είναι βιώσιμο. Ανεξάρτητα της σύνδεσής του με… ρούβλια πολλών δισ. ευρώ, ο υπουργός επιμένει ότι το σχέδιο είναι εφικτό και ότι σύντομα θα υπογραφεί η περίφημη συμφωνία για την εταιρεία του αγωγού.

Το πρώτο που έκανε όταν ανέλαβε ο υπουργός ήταν να ξεκινήσει πόλεμο κατά της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας. Δεσμεύθηκε να φέρει ένα νέο ρυθμιστικό πλαίσιο της αγοράς ενέργειας, συμβατό με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, το οποίο όμως θα καταργεί «τον ρόλο του υπερκράτους για τη ΡΑΕ, που πολύ συχνά εξυπηρετεί ιδιωτικά συμφέροντα», όπως λέει. Το σίριαλ θα έχει ενδιαφέρον. Η Κομισιόν έχει ήδη εκφράσει τις ενστάσεις της για τα σχέδια Λαφαζάνη, καθώς οι «υπερεξουσίες της ΡΑΕ» πηγάζουν, όπως σημειώνεται, κατευθείαν από το κοινοτικό δίκαιο.