[Ανάλυση] Ρεαλισμός, όχι μαγεία

Στην αγορά της τεχνοκριτικής η καλλιτεχνική υπεραξία του Σωτήρη Χατζάκη ακολουθούσε πορεία αντιστρόφως ανάλογη με τα έσοδα των λαμπερών παραστάσεων του Εθνικού Θεάτρου. Ο απερχόμενος καλλιτεχνικός διευθυντής θεωρήθηκε πολύ συμβατικός σε σχέση με τον Λιβαθινό και πολύ «ελληνοκεντρικός» σε σχέση με τον Μαρμαρινό. Ακόμη κι έτσι, η απομάκρυνσή του ταυτίζεται με την αξιολόγηση όχι ενός σκηνοθέτη, αλλά ενός διαχειριστή που κολυμπάει κόντρα στο κομματικό ρεύμα. 

Σύμφωνοι. Ο Χατζάκης δεν κατάφερε να αποβάλει ποτέ από πάνω του την πολιτική ρετσινιά. Ο τότε υπουργός Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς, το καλοκαίρι του 2009 τον διόρισε καλλιτεχνικό διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Ξαναβρέθηκαν μαζί στο ίδιο φωτογραφικό κάδρο τον Απρίλιο του 2012 σε προεκλογική συγκέντρωση για ανθρώπους της τέχνης. Ούτε οι πρόσφατες αντιμνημονιακές παλινωδίες στάθηκαν αρκετές για να τον διασώσουν. 
Η στόχευση στο πρόσωπό του μοιάζει να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες ενός νέου εσωκομματικού ακροατηρίου. Ανθρωπος με προσωπική επίβλεψη του καλλιτεχνικού μικρόκοσμου – που οφείλει να ισορροπήσει και στον κομματικό – ο Ξυδάκης βρήκε μια ευκαιρία να δημιουργήσει γεγονός, σε ένα υπουργείο από όπου λείπει η διοικητική αυτονομία. Εστω και με έναν αστερίσκο. Οτι η πολιτική ώσμωση δεν αρκεί από μόνη της για να ανοίξουν οι πύλες της εξόδου, όπως αποδεικνύουν η μακροημέρευση του Γιώργου Λούκου (επιλογή Καραμανλή) στο Ελληνικό Φεστιβάλ, της Βίκυς Μαραγκοπούλου στο Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας και, παλαιότερα, του Γιάννη Χουβαρδά στο Εθνικό.
Στην πραγματικότητα ο Ξυδάκης δεν τοποθέτησε απέναντί του έναν αποτυχημένο διευθυντή, αλλά έναν φορτισμένο πολιτικά μάνατζερ, το οργανόγραμμα του οποίου δεν ανταποκρινόταν στο ξυδακικό όραμα για τον «Μινωτή της εποχής μας». Από μία διαστροφή της ιστορίας, είναι ο ίδιος σκόπελος που πρέπει να αποφύγει ο  υπουργός. Μπροστά του ανοίγονται δύο δρόμοι. Ο ένας οδηγεί σε ονόματα – έκπληξη με εγνωσμένη αξία. Ο δεύτερος επιστρέφει στη δεξαμενή της κομματικοποίησης. Στο σίκουελ, δηλαδή, του πρόσφατου παρελθόντος – βλέπε αποκεφαλισμός Καφέτση με απόφαση Τασούλα –, αλλά με «νέο όραμα». Εδώ που φθάσαμε, δεν θέλουμε μαγεία, θέλουμε ρεαλισμό.