[Διαστάσεις] O διπλός κίνδυνος

Οποιος δεν είναι καλός στη γεωγραφία καλό είναι να κοιτάξει τον χάρτη. Και να χαράξει μια διαχωριστική γραμμή που ξεκινά από τα σύνορα της Φινλανδίας με τη Ρωσία, κόβει στη μέση τη Λευκορωσία και την Ουκρανία, στρίβει δυτικά χωρίζοντας την Τρανσυλβανία από την υπόλοιπη Ρουμανία και στη συνέχεια ακολουθεί τα ιστορικά σύνορα ανάμεσα στην αυτοκρατορία των Αψβούργων και την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι λαοί βόρεια και δυτικά από αυτήν τη γραμμή είναι προτεστάντες ή καθολικοί. Οι λαοί νότια και ανατολικά είναι ορθόδοξοι ή μουσουλμάνοι. Ανάμεσα στον δυτικό, τον ορθόδοξο και τον ισλαμικό πολιτισμό οι αντιθέσεις είναι μεγάλες, η συνύπαρξή τους δύσκολη.

Οταν ο Σάμιουελ Χάντινγκτον ανέπτυξε αυτή τη θεωρία, το 1993, πέσαμε να τον φάμε. Λογικό: τοποθετούσε την Ελλάδα στην «από ‘δώ» πλευρά, με τους Ανατολίτες. Θεωρούσε ότι είμαστε πιο κοντά στους Λευκορώσους απ’ ό,τι στους Γάλλους. Ξύπνησαν έτσι τα δυτικά μας αντανακλαστικά, θυμίσαμε στον άσχετο Αμερικανό ότι ανήκαμε ήδη από το 1981 στην ΕΟΚ, μέχρι τη Γιάλτα και τον Εμφύλιο φθάσαμε. Είχαμε βέβαια και πρωθυπουργό τον Σημίτη.

Τα δύο ταξίδια που θα πραγματοποιήσει ο Αλέξης Τσίπρας την ερχόμενη Τετάρτη και στις 9 Μαΐου δεν δικαιώνουν τον θεωρητικό της Σύγκρουσης των Πολιτισμών. Θα τον δικαίωναν αν η σημερινή κυβέρνηση αμφισβητούσε ανοιχτά τον γεωπολιτικό προσανατολισμό της χώρας, συγκρουόταν κατά μέτωπο με την Ευρώπη της Μέρκελ και επέλεγε ως βασικό της σύμμαχο τη Ρωσία του Πούτιν. Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί και είναι δύσκολο να συμβεί. Για πολλούς λόγους – από τους οποίους ο πιο σημαντικός είναι οικονομικός. Οσες συμφωνίες και αν κλειστούν με τη Ρωσία για το φυσικό αέριο ή τα κοιτάσματα των υδρογονανθράκων δεν μπορούν να βοηθήσουν την Ελλάδα να επιβιώσει. Επιπλέον, η Ρωσία έχει τόσο σοβαρά προβλήματα αυτή την περίοδο λόγω της στάσης της στην Ουκρανία που δύσκολα θα έκανε τολμηρά ανοίγματα σε μια χώρα που δεν αποτελεί ακριβώς υπόδειγμα αξιοπιστίας.

Είναι έτσι φανερό ότι ο έλληνας Πρωθυπουργός χρησιμοποιεί αυτά τα ταξίδια ως διαπραγματευτικό χαρτί. Αν μας αφήσετε να πέσουμε – μοιάζει να λέει στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες – θα ενταχθούμε στο αντίπαλο στρατόπεδο, κι αυτό θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες για την ασφάλειά σας και την ευημερία σας. Το χαρτί αυτό δεν είναι αθέμιτο, όσοι υποστηρίζουν ότι δεν έχουμε καμιά δουλειά με μια κυβέρνηση που σκοτώνει τους πολιτικούς της αντιπάλους μπερδεύουν την ηθική με την πολιτική. Το αθέμιτο είναι να υπονοείς ότι αν δεν σου δώσουν τη δόση θα καταψηφίσεις τις κυρώσεις. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η διαπραγμάτευση δίνει τη θέση της στον εκβιασμό. Γιατί τότε διατρέχεις διπλό κίνδυνο. Οχι μόνο να γίνεις ένας «χρήσιμος ηλίθιος του Πούτιν», όπως έγραψε χθες η πρώην διευθύντρια της «Μοντ» Ναταλί Νουγκερέντ, αλλά στο τέλος να μείνεις εντελώς μόνος. Και ηλίθιος και χρεοκοπημένος. Κάτι σαν τη Βόρεια Κορέα.

Σε μια συνέντευξη που έδωσε το 1998 στο «Βήμα», ο Χάντινγκτον επέμενε ότι η Ελλάδα δεν ανήκε ποτέ στον δυτικό πολιτισμό. Ο Τσίπρας έχει τη μοναδική ευκαιρία να τον διαψεύσει οριστικά – έστω και μετά θάνατο.