[Εναλλακτικά] Δευτέρες ανέργων με λιακάδα

Με το σημερινό σημείωμα θα στενοχωρήσω τον νεοφιλελεύθερο χώρο και το γνωστό επιχείρημα – αυτομαστίγωμά του πως οι Ελληνες είμαστε τεμπέληδες, δεν δουλεύουμε, είμαστε λαός του μπουζουξίδικου και άλλα τέτοια γραφικά. Τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ, εξάλλου, σπάνε το παραπάνω αφήγημα – που συνήθως εκπορεύεται από κρατικοδίαιτους διαφωτιστές που βρίζουν το κράτος – και μας υπενθυμίζουν μια σκληρή αλήθεια: οι Ελληνες σήμερα είναι οι πιο σκληρά εργαζόμενοι στην Ευρωπαϊκή Ενωση με 42 ώρες εργασίας την εβδομάδα. Οι Γερμανοί είναι ένατοι στην ίδια λίστα με 35,3 ώρες και τελευταίοι οι Ολλανδοί με 30 ώρες. Ας μην παρασυρθούμε όμως από τους αριθμούς και τα στοιχεία που συχνά περιγράφουν απλώς μια μέση συλλογική γεωγραφία. Και ας μη γίνουν τα σκληρά αυτά στοιχεία μπούσουλας για νέους εθνικούς λυρισμούς. Θα χρειαστεί μια σημείωση εδώ βέβαια: οι αριθμοί αφορούν όσους ακόμη συμπατριώτες μας δουλεύουν και όσους ακόμη πληρώνονται σε μια «Ερημη χώρα» ημιαπασχολουμένων και ανέργων και στο φόντο μιας Γηραιάς Ηπείρου (γηραιάς κυριολεκτικά). Και επίσης η παραπάνω πραγματικότητα επιβεβαιώνει πως η Ελλάδα δεν αντέχει άλλη επισφάλεια, ο κοινωνικός ιστός κρατιέται από μια κλωστή και η αναπαραγωγή των υλικών όρων από τις νέες γενιές μοιάζει αδύνατη.

Ακόμη όμως και η παραπάνω έκθεση χρειάζεται παραπάνω αποκωδικοποίηση. Και η μικροϊστορία είναι ο καλύτερος δείκτης. Με αυτή, αν ανακαλέσουμε τις εμπειρίες μας, την εικόνα γειτόνων μας ή συγγενών και φίλων, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο περίπλοκα. Οι σχεδόν γενικευμένες ελαστικές σχέσεις εργασίας, οι στρατοί που δουλεύουν σε υπόγεια τηλεφωνικά κέντρα, το πρεκαριάτο που απασχολείται χωρίς την ομπρέλα κανενός κοινωνικού κράτους, τα αχαρτογράφητα νέα τμήματα παραγωγής που αμείβονται «μαύρα» σχηματίζουν μια νέα γκρίζα εικόνα. Πάρτε για παράδειγμα τις δεκάδες ιστοσελίδες που απασχολούν νέους δημοσιογράφους χωρίς να πληρούν κανέναν εργασιακό όρο. Πάρτε για παράδειγμα τους ντελιβεράδες ή ακόμη τους ηθοποιούς. Κλάδοι που δεν χωράνε καν στις μετρήσεις του ΟΟΣΑ, κλάδοι ολόκληροι που κινούνται στην γκρίζα ζώνη της επισφάλειας και της ανεργίας. Παράλληλα, αμέτρητοι νέοι σήμερα μεταναστεύουν έξω ενώ δεκάδες νεό-γεροι πενηνταπεντάρηδες συχνά μένουν άνεργοι και μετέωροι μεταξύ της εποχής που διέσωζε κάποιον προστατευτισμό και της σημερινής που μοιάζει εντελώς ρευστή (το 2002 η ισπανική ταινία «Δευτέρες με λιακάδα» προφητικά τα είπε). Ολο αυτό το πλήθος ημιανέργων, ημιεργαζομένων δεν χωρά καν στον χάρτη του ΟΟΣΑ. Και σίγουρα δεν είναι τεμπέληδες του Νότου όπως θα ήθελε το νεοφιλελέ αφήγημα.