[Γεωπολιτικά] Κωδικός «Ανάν No 2»

Οσο και αν μπορεί να ακούεται υπερβολικό, εν τούτοις σε κάποια κέντρα «σχεδιασμού και αποφάσεων» της Ουάσιγκτον και του Λονδίνου ενεργοποιούνται ταχυρρύθμως διεργασίες αντιστρόφου μετρήσεως στο Κυπριακό. Με φιλόδοξο στόχο: Σε πρώτη μεν φάση την αναίρεση του αδιεξόδου και την επανέναρξη (το ταχύτερο) διαπραγματευτικών διαδικασιών. Ωστε να αποτραπούν υφέρπουσες υποτροπές. Και στη συνέχεια την προαγωγή ενός πλαισίου, εάν όχι τελικής επιλύσεως του προβλήματος, τουλάχιστον μιας «κατ’ αρχήν συμπεφωνημένης ρυθμίσεως». Με όρους προωθημένων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Οπως προκύπτει από επαφές των τελευταίων ημερών με κυπρίους αρμοδίους (αλλά και Τούρκους) οι νέες αυτές υπό εξέλιξη πρωτοβουλίες σχετίζονται με όσα σοβαρά τα ίδια αυτά κέντρα θεωρούν ότι επέρχονται στο ευρύτερο στρατηγικό τόξο. Και τα οποία τείνουν να δημιουργήσουν ένα νέο περιφερειακό ισοζύγιο, που ειδικότερα η Ουάσιγκτον θέλει να μην εκφύγει του ελέγχου της. Καθώς ακόμη και μεταξύ φιλίων χωρών (όπως Ελλάδα – Τουρκία και κυρίως όπως Τουρκία – Ισραήλ) αναπτύσσονται έως και επικίνδυνοι διαγκωνισμοί, που τείνουν να αποθεμελιώσουν διασυμμαχικές δυνατότητες και να ακυρώσουν σχεδιασμούς. Οπόταν και θα προκύψουν κρίσιμες διαφοροποιήσεις στρατηγικών ισορροπιών και υπονόμευση προοπτικών.

Αλλωστε, ούτε η Ουάσιγκτον – κατά κύριο λόγο – ούτε και το Λονδίνο αποκρύπτουν αυτές τις ανησυχίες. Και εν προκειμένω τη δυσφορία τους για την προσέγγιση Λευκωσίας – Μόσχας, η οποία ήδη μεταφράζεται σε συγκεκριμένες συμφωνίες με στρατηγικό περιεχόμενο. Και εν πολλοίς, βάθος. Τη στιγμή που η αντιπαράθεση λόγω Ουκρανικού (και όχι μόνο) ανατάσσεται και τείνει να μετεξελιχθεί σε επικίνδυνη ψυχροπολεμική τριβή. Με ό,τι αυτή σημαίνει. Και βεβαίως με ό,τι συνεπάγεται ως παροξυνόμενη κρίση.

Δεν θα πρέπει να λησμονούμε το γεγονός ότι μέσα σε τέτοιες ακριβώς συνθήκες κορυφώσεως του Ψυχρού Πολέμου τη δεκαετία του ’70 ευνοήθηκαν οι χειρότερες ενέργειες εις βάρος της Κύπρου, που επέβαλαν τελικά de facto τη γεωπολιτική της κρεούργηση. Οπόταν και μέσα σε ομοιότυπες συνθήκες (αλλά με άλλες παραμέτρους) ελλοχεύει ο κίνδυνος για de jure αυτή τη φορά εμπέδωση των τετελεσμένων. Είτε με δοτές λύσεις. Είτε με οριστικό αδιέξοδο. Το οποίο θα επενεργήσει έτσι που η μη λύση να αποβεί εκ των πραγμάτων αδυσώπητη ρύθμιση.

Οτι το Κυπριακό ακόμη μία φορά θεωρείται αγκάθι στα πλευρά της αμερικανονατοϊκής στρατηγικής το διετύπωσαν ευθέως οι αρμόδιοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατά τις επαφές των με κυπρίους αρμοδίους, ακόμη και προ εβδομάδος. Και ότι ταυτοχρόνως (και για ειδικότερους λόγους) το Λονδίνο αντιδρά εξοργισμένο στην ιδέα ότι θα δίδονται στρατιωτικές διευκολύνσεις σε ρωσικές αεροναυτικές μονάδες της Μεσογείου (και μάλιστα σε εγκαταστάσεις που γειτνιάζουν στις βρετανικές βάσεις) είναι αρκούντως αντιληπτό. Καθώς ο αγγλικός παράγοντας θεωρεί ότι με συνομολογημένες ήδη ρωσοκυπριακές συμφωνίες διαταράσσεται το καθεστώς που προβλέπεται από τη Συνθήκη Εγκαθιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Της οποίας η Βρετανία είναι ο πρώτος Εγγυητής με δικαίωμα λόγου και επεμβάσεως. Διατηρώντας συν άλλοις (και κακή τη μοίρα) «κυρίαρχα εδάφη». Τα οποία μάλιστα κατ’ επιλογήν του Λονδίνου παραμένουν εκτός Ευρωπαϊκής Ενώσεως! Παρότι και η Βρετανία και η Κύπρος είναι μέρος της. Και αυτό έχει την ιδιαίτερη σημασία του.

Υπό το φως αυτών των σημάνσεων (που απορρέουν από επιβεβαιωμένα στοιχεία και πληροφορίες του γράφοντος) είναι ηλίου φαεινότερον ότι αυτοί ακριβώς οι παράγοντες – που ασκούν ανάλογη επιρροή και προς την Αγκυρα – επανακάμπτουν στο πρόβλημα, υπό το βάρος υπαρκτών κινδύνων ευρείας (και ενδεχομένως ανεξέλεγκτης) περιφερειακής υποτροπής. Καθώς ήδη επιτείνονται, πέραν άλλων, περιπλοκές λόγω πειρατικών ενεργειών της Τουρκίας στην Κυπριακή ΑΟΖ. Ενώ η Μόσχα μεθοδεύει από πλευράς της εμπλοκή στο αναδυόμενο ενεργειακό τοπίο.

Και επανακάμπτουν όχι ασφαλώς επί κενού και αορίστως, αλλά με συγκεκριμένες διαμεσολαβητικές ιδέες και προτάσεις. Που μπορεί να μην επαναφέρουν μεν το έωλο σχέδιο Ανάν, αλλά οπωσδήποτε κάποιες εναλλακτικές του παραμέτρους. Με άλλο (ή και καθόλου) πατρώνυμο. Αλλά με προδιαγραφές γεωπολιτικής διαιρέσεως. Που θα προτάσσει ρυθμίσεις «χαλαρής ομοσπονδίας» δύο «συνιστώντων κρατιδίων» στη βάση μιας ήδη συμπεφωνημένης πολιτικής ισότητος. Συνταγή, δηλαδή, με κυρίαρχη την οσμή του φυσικού αερίου.

Ο Ανθος Λυκαύγης είναι
δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής