[Εισαγωγικά] Μουλάρια στον ανήφορο

ΜΕ τη φράση «ο Νίξον στην Κίνα» περιγράφουν διάφοροι σχολιαστές το ενδεχόμενο μιας στροφής του Αλέξη Τσίπρα στα Ευρωπαϊκά. Εννοώντας ότι όπως ο σκληρά αντικομμουνιστής αμερικανός πρόεδρος είχε πολιτικό κεφάλαιο για να πάει στον Μάο, έτσι και ο πιστοποιημένα αντιμνημονιακός έλληνας Πρωθυπουργός έχει έδαφος στην κοινή γνώμη για να επιχειρήσει έναν έντιμο συμβιβασμό με την ευρωζώνη.

Πιθανόν. Πιθανόν επίσης η αναφορά να είναι ο Κίσινγκερ στο Παρίσι. Εκεί γίνονταν το 1973 οι διαπραγματεύσεις με τους Βορειοβιετναμέζους. Εξπέρ στη διαπραγμάτευση, ο «μάγος» το έπαιζε πολύ σκληρά έχοντας ως μόνιμο επιχείρημα ότι ο – ίδιος – Νίξον, ακραίος ων, δεν το είχε σε τίποτε να περάσει από τον ανηλεή βομβαρδισμό του Ανόι στα πυρηνικά. Εν προκειμένω, Κίσινγκερ είναι ο Βαρουφάκης, μετρ κι αυτός της θεωρίας των παιγνίων. Ο έλληνας υπουργός Οικονομικών το τραβάει στα άκρα όχι στο Παρίσι, αλλά στις Βρυξέλλες, ώστε να ανοίξει τον δρόμο της εξόδου του ΣΥΡΙΖΑ από τη σκληρή γραμμή και, κακά τα ψέματα, να πάρει όσο περισσότερα μπορεί. Αλλωστε, σύμφωνα με την κλασική εκδοχή, η κλιμάκωση της σύγκρουσης προηγείται κάθε σοβαρής συμφωνίας.

Προς το παρόν, η κυβέρνηση αντέχει την κλιμάκωση αυτή. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα βγει, καθώς φαίνεται, και ο Μάρτιος σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα του Δημοσίου να χρηματοδοτηθεί. Αρα ο ΣΥΡΙΖΑ έχει χρόνο να ερεθίσει λίγο ακόμη τους Γερμανούς. Ωστόσο, κρίσιμοι δεν είναι οι τακτικισμοί που προηγούνται ενός συμβιβασμού, αλλά η ουσία που είναι αλλού. Προσέξτε: Ελλάδα και δανειστές είναι εγκλωβισμένοι σε διαπραγματευτικό αδιέξοδο γιατί η κυβέρνηση της Αθήνας αρνείται να δεχθεί μέτρα που ξέρει ότι δεν θα ψηφίσει η Βουλή. Μόνο που αυτό δεν συμβαίνει πρώτη φορά τώρα, με Πρωθυπουργό τον Τσίπρα. Συνέβαινε ήδη από το φθινόπωρο του 2013, με πρωθυπουργό τον Σαμαρά. Οκτώ μήνες έκανε να κλείσει τότε το περιβόητο ριβιού του προγράμματος. Και η διαπραγμάτευση είχε φθάσει στα άκρα. Οι διαφορές με τη σημερινή κατάσταση είναι δύο: πρώτον, όλα αυτά γίνονταν κεκλεισμένων των θυρών. Το ευρύ κοινό δεν έμαθε για τα τζαρτζαρίσματα του Σταύρου Παπασταύρου με τους τροϊκανούς, όπως γίνεται τώρα με τον Βαρουφάκη που δεν μασάει τα λόγια του στις συνεντεύξεις Τύπου. Δεύτερον, τότε η ομάδα Σαμαρά τα είχε βάλει με το ΔΝΤ και ειδικά τον Πολ Τόμσεν, ενώ κρατούσε έξω από την κόντρα τους Γερμανούς. Και πάλι όμως είχε επιλεγεί για λόγους εντυπώσεων η μετεγκατάσταση των διαπραγματεύσεων στο Παρίσι, όπως τώρα στις Βρυξέλλες.

Είμαστε στα ίδια – απλώς αλλάξαμε κυβέρνηση, σημειολογία και χρώματα. Ή μάλλον η αδυναμία της κυβέρνησης Σαμαρά να τα βρει με την τρόικα το φθινόπωρο του 2014 μπλόκαρε την προεδρική εκλογή, έφερε πρόωρες κάλπες και, τελικά, τον Τσίπρα στο Μαξίμου. Η νέα κυβέρνηση δεν έχει πρόβλημα να πάρει την ντουντούκα εκεί που η προηγούμενη βιαζόταν να βγάλει την τρόικα στην πόρτα και να εξορμήσει στις αγορές. Το διά ταύτα όμως είναι το ίδιο: έχουμε πολιτική αδυναμία – από τους μεν ή τους δε – της ολοκλήρωσης του προγράμματος για να αρχίσει καινούργιο. Δεν είμαστε οι μόνοι. Ούτε οι Γάλλοι και οι Ιταλοί πιάνουν τους στόχους. Απλώς πρόκειται για μεγάλες χώρες που, βέβαια, δεν είναι σε πρόγραμμα, αλλά δυσκολεύονται στον δημοσιονομικό ανήφορο της ευρωζώνης. Αλλο όμως τα ευγενή άλογα και άλλο το γαλανόλευκο μουλάρι, με το Βερολίνο να μην αρκείται στο να χτυπάει απλώς το σαμάρι.