Το χαρτί της Ουκρανίας και η Ρωσία

Αν το (προαναγγελθέν) άνοιγμα της νέας κυβέρνησης προς τη Ρωσία προκάλεσε επικρίσεις από αρκετούς Ευρωπαίους και δηλητηριώδη δημοσιεύματα στον διεθνή Τύπο, τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται. Και αυτό διότι η κρίση στην Ουκρανία και οι πρωτοβουλίες που προετοιμάζεται να αναλάβει η ελληνική πλευρά τόσο προς τη Μόσχα όσο και προς το Κίεβο στη λογική της γέφυρας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και στη Ρωσία θα μπορούσε τελικά να προκαλέσουν ανακούφιση σε πολλούς Ευρωπαίους. Και κυρίως στους Γερμανούς, παρά τις κορόνες της γερμανίδας υπουργού Αμυνας ότι η Ελλάδα θα διαλύσει το ΝΑΤΟ που προκάλεσαν την αντίδραση του Πάνου Καμμένου.

Η αλήθεια είναι ότι η αρχή ίσως να παραήταν επιθετική, όταν λίγο μετά την ορκωμοσία του Αλέξη Τσίπρα το Μέγαρο Μαξίμου με μια πολεμική ανακοίνωση κατακεραύνωνε τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ επειδή δεν ζήτησε τη γνώμη της νέας ελληνικής κυβέρνησης για το κείμενο των ευρωπαίων ηγετών που προανήγγειλε νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Λίγο αργότερα ο Νίκος Κοτζιάς στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών δήλωνε στους ομολόγους του ότι η πολιτική των κυρώσεων δεν λύνει τα μεγάλα πολιτικά ζητήματα και ότι οι κυρώσεις δεν πρέπει να οδηγήσουν σε αποδιοργάνωση της χώρας, των θεσμών και της κοινωνίας. Η χθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία του Αλέξη Τσίπρα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά την οποία ο ρώσος πρόεδρος κάλεσε τον έλληνα πρωθυπουργό να επισκεφθεί τη Μόσχα με αφορμή την εκδήλωση για τη νίκη των λαών ενάντια στον ναζισμό στις 9 Μαΐου, απλώς επιβεβαιώνει την απόφαση της κυβέρνησης να παίξει και το ρωσικό χαρτί. Η κυβέρνηση δεν κρύβει ότι βλέπει την προσέγγιση με τη Μόσχα ως πεδίον δόξης λαμπρό για την ενίσχυση των σχέσεων σε μια σειρά από τομείς που δεν σταματούν μόνο στη συνεργασία στα ενεργειακά, στις μεταφορές και στον τουρισμό, αλλά εκτείνονται και σε θέματα υψηλής πολιτικής.

Το σημείο – κλειδί είναι η κρίση στην Ουκρανία. Και όχι τυχαία. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η κυβέρνηση και συγκεκριμένα ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς προετοιμάζεται να αναλάβει πρωτοβουλία – γέφυρα για την κρίση στην Ουκρανία. Ο Ν. Κοτζιάς, εξάλλου, δεν αποκλείεται να επισκεφθεί τη Μόσχα πριν από τον Πρωθυπουργό (ακόμη και ώς το τέλος του μήνα). Προηγουμένως και συγκεκριμένα την ερχόμενη Τρίτη, ο έλληνας ΥΠΕΞ θα βρεθεί στο Βερολίνο για συνομιλίες με τον γερμανό ομόλογό του Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ, ενώ στη συνέχεια θα επισκεφθεί διαδοχικά – σύμφωνα με τον μέχρι στιγμής σχεδιασμό – το Παρίσι, τη Μόσχα και το Κίεβο.

Το ταξίδι στο Βερολίνο δεν αφορά μόνο την ελληνογερμανική συνεργασία, τα ενεργειακά, την κατάσταση στα Βαλκάνια και ειδικά το Σκοπιανό, οι γερμανικές κινήσεις για το οποίο είχαν προκαλέσει ενόχληση στην Αθήνα τους προηγούμενους μήνες. Μεγάλο μέρος των συζητήσεων του Ν. Κοτζιά με τον Φ.Β. Σταϊνμάγερ αναμένεται να εστιασθεί στην κατάσταση στην Ουκρανία και σε τρόπους εκτόνωσης της κρίσης.

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ. Αν και οξύμωρο, η αλήθεια είναι ότι οι θέσεις της Ελλάδας και της Γερμανίας στο συγκεκριμένο ζήτημα δεν βρίσκονται πολύ μακριά. Εξάλλου, δεν είναι μυστικό ότι ο μόνος ευρωπαίος ηγέτης που μιλούσε με τον Β. Πούτιν μέχρι πρότινος ήταν η γερμανίδα καγκελάριος, η οποία χθες βρέθηκε μαζί με τον Φρανσουά Ολάντ στο Κίεβο και σήμερα θα επισκεφθεί τη Μόσχα.

Τις εκλεκτικές σχέσεις της Γερμανίας με τη Ρωσία έσπευσε να υπενθυμίσει με ειρωνικό τρόπο και ο Πάνος Καμμένος στη χθεσινή του ανακοίνωση. Απαντώντας στις μάλλον άκομψες δηλώσεις της γερμανίδας υπουργού Αμυνας ότι η στάση της Ελλάδας απέναντι στη Ρωσία υπονομεύει τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας έψεξε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι με τη συμπεριφορά της αντικαθιστά θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ και υπογράμμισε αιχμηρά ότι «η Ελλάδα δεν προτίθεται να αντικαταστήσει τη Γερμανία στις προνομιακές της σχέσεις με τη Ρωσία».