[Ανάλυση] Διαπραγμάτευση με δύο άσους στο τραπέζι

Η ώρα της αλήθειας έφθασε. Υστερα από μια καταστροφική από επικοινωνιακής απόψεως πρώτη εβδομάδα, στη διάρκεια της οποίας ουκ ολίγοι σχημάτισαν την εικόνα ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να εγκαταλείψει το ευρώ για να υιοθετήσει το ρούβλι, η νέα κυβέρνηση θα πρέπει – θέλοντας και μη – να αποσαφηνίσει ποια είναι και τι θέλει. Θα πρέπει δηλαδή να ξεκαθαρίσει αν σκοπεύει να πολιτευτεί στο εσωτερικό της ευρωζώνης, σεβόμενη τους ισχύοντες κανόνες λειτουργίας της, ή όχι. Το γεγονός και μόνο ότι το εν λόγω ερώτημα κυριαρχεί εκ νέου στους κόλπους της ΕΕ αποδεικνύει πόσο μειωμένη είναι η αξιοπιστία της χώρας στη διεθνή πολιτική σκηνή και πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη άμεσης μεταβολής της εικόνας της.

Ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε να εγκαινιάσει τις διεθνείς επαφές του ως Πρωθυπουργός επισκεπτόμενος «οικεία πρόσωπα», δηλαδή τους κεντροαριστερούς ηγέτες Ματέο Ρέντσι και Φρανσουά Ολάντ. Ευελπιστεί, και όχι αδίκως, ότι τουλάχιστον η Ιταλία και η Γαλλία είναι σε θέση να αντιληφθούν τα αντιμνημονιακά επιχειρήματα της νέας ελληνικής κυβέρνησης. Και αυτό, όχι μόνο για λόγους ιδεολογικής συγγένειας, αλλά και για λόγους εθνικών σκοπιμοτήτων. Το Παρίσι και η Ρώμη τελούν εν αναμονή των ανοιξιάτικων αποφάσεων των Βρυξελλών για τη συμβατότητα των οικονομικών πολιτικών τους προς τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας της ευρωζώνης και ευλόγως θα ήθελαν η εφαρμογή αυτών των κανόνων να γίνεται εφεξής με τον χαλαρότερο δυνατό τρόπο, αρχής γενομένης από την Ελλάδα.

ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ. Με βάση τα όσα είπε χθες στο Παρίσι ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης, μια ελαστικότερη εφαρμογή των κανόνων της ευρωζώνης στην περίπτωση της Ελλάδας θα μπορούσε να οδηγήσει στα εξής αποτελέσματα: στην υπογραφή μιας νέας συμφωνίας ανάμεσα στην Αθήνα και την ευρωζώνη, βασικό στοιχείο της οποίας θα είναι η προώθηση δομικών αλλαγών στην ελληνική δημόσια διοίκηση (πρωτίστως δε στις φορολογικές υπηρεσίες) αλλά και στην οικονομία γενικότερα. Ως αντιστάθμισμα για την υπογραφή της νέας συμφωνίας η Ελλάδα θα μπορούσε να λάβει περισσότερο χρόνο για να επιτύχει τη δημοσιονομική της εξυγίανση και μεγαλύτερο άπλωμα των χρόνων απόσβεσης των δανείων της. Θα μπορούσε επίσης να επιτύχει την αναβάπτιση και τη μετεξέλιξη της τρόικας κατά τρόπο που να προκαλεί λιγότερο το ελληνικό κοινό αίσθημα.

Για να συμβούν όμως όλα αυτά, δεν αρκεί η διαφαινόμενη εκδήλωση  προθυμίας της Ρώμης και του Παρισιού να μεσολαβήσουν (για πόσο;) υπέρ των ελληνικών αιτημάτων. Οι παροικούντες τις Βρυξέλλες, από την αρχή της εκδήλωσης της οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη, γνωρίζουν πολύ καλά ότι τον τελευταίο λόγο πριν από την επίτευξη οποιασδήποτε συμφωνίας οικονομικού χαρακτήρα τον έχει ο οικονομικός ογκόλιθος της ΕΕ που λέγεται Γερμανία.

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ. Στα μάτια της γερμανικής καγκελαρίας η νέα ελληνική κυβέρνηση έχει σχεδόν όλα τα κακά του κόσμου, εκτός από τα εξής δύο, που είναι και τα βασικά διαπραγματευτικά της ατού: το πρώτο είναι ότι δηλώνει πρόθυμη να επιβάλει στο ελληνικό φορολογικό σύστημα ρυθμίσεις που οι προηγούμενες κυβερνήσεις απέφευγαν όπως ο διάβολος το λιβάνι, και το δεύτερο είναι ότι επιθυμεί να υιοθετήσει ένα πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών που θα το υποστηρίξει χωρίς να ισχυρίζεται ότι της επεβλήθη έξωθεν.

Ωστόσο, το μείζον πρόβλημα του Αλέξη Τσίπρα είναι ότι ηγείται μιας εκ πρώτης όψεως αφερέγγυας κυβέρνησης σε μια εντελώς αναξιόπιστη χώρα. Για το πρώτο ευθύνεται ο ίδιος. Για το δεύτερο ευθύνονται οι προκάτοχοί του. Ομως ο νέος Πρωθυπουργός καλείται πλέον να πληρώσει όχι μόνο για τις δικές του αμαρτίες, αλλά και για τις αμαρτίες άλλων. Θα το αποδεχθεί; Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα, όπως ο ίδιος θα έλεγε.