[Στιγμές] Σε αναζήτηση της χαμένης μεσαίας τάξης

«Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι πλέον η αμερικανική μεσαία τάξη είναι είδος προς εξαφάνιση» έλεγε πριν από λίγους μήνες η δαιμόνια Ελληνοαμερικανίδα Αριάννα Χάφινγκτον. Το ίδιο όμως ισχύει και για τη μεσαία τάξη στην Ευρώπη που έχει δεχθεί τα τελευταία χρόνια τεράστια πλήγματα λόγω της κρίσης. Είναι οι πολίτες που καλούνται να σηκώσουν στους ώμους τους τα βάρη της κρίσης – κάτι που πολλές φορές τους βυθίζει στη φτώχεια.

Στη μεσαία τάξη απηύθυνε το βασικό μήνυμα της ετήσιας ομιλίας του για την κατάσταση των ΗΠΑ ο Μπαράκ Ομπάμα, λέγοντας ότι εκείνη είναι η βάση της αμερικανικής οικονομίας. Κι όμως η μεσαία τάξη στις Ηνωμένες Πολιτείες συρρικνώνεται διαρκώς εδώ και σχεδόν μισό αιώνα. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά στις ΗΠΑ ανήκαν σε αυτή την τάξη, κερδίζοντας με τα σημερινά δεδομένα μεταξύ 35.000 και 100.000 δολαρίων ετησίως. Ελάχιστοι έδωσαν σημασία όταν η ομάδα άρχισε να συρρικνώνεται, κυρίως επειδή οφειλόταν στο γεγονός ότι περισσότεροι Αμερικανοί άρχισαν να γίνονται πιο εύποροι.

Ομως από το 2000 η συρρίκνωση της μεσαίας τάξης συνεχίστηκε – αυτή τη φορά επειδή πολλά μέλη της έπεφταν στη φτώχεια. Την ίδια στιγμή, εκείνοι που μέσα σε αυτή την ομάδα αντιπροσώπευαν την παραδοσιακή εικόνα του παντρεμένου ζευγαριού με παιδιά μειώνονταν. Το κενό άρχισαν να καλύπτουν όλο και πιο συχνά οι ηλικιωμένοι. Σήμερα 53 εκατομμύρια νοικοκυριά παραμένουν στη μεσαία τάξη στις ΗΠΑ – περίπου το 43% όλων των νοικοκυριών.

Αυτή η κοινωνική αναταραχή εξηγεί γιατί ο Ομπάμα έβαλε στόχο την αναζωογόνηση της μεσαίας τάξης με προτάσεις και λύσεις για την πληρωμή των διδάκτρων των παιδιών τους στα πανεπιστήμια, τη γονεϊκή άδεια, την προσιτή υγειονομική περίθαλψη για τα παιδιά και την αγορά κατοικίας. «Τα μέτρα για τη μεσαία τάξη σημαίνει ότι θα βοηθήσουμε τις εργαζόμενες οικογένειες να αισθανθούν μεγαλύτερη ασφάλεια σε έναν κόσμο διαρκών αλλαγών» είπε ο αμερικανός πρόεδρος.

Αυτή τη στιγμή εκατομμύρια πολίτες σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να διατηρήσουν συνήθειες που θεωρούνται ουσιώδεις για τη ζωή της μεσαίας τάξης. «Θα μπορούσαμε να κατατάξουμε σε αυτή την κατηγορία όσουν ζουν άνετα από το εισόδημά τους, πληρώνουν τους λογαριασμούς, μπορούν να βάλουν κάτι στην άκρη για τη σύνταξη, να σπουδάσουν τα παιδιά τους, να ψυχαγωγούνται και να πηγαίνουν διακοπές» περιγράφουν οι ειδικοί. Οι άνθρωποι που ζούσαν έτσι ήταν εκείνοι που χτυπήθηκαν περισσότερο από την κρίση, καθώς, όπως στο κραχ του ’29, έτσι και τώρα οι θέσεις εργασίας που χάθηκαν αφορούσαν τα μεσαία εισοδήματα.

Το αμερικανικό όνειρο του εύκολου πλούτου φαντάζει σήμερα μακρινό. Αντίθετα, για να προστατευθούν τα κεκτημένα χρειάζεται στοχευμένη πολιτική, τόνισε ο Ομπάμα. Αντε και στα δικά μας, Ευρώπη.