Δεν είναι ευκαιριακός συνεταιρισμός. Η χθεσινή συμφωνία του Αλέξη Τσίπρα με τον Πάνο Καμμένο ήταν απλώς το επιστέγασμα μιας συνεργασίας που έχει δοκιμαστεί μέσα κι έξω από τη Βουλή.
Από τα κάγκελα της ΕΡΤ ώς το «Χαϊκάλη – γκέιτ», που διαμόρφωσε το κλίμα της προεδρικής εκλογής, οι ηγεσίες του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ είχαν ήδη δώσει διαπιστευτήρια ανθηρής συμβίωσης.
Η προσέγγιση ήρθε αβίαστα. Σε μια μονοθεματική πολιτική ζωή, το Μνημόνιο είχε απορροφήσει όλες τις άλλες διαφορές. Δεν πρόκειται μόνο για σύμπλευση κορυφής. Φαίνεται ότι τα κομματικά ακροατήρια επικαλύπτονται και στη βάση. Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς την εκλογική απήχηση π.χ. της Ραχήλ Μακρή, που προτιμήθηκε μαζικά από τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ;
Μπορεί με όρους παραδοσιακής πολιτικής γεωγραφίας οι ΑΝΕΛ να βρίσκονται στον αντίποδα, αλλά η κοινωνική πλειοψηφία που συγκρότησε ο ΣΥΡΙΖΑ καθιστά παρωχημένες αυτές τις ταξινομήσεις. Η αντιμνημονιακή κοίτη είναι μία – ανεξαρτήτως από πού πηγάζουν τα ρεύματα που την τροφοδοτούν.
Αυτή η βαθιά πολιτική συνάφεια του κόμματος του Καμμένου με τον μεγάλο ΣΥΡΙΖΑ εξηγεί και την ασυναγώνιστη ευκολία με την οποία κατέληξαν σε κυβερνητικό ντιλ. Δεν χρειάστηκε καν η εθιμοτυπία των προγραμματικών διακηρύξεων, γιατί προγραμματικά είχαν ήδη ζυμωθεί στο κεφαλαιώδες: Μνημόνιο τέλος.
Η άποψη ότι ο Καμμένος καίει τα αριστερά κεφάλαια της ατζέντας του ΣΥΡΙΖΑ – όπως στα ατομικά δικαιώματα ή στο δίκαιο της ιθαγένειας – δεν επιβεβαιώνεται από την πρόσφατη πείρα. Στην προηγουμένη κυβέρνηση ο ισχυρός εταίρος μπόρεσε να μείνει συνεπής στις συντηρητικές του σταθερές (βλέπε το ξήλωμα του Νόμου Ραγκούση ή το πάγωμα του συμφώνου συμβίωσης), ακόμη κι αν χρειάστηκε να βρει ερείσματα εκτός συμπολίτευσης. Είναι ένα προηγούμενο που μπορεί να επαναληφθεί με τον ΣΥΡΙΖΑ στον ρόλο του επισπεύδοντος και την κεντροαριστερή αντιπολίτευση να συναινεί εκεί όπου οι ΑΝΕΛ θα έχουν κομματικό συμφέρον να δείχνουν ότι διαφοροποιούνται.
Ο γάμος με τον Καμμένο μπορεί όμως να αποδειχθεί πρόβλημα προς τα έξω. Αρκεί κανείς να δει τις πρώτες αντιδράσεις στον ξένο Τύπο που, προκειμένου να συστήσει στο κοινό του τον πρόεδρο των ΑΝΕΛ, δημοσιεύει απάνθισμα δηλώσεων περί «νέας Κατοχής» και «Δ’ Ράιχ».
Στο εσωτερικό, δεν φαίνεται τι θα μπορούσε να κλονίσει τη συνοχή του σχήματος. Ο πατερναλιστικός ρόλος του «επιτρόπου» που ο Καμμένος επεφύλαξε για τον εαυτό του στο σποτ με το τρενάκι θα αποδειχτεί κατά πάσα πιθανότητα διαφημιστική μυθοπλασία. Πετυχημένη μεν, αλλά μυθοπλασία. Στην πραγματικότητα ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ έφτασαν ώς εδώ με ξεκάθαρους ρόλους. Με τον ίδιο συρμό.