[Κραυγές και ψίθυροι] Οι ζωές που δεν έζησαν

Δέκα ημέρες μετά τη δολοφονία του Μένη Κουμανταρέα παρακολουθώ μια καθημερινή, συστηματική και προαναγγελθείσα σύληση νεκρού. Το περίμενα, ωστόσο είναι κάτι που αρνούμαι να συνηθίσω. Ο Κουμανταρέας είχε κάνει τις επιλογές του με τις οποίες ήταν απολύτως συνεπής, πάντα όμως μέσα στο πλαίσιο του αστικού πολιτισμού του. Ακόμη και οι «κόγχες» της προσωπικότητάς του είχαν να κάνουν κυρίως με την καθημερινή διαχείριση του θυμικού του. Οχι με την προσωπική του ζωή, την οποία ισορροπούσε ανάμεσα στο να μην την αρνείται αλλά και στο να μην αυτοπροσδιορίζεται από αυτήν. Δικαίωμά του!

Από πού αντλούν όμως το δικαίωμα όψιμοι και αυτόκλητοι μελετητές και τιμητές του, άνθρωποι που φαίνεται πως όχι μόνο ότι δεν τον γνώριζαν αλλά δεν έχουν καν τις σωστές πληροφορίες, να κρεμάνε στα μανταλάκια των περιπτέρων, του Διαδικτύου ή ακόμη και των κοινωνικών συναναστροφών τη δική τους φαντασίωση για τη δική του ζωή; Βάσει ποιας ακριβώς συνθήκης ερμηνεύεται η λογοτεχνία με όρους πραγματικότητας και κοινοποιούνται κατεβατά από το τελευταίο του βιβλίο εν είδει πρωτογενούς ρεπορτάζ; Γιατί ο Κουμανταρέας να έχει εναποθέσει τις αλήθειες του στον «Θησαυρό του χρόνου» και όχι, για παράδειγμα, στο «Δύο φορές Ελληνας»;

Η κλειδαρότρυπα προκαλεί πάντα το ενδιαφέρον, ακόμη και όταν οι πόρτες είναι ορθάνοιχτες. Κρύβει όμως μια παγίδα. Κατά κανόνα, όσοι κολλάνε το μάτι τους σε αυτήν δεν βλέπουν τη ζωή του άλλου αλλά τη δική τους ζωή που δεν έζησαν, εγκιβωτισμένοι μέσα στη σύμβαση της κοινωνικής αντιπαροχής τους.