Ισπανική υποχώρηση για την Google

Tη διακοπή της λειτουργίας της υπηρεσίας αναζήτησης ειδησεογραφικού περιεχομένου Google News στην Ισπανία ανακοίνωσε η Google, κηρύσσοντας έτσι ισπανική υποχώρηση από τη μεγαλύτερη χώρα της Ιβηρικής Χερσονήσου.

Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική απόφαση οι συνέπειες της οποίας θα γίνουν αισθητές σε παγκόσμιο επίπεδο, από την Ευρώπη έως τις ΗΠΑ και  τη Λατινική Αμερική. Η Google πρόκειται να κλείσει, για πρώτη φορά, μία από τις υπηρεσίες της στην Ευρώπη ούτως ώστε να συμμορφωθεί με όσα ορίζει ένας νόμος που ψηφίστηκε κυρίως, αν όχι ειδικά, για την περίπτωσή της.

Αυτός ο νέος νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας που ψηφίστηκε από το ισπανικό Κοινοβούλιο και πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2015, ορίζει ότι η Google και οι λοιπές μηχανές αναζήτησης ειδησεογραφικού περιεχομένου υποχρεούνται να πληρώνουν τους ισπανούς εκδότες για τη χρήση και τη διακίνηση των περιεχομένων τους. Ωστόσο, οι επιτελείς της «Big G» επέλεξαν να αντιδράσουν εκ των προτέρων και να διακόψουν τη λειτουργία της Google News στην Ισπανία στις 16 Δεκεμβρίου.

Σε 35 γλώσσες. Η Google News, διαθέσιμη σε περισσότερες από 70 διεθνείς εκδόσεις και σε 35 γλώσσες, είναι μια δωρεάν υπηρεσία η οποία προσφέρει στους χρήστες του Διαδικτύου τη δυνατότητα αναζήτησης ειδήσεων και άρθρων τόσο από τις μεγαλύτερες εφημερίδες και τα ειδησεογραφικά πρακτορεία του κόσμου όσο και από τοπικές εκδόσεις δεκάδων χωρών, ακόμη και από μπλογκ.

Η διακοπή λειτουργίας της Google News στην Ισπανία σημαίνει ότι οι χρήστες της υπηρεσίας ανά την υφήλιο δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενα εκδοτών από την Ισπανία. Οι εκατομμύρια κάτοικοι, για παράδειγμα, της Λατινικής Αμερικής, όπου οι ισπανοί εκδότες επιδίωξαν να αυξήσουν τους αναγνώστες τους, δεν θα έχουν τη δυνατότητα αναζήτησης ειδήσεων και άρθρων από την Ισπανία μέσω της υπηρεσίας Google News. Δεν θα μπορούν επίσης να διαβάζουν ούτε κείμενα στα αγγλικά που ανήκουν σε δημοσιογραφικούς οργανισμούς της Ισπανίας.  

Ο νόμος που βαφτίστηκε «φόρος Google» παρουσιάστηκε στο ισπανικό Κοινοβούλιο και ψηφίστηκε από τα μέλη του μετά τη θετική τοποθέτηση επί του ζητήματος από την Ενωση Εκδοτών Ημερήσιων Εφημερίδων της χώρας. Ωστόσο, η αντίδραση της Google ήταν ιδιαίτερα έντονη καθώς πρόκειται για την πρώτη φορά από το 2002, όταν άρχισε η πειραματική λειτουργία της Google News, που η εταιρεία αναγκάζεται να διακόψει τη λειτουργία της υπηρεσίας σε μία από τις χώρες που είναι διαθέσιμη.

Ο Ρίτσαρντ Γκίνγκρας, επικεφαλής της Google News, επισήμανε ότι η συγκεκριμένη απόφαση ελήφθη «με μεγάλη πικρία» καθώς πρόκειται για «υπηρεσία την οποία αγαπούν και εμπιστεύονται εκατοντάδες εκατομμύρια χρήστες, συμπεριλαμβανομένων πολλών εδώ στην Ισπανία». Εκπρόσωποι των μεγαλύτερων εφημερίδων της χώρας αρνήθηκαν να σχολιάσουν την απόφαση της Google. Πάντως το ισπανικό υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε την αντίδραση της εταιρείας θεμιτή επιχειρηματική απόφαση.

Το αντίτιμο. Ο νέος νόμος δεν προσδιορίζει το ακριβές αντίτιμο που η Google και οι λοιπές υπηρεσίες αναζήτησης ειδησεογραφικού περιεχομένου θα υποχρεούνται να καταβάλλουν στους εκδότες της Ισπανίας. Η αμερικανική εταιρεία ωστόσο υπογράμμισε ότι είναι πολύ αυστηρότερος από ανάλογους νόμους που ισχύουν σε άλλες χώρες, καθώς επιβάλλει την καταβολή αντιτίμου ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία οι εκδότες δεν το επιθυμούν γιατί λαμβάνουν ως αντάλλαγμα μεγαλύτερη κυκλοφορία των περιεχομένων τους.

  «Ο νέος νόμος απαιτεί από κάθε ισπανική έκδοση να χρεώνει υπηρεσίες όπως η Google News ακόμη και για την παρουσίαση ελάχιστου τμήματος των περιεχομένων τους, είτε το επιθυμούν είτε όχι. Καθώς η υπηρεσία Google News δεν βγάζει κέρδος (δεν παρουσιάζονται διαφημίσεις στον ιστότοπο της υπηρεσίας), αυτή η νέα προσέγγιση δεν είναι βιώσιμη» υπογράμμισε ο Ρίτσαρντ Γκίνγκρας μέσω ανάρτησής του στο Διαδίκτυο.

Στις άλλες χώρες
Ο νέος νόμος που ψηφίστηκε στην Ισπανία αποτελεί το πιο σημαντικό επεισόδιο στην αντιπαράθεση μεταξύ της Google, και ιδιαίτερα της Google News, με τους δημοσιογραφικούς οργανισμούς και τους εκδότες της μισής Ευρώπης. Ωστόσο οι Ισπανοί εμφανίζονται να είναι οι πιο αυστηροί και αδιάλλακτοι, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, καθώς σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες η σχετική νομοθεσία είναι λιγότερο αυστηρή. 

Στη Γερμανία
Η Γερμανία, η οποία υπήρξε η πρώτη χώρα που ψήφισε σχετικό νόμο, το 2013, επέλεξε μια λιγότερο επιθετική μέθοδο, καθώς οι αμοιβές των δημοσιογραφικών οργανισμών οφείλουν να καθορίζονται σε συνεννόηση με τις μηχανές αναζήτησης δημοσιογραφικού περιεχομένου. Πάντως τελική συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί καθώς το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σύνθετο, κυρίως για τους εκδότες. Επειτα από δύο μόλις εβδομάδες, κατά τις οποίες ο εκδοτικός οίκος Alex Spinger, ο μεγαλύτερος της Γερμανίας, και δεκάδες ακόμη μικρότεροι εκδότες απαγόρευαν στην Google News να χρησιμοποιεί τα περιεχόμενά τους, πραγματοποίησαν στροφή 180 μοιρών. Ο λόγος; Η κατακόρυφη πτώση της επισκεψιμότητας στις ιστοσελίδες τους. 

Στη Γαλλία
Οσον αφορά τη Γαλλία, οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί της χώρας, όντας περισσότερο ευάλωτοι οικονομικά, είχαν προτιμήσει να λάβουν ως αντίτιμο ένα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό εφάπαξ, από ένα ταμείο που χρηματοδοτήθηκε από την Google, εγκαταλείποντας ωστόσο την αξίωσή τους να αμείβονται για τη χρήση των περιεχομένων τους.

Η εξαφάνιση των εφημερίδων
Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί της Ισπανίας ενδέχεται «να βγήκαν από μόνοι τους εκτός της αγοράς» δήλωσε ο Αλεχάντρο Τουρίνο, δικηγόρος με ειδίκευση στα ΜΜΕ. Την ανησυχία της για την εξαφάνιση των ισπανικών ειδήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο εξέφρασε και η Ενωση Εκδοτών Ημερησίων Εφημερίδων. Πρόσθεσε ωστόσο ότι ο νόμος ήταν απαραίτητος για την προστασία «των δικαιωμάτων των πολιτών και των επιχειρήσεων»