[Διαστάσεις] Το μπαζούκα είναι άσφαιρο

Τον Αύγουστο του 2008, ο τότε αμερικανός υπουργός Οικονομικών Χανκ Πόλσον (ο καλός Πόλσον, όχι το γεράκι, ο Τζον, που δεν θέλει να επενδύσει στην Ελλάδα) είχε πει μια φράση που έμεινε στην οικονομική ιστορία: «Οταν έχεις ένα μπαζούκα στην τσέπη σου και ο κόσμος το ξέρει, μάλλον δεν θα χρειαστεί να το χρησιμοποιήσεις». Αφορμή ήταν το αίτημά του προς το Κογκρέσο να ενισχυθούν οικονομικά οι εταιρείες Fannie Mae και Freddie Mac σε περίπτωση που οι αγορές σταματήσουν να τις χρηματοδοτούν. Στη συνέχεια, η απειλή του περίφημου «μπαζούκα» χρησιμοποιήθηκε σε διάφορες εκδοχές και σε διάφορες φάσεις της ευρωκρίσης. Η πιο ισχυρή και πιο συμβολική στιγμή ήταν τον Ιούλιο του 2012, όταν ο Μάριο Ντράγκι είπε πως θα κάνει «οτιδήποτε χρειαστεί» για να σωθεί το ευρώ.

Στα καθ’ ημάς, ο άνθρωπος που χρησιμοποίησε πρώτος εκείνη την αναλογία είναι ο Γιώργος Παπανδρέου. «Το όπλο στο τραπέζι είναι πλέον γεμάτο» είπε τον Απρίλιο του 2010 στο «Βήμα», όταν ο Παντελής Καψής τού επισήμανε ότι στους πολίτες υπήρχε ανησυχία καθώς, έξι μήνες μετά τις εκλογές τα προβλήματα στην οικονομία δεν έλεγαν να υποχωρήσουν. Το «όπλο» στο οποίο αναφερόταν ο τότε πρωθυπουργός ήταν η απόφαση του Eurogroup να δοθεί, «αν χρειαστεί», βοήθεια ύψους 30 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ελλάδα ώστε να μπορέσει η χώρα να επιστρέψει στις αγορές. Η συνέχεια είναι γνωστή.

Δύο χρόνια αργότερα, και ενώ η Ελλάδα βυθιζόταν στην αστάθεια και σε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις, το «όπλο» άλλαζε μορφή: ήταν πλέον η απειλή ότι, σε περίπτωση που πνιγόμασταν, θα παίρναμε μαζί μας στον βυθό ολόκληρη την ευρωζώνη. Ο ΣΥΡΙΖΑ το διατυμπάνιζε ανοιχτά και ανερυθρίαστα. «Και οι δύο πλευρές διαθέτουν πυρηνικά όπλα στα χέρια τους», είχε πει ο Αλέξης Τσίπρας τον Μάιο του 2012 σε μια συνέντευξή του στο Channel 4.

Δεν πνιγήκαμε τότε. Ούτε πάτησε κανείς το κουμπί των πυρηνικών. Και ένας από τους λόγους ήταν ότι πράγματι υπήρχε κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης. Η Ανγκελα Μέρκελ αμφιταλαντευόταν για το τι να κάνει με την Ελλάδα, για να πειστεί τελικά ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να μας στηρίξει. Πέρασαν δυόμισι χρόνια. Η χώρα μας βρίσκεται και πάλι μπροστά σ’ ένα σταυροδρόμι. Η τρόικα πιέζει, η κυβέρνηση παραπαίει, η αντιπολίτευση απειλεί. Ολα όπως τότε. Με μία μεγάλη διαφορά: η ευρωζώνη δεν φοβάται πια την Ελλάδα. Είναι θωρακισμένη. Η τραπεζική ένωση έχει προχωρήσει, το ίδιο και η κεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους δεν βρίσκεται πλέον στα χέρια τραπεζών και ιδιωτών. Αυτή τη φορά η Μέρκελ δεν θα διστάσει. Αν θεωρήσει ότι για να ανεβεί το αερόστατο πρέπει να απαλλαγεί από μερικά βαρίδια, θα το κάνει.

Με άλλα λόγια, το μπαζούκα είναι πλέον άσφαιρο. Ή μάλλον οι σφαίρες του χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς, για επιθέσεις σε τράπεζες και πρεσβείες. Και τι μας έμεινε; Οι ψευδαισθήσεις μας. Οι χαμένες μας συμμαχίες. Και ο ΓΑΠ.