Συμβαίνει κάθε μέρα. Συνέβη χθες στον Σταμάτη Κραουνάκη. Κάτι είπε – κάτι μάλλον ξεκούδουνο, όπως καταλαβαίνει όποιος δει το βίντεο. Κι αυτό το κάτι απομονώθηκε και ρίχτηκε στην αρένα του Δικτύου.
Τι είπε ο Κραουνάκης; Ενας φίλος του, λέει, του είπε ότι οι Βορειοελλαδίτες πριν από εκατό χρόνια «μιλάγανε βουλγάρικα». Οτι «δεν καταλάβαιναν την ελληνική πάνω από τη Λαμία».
Η ιστορική εικασία του φίλου δεν είχε σχέση ούτε με τα προηγούμενα ούτε με τα επόμενα που είπε ο Κραουνάκης στην εκπομπή. Αμέσως πριν, εξομολογούνταν ότι είναι «friendly» προς την αξιωματική αντιπολίτευση. Κι αμέσως μετά, θρηνούσε «τη δεινοπαθημένη Ευρώπη που είναι υπόδουλη στις τράπεζες». Ετσι, διά του ελεύθερου συνειρμού.
Αν δεν ήταν ο Κραουνάκης, θα υποψιαζόταν κανείς ότι το πέταξε επίτηδες για να προβοκάρει. Ομως, φαίνεται ότι δεν είχε πλήρη επίγνωση του τι έλεγε. Γι’ αυτό και το μετάνιωσε. Εσπευσε να απολογηθεί, λέγοντας ότι «ούτε ιστορικός είναι ούτε γλωσσολόγος. Μόνο καλλιτέχνης».
Μόνο καλλιτέχνης. Καλλιτέχνης που αναπέμπει θούριους το πρωί από το ραδιόφωνο, κρίνει ζώντες και νεκρούς νυχθημερόν στο facebook, καταγγέλλει σε ανοιχτά τηλεοπτικά μικρόφωνα τη «χούντα» που μας καταδυναστεύει. Αλλά, στο τέλος της ημέρας, αν βρεθεί στη θέση να υποστεί τον αντίλογο, επικαλείται ως άλλοθι την τέχνη του.
Καλά κάνει. Δεν είναι μόνο ο Κραουνάκης. Είναι πολλοί οι ομότεχνοί του που νιώθουν ότι δεν τους αρκεί να μιλούν μόνο μέσω της τέχνης τους. Θεωρούν καθήκον τους να μιλούν και πολιτικά, χωρίς όμως να δεσμεύονται από τις συμβάσεις που περιορίζουν τα δημόσια πρόσωπα. Θέλουν να μιλούν με την ελευθεριότητα που ταιριάζει στην τέχνη τους.
Ετσι, καλλιτεχνική αδεία, ο δημιουργός μπορεί να αναθεματίζει αυτούς με τους οποίους διαφωνεί ως «κλέφτες», «σιχάματα», «ξερατά», «σκυλιά αγαρηνά». Μπορεί να τους βρίζει, αλλά να μένει, ως καλλιτέχνης, στο απυρόβλητο.
Ενας τέτοιος λόγος μειωμένου καταλογισμού θα μπορούσε να είναι ακίνδυνος. Θα μπορούσε να είναι ακόμη και χαριτωμένος μέσα στην εκκεντρικότητά του. Αλλά δεν είναι λόγος σατιρικός. Είναι ωμή καταγγελία – η κατάρα πνίγει το χιούμορ. Δεν είναι λόγος πρωτότυπος. Αναμηρυκάζει το χύδην υβρεολόγιο και το επικυρώνει. Δεν δίνει πολιτική διέξοδο στον θυμό. Παρασύρεται από αυτόν και τον υποδαυλίζει.
Κάπως έτσι ο Κραουνάκης βρέθηκε χθες να φυλάγεται από τους τρόπους που και ο ίδιος καλλιέργησε. Βρέθηκε στο στόχαστρο ακόμη και της Νέας Δημοκρατίας, που είδε «ψωμί» για κομματική εκμετάλλευση, ζητώντας από τον συνθέτη δήλωση πατριωτικής μετανοίας.
Αυτός είναι ο κίνδυνος, όταν πυροβολούν απύλωτα τα δημόσια στόματα. Στην αλάνα μιας εύφλεκτης δημόσιας ζωής το αμελητέο, ακόμη και το γελοίο αρκεί για να προκαλέσει ανάφλεξη.
Σημαίνει άραγε αυτό ότι οφείλουν όλοι να υπακούν στην πολιτική ορθότητα; Οχι. Μπορεί κανείς να μιλάει αντισυμβατικά, χωρίς να μιλάει ανεύθυνα.