[Διαστάσεις] Ανία και αλληλεγγύη

Στη συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε προχθές στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, ο Ντόναλντ Τουσκ λέει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα για την παιδική του ηλικία (ήταν χούλιγκαν), για το Γκντανσκ (από το οποίο κατάγεται τόσο ο ίδιος όσο και η Μέρκελ) και για το στρατηγικό πρόβλημα της Ευρώπης (η Ρωσία, φυσικά). Το πιο ενδιαφέρον σημείο, όμως, είναι εκεί που ο νέος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξηγεί γιατί ασχολήθηκε με την πολιτική. «Η ζωή μας επί κομμουνισμού ήταν άθλια» σημειώνει. «Οχι εξαιτίας του τρόμου. Ούτε εξαιτίας της φτώχειας. Οταν δεν είσαι μόνος σου σ’ αυτές τις καταστάσεις δεν είναι τόσο άσχημα. Αυτό από το οποίο υποφέραμε περισσότερο ήταν η μονοτονία, η ανία».

Στην τελευταία ταινία του Ρόι Αντερσον με τίτλο «Ενα περιστέρι έκατσε σ’ ένα κλαδί συλλογιζόμενο την ύπαρξή του», όλοι οι πρωταγωνιστές πάσχουν από κάτι μεταξύ ανίας και κατάθλιψης. Μιλώντας στο κινητό, επαναλαμβάνουν την ίδια φράση: «Ελπίζω να είστε καλά». Δύο πλανόδιοι πωλητές παιχνιδιών, ο Σαμ και ο Τζόναθαν, διαφημίζουν την πραμάτεια τους – τα δόντια του Δράκουλα, τη σακούλα του γέλιου, τη μάσκα του φαφούτη θείου – σαν να πουλάνε φέρετρα. Αναζητούν ένα κατάστημα που λέγεται «Πάρτι», αλλά η διεύθυνση δεν υπάρχει. Ο Σαμ παρασύρεται από έναν ποδηλάτη, ο Τζόναθαν βυθίζεται σε μια κρίση μελαγχολίας. Μήπως η λύση θα ήταν να ασχοληθούν με την πολιτική;

Ο Ντόναλντ μεγάλωσε στην κομμουνιστική Πολωνία. Ο Σαμ και ο Τζόναθαν, στη σοσιαλδημοκρατική Σουηδία. Κάποια στιγμή οι δρόμοι τους συναντήθηκαν, ύστερα απομακρύνθηκαν και πάλι. Ο ένας βρήκε τη λύση στο πρόβλημά του, οι άλλοι όχι. Αλλά η λύση, η πραγματική λύση, δεν είναι η πολιτική, είναι κάτι άλλο. Το αποκαλύπτει ο Αντερσον, που στα 71 του είναι πια ένα είδος σοφού. «Με τις ταινίες μου προσπαθώ να δείξω τι σημαίνει άνθρωπος» είπε σε μια συνέντευξή του στην Γκάρντιαν. «Και η αξία που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι η αλληλεγγύη. Ονειρεύομαι μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα νοιάζονται ο ένας για τον άλλο, θα αισθάνονται υπεύθυνοι ο ένας για τον άλλο».

Ναι, η λύση είναι η αλληλεγγύη – που θα έπρεπε να ταυτίζεται, βέβαια, με την πολιτική.