Ενας πυρηνικός κύβος του Ρούμπικ

Είναι πάνω από μία δεκαετία που το Ιράν και οι ισχυροί του πλανήτη – τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και η Γερμανία (Ομάδα 5+1) – συνομιλούν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Την περασμένη Τρίτη, ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Μοχάμεντ Τζαβάντ Ζαρίφ και εκπρόσωποι της Ομάδας 5+1 μετέβησαν στη Βιέννη με στόχο την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας, γνωρίζοντας ότι έχουν στη διάθεσή τους λιγότερο από μία εβδομάδα. Σήμερα, μόλις δύο ημέρες πριν από την καταληκτική ημερομηνία της 24ης Νοεμβρίου, οι πιθανότητες να τερματιστεί η αμοιβαία καχυποψία μεταξύ του Ιράν και της Δύσης, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τη βελτίωση των σχέσεων, ακόμη και για τη συνεργασία, μεταξύ των δύο πλευρών, φαίνονται περιορισμένες.  

ΤΟ ΠΑΖΛ. Διπλωμάτες και αναλυτές κάνουν λόγο για ένα παζλ σύνθετο όσο και ο κύβος του Ρούμπικ, το οποίο είναι εξαιρετικά δύσκολο να λυθεί μέχρι τη Δευτέρα. Παρά τη σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε έπειτα από την επίτευξη μιας ενδιάμεσης συμφωνίας, πέρυσι τον Νοέμβριο, μερικά από τα κύρια ζητήματα, τεχνικής φύσεως κυρίως, εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά. Αγκάθι στις συνομιλίες αποτελεί και ο ρυθμός της άρσης των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν, σε περίπτωση που επιτευχθεί μια συμφωνία. Η Ομάδα 5+1 επιθυμεί τη σταδιακή άμβλυνσή τους ούτως ώστε να μπορεί να ελέγχει την τήρηση των όρων τής όποιας συμφωνίας από τη μεριά του Ιράν. Η Τεχεράνη, ωστόσο, ζητά τον άμεσο τερματισμό τους.

Αποτελεί γεγονός ότι η ολοένα αυξανόμενη οικονομική δυσπραγία αναγκάζει την Τεχεράνη να διαπραγματευτεί, σημειώνουν οι αναλυτές. Το Ιράν θέλει να αρχίσει ξανά να εξάγει πετρέλαιο. Επιθυμεί επίσης να επανασυνδεθεί με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και να ξεπαγώσει τα δισεκατομμύριά του που βρίσκονται σε λογαριασμούς του εξωτερικού. Την ίδια ώρα, ωστόσο, θεωρεί εξίσου σημαντική και επιθυμεί την αναγνώριση του πυρηνικού προγράμματός του. «Οι Ιρανοί χρειάζονται επίσης μια νικητήρια αφήγηση για να πουλήσουν μια επώδυνη συμφωνία στον λαό τους» σημειώνει ο Κλιφ Κάπτσαν, πρόεδρος του ινστιτούτου Eurasia Group.

ΣΥΜΦΩΝΙΑ. Χθες το μεσημέρι, ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Φίλιπ Χάμοντ δήλωσε πως οι μεγάλες δυνάμεις είναι έτοιμες να επιδείξουν «κάποια ευελιξία» εάν και η Τεχεράνη είναι έτοιμη να πράξει το ίδιο. «Δεν θ’ αναφερθώ σε λεπτομέρειες αλλά υπήρξαν κάποιες θετικές συζητήσεις. Είναι ξεκάθαρο ότι αμφότερες οι πλευρές επιθυμούν την επίτευξη μιας συμφωνίας αλλά κανένας δεν θέλει μια κακή συμφωνία. Ομως ο χρόνος είναι περιορισμένος» δήλωσε ο Χάμοντ. Πάντως, αξιωματούχοι που έχουν γνώση των συνομιλιών υποστηρίζουν ότι η επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας μέχρι μεθαύριο μοιάζει να είναι απίθανη και πως το πιο πιθανό σενάριο είναι η παράταση των συνομιλιών.