Κρας τεστ στον τύπου 1 και στον τύπου 2

Εκείνη ήταν 15 χρόνων όταν ξαφνικά παρουσίασε ακόρεστη λαχτάρα για γλυκά και νερό. Εκείνος ήταν 60 ετών όταν «έλιωσε» στα πόδια του, επειδή είχε αφυδατωθεί εντελώς.

Και οι δύο, η 27χρονη σήμερα Σοφία και ο 76χρονος Τάσος Γιαννόπουλος, πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν την ίδια νόσο.

Ο τύπου 1 διαβήτης που έχει η Σοφία είναι ο λιγότερο συχνός (υπολογίζεται ότι προσβάλλει περίπου 40.000 άτομα στη χώρα μας), ενώ ο τύπου 2 του κ. Γιαννόπουλου προσβάλλει 750.000 έως 800.000 Ελληνες.

Οι διαφορές μεταξύ τους, όμως, ούτε κατά διάνοιαν σταματούν εδώ. Ο αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας Νικόλαος Τεντολούρης, γενικός γραμματέας της Εταιρείας Μελέτης Διαβητικού Ποδιού (ΕΜΕΔΙΠ) και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Διαβήτη (EASD), εξηγεί τι άλλο «χωρίζει» τους δύο τύπους διαβήτη.

Αιτίες

l Ο τύπου 1 διαβήτης είναι αυτοάνοσο νόσημα (οφείλεται σε υπερλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος που επιτίθεται στο πάγκρεας και το καταστρέφει). Οι πάσχοντες κατά κανόνα έχουν κανονικό βάρος.

l Ο τύπου 2 διαβήτης σχετίζεται πρωτίστως με τον τρόπο ζωής. Το 80% των ασθενών είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Κληρονομικότητα

l Στον τύπου 1 διαβήτη μπορεί να υπάρχει κληρονομική προδιάθεση, αλλά μικρού βαθμού.

l Στον τύπου 2 διαβήτη η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Ενας άνθρωπος παχύσαρκος και με προδιαβήτη μπορεί να μην εκδηλώσει ποτέ πλήρη διαβήτη αν δεν έχει οικογενειακό ιστορικό. Αν ο ένας γονιός έχει διαβήτη τύπου 2, τα παιδιά του έχουν 35% πιθανότητες να παρουσιάσουν τη νόσο στην ενήλικη ζωή τους. Αν και οι δύο γονείς έχουν διαβήτη τύπου 2, οι πιθανότητες γίνονται 75%. Οποιος έχει κληρονομικότητα και από τους δύο γονείς, αλλά προσέχει τη διατροφή του, γυμνάζεται και δεν παχαίνει, μπορεί να εκδηλώσει διαβήτη στα 65-70 του χρόνια. Αν όμως δεν προσέχει και παχύνει θα τον εκδηλώσει στα 40 του χρόνια.

Ηλικία εμφάνισης

l Ο τύπου 1 παρουσιάζεται κυρίως σε νέους. Η μέση ηλικία εμφάνισης είναι τα 13 χρόνια, η πλειονότητα των κρουσμάτων εκδηλώνεται έως τα 14-15 χρόνια. Δεν αποκλείεται, όμως, να εμφανιστεί και σε 70άρηδες.

l Ο τύπου 2 έχει μέση ηλικία εμφάνισης τα 45 χρόνια. Την τελευταία δεκαετία αυξάνονται τα κρούσματά του στους εφήβους και στους νεαρούς ενήλικους (20άρηδες και 30άρηδες) εξαιτίας του πάχους και της καθιστικής ζωής.

Τρόπος εκδήλωσης

l Ο τύπου 1 παρουσιάζεται απότομα, με πολύ μεγάλες αυξήσεις των επιπέδων γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα. Προκαλεί πολυουρία, πολυδιψία (οι ασθενείς πίνουν συνέχεια νερό, μερικές φορές ανά 10λεπτο, διότι αφυδατώνονται από την πολυουρία και «κολλάει» το στόμα τους) και ραγδαία απώλεια βάρους (ακόμα και 10-15 κιλά μέσα σε 1-2 μήνες). Στα μικρά παιδιά (σχολική και προσχολική ηλικία) χαρακτηριστική ένδειξη είναι η αιφνίδια εμφάνιση νυχτερινής ενούρησης (βρέχουν το κρεβάτι τους).

l Ο τύπου 2 εμφανίζεται βαθμιαία και αναπτύσσεται επί μήνες ή χρόνια πριν από τη διάγνωση. Αυτό οφείλεται στο ότι οι αυξήσεις στο σάκχαρο δεν είναι πολύ μεγάλες και έτσι δεν προκαλούν συμπτώματα (αυτά εμφανίζονται όταν το πρωινό σάκχαρο υπερβεί τα 180 mg/dl). Οταν εκδηλωθούν συμπτώματα είναι ίδια με αυτά του τύπου 1, αλλά και πρόσθετα, όπως φαγούρα στο σώμα και στα γεννητικά όργανα, μυκητιάσεις γεννητικών οργάνων, κράμπες, εύκολη κούραση, αδυναμία συγκέντρωσης, υπνηλία και θόλωμα της όρασης που υποχωρεί όταν ρυθμιστεί το σάκχαρο. Μερικές φορές οι ασθενείς μαθαίνουν για τον διαβήτη όταν πάνε στον γιατρό με εκδηλωμένες επιπλοκές (π.χ. πληγές που δεν κλείνουν, προβλήματα στα νεφρά ή στυτική δυσλειτουργία).

Υπογλυκαιμίες
και ρύθμιση

l Πολλοί ασθενείς με τύπου 1 διαβήτη δεν φτάνουν τον στόχο της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης διότι έχουν πιο ασταθή διαβήτη και αντιμετωπίζουν συχνές υπογλυκαιμίες.

l Οι ασθενείς με τύπου 2 διαβήτη που παίρνουν χάπια σπανίως εκδηλώνουν υπογλυκαιμίες. Αν τηρούν σωστά την αγωγή τους μπορούν να φτάσουν στον στόχο της γλυκοζυλιωμένης, αλλά λίγοι το κάνουν.

Επιπλοκές

l Ο τύπου 1 διαβήτης που δεν ρυθμίζεται καλά για μεγάλα χρονικά διαστήματα (για 2-3 χρόνια) προκαλεί πάντοτε επιπλοκές στα μάτια, στο 30% των περιπτώσεων στους νεφρούς και στο 30%-40% επιπλοκές στα νεύρα (οι ασθενείς χάνουν την αισθητικότητα στα χέρια και στα πόδια, οπότε είναι πιο επιρρεπείς στις πληγές).

l Στον τύπου 2 διαβήτη υπάρχουν οι ίδιες επιπλοκές και επιπροσθέτως αυξημένος κίνδυνος για βλάβες στα αγγεία (παίζει ρόλο και η μεγαλύτερη ηλικία των ασθενών). Ετσι, είναι πολύ συχνά προβλήματα όπως η στυτική δυσλειτουργία, τα εμφράγματα, τα εγκεφαλικά κ.λπ.

Θεραπεία
l Στον τύπου 1 είναι απαραίτητη η ινσουλίνη από την πρώτη στιγμή της διάγνωσης και εφ’ όρου ζωής. 
l Στον τύπου 2 απαιτείται βελτίωση της διατροφής, άσκηση, απώλεια βάρους και αντιδιαβητικά δισκία στην αρχή, ενώ αργότερα μπορεί να χρειαστεί χορήγηση ινσουλίνης.