Τελικά ο κομήτης δεν ήταν… πατάτα

Πριν από δέκα χρόνια η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA) εκτόξευσε τη «Rosetta» στο Διάστημα με τελικό προορισμό τον κομήτη 67P / Τσουριούμοφ – Γκερασιμένκο. Τον Σεπτέμβριο η «Rosetta» τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον μακρινό κομήτη ενώ την Τετάρτη το διαστημικό ερευνητικό σκάφος «Philae» προσεδαφίστηκε στην επιφάνειά του πραγματοποιώντας «ένα μεγάλο βήμα για τον ανθρώπινο πολιτισμό». Ωστόσο, η προσεδάφιση του πρωτοπόρου διαστημικού οχήματος δεν εκτυλίχθηκε όπως είχε προγραμματιστεί αρχικά.  

Οι επιστήμονες της ESA ήλπιζαν πως ο κομήτης 67P θα είχε το σχήμα πατάτας με πολλές επίπεδες επιφάνειες, σε κάποια από τις οποίες θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η προσεδάφιση του «Philae». Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο, αμέσως μετά την προσεδάφισή του το διαστημικό ερευνητικό όχημα θα ενεργοποιούσε τα δύο άγκιστρα με τα οποία είναι εφοδιασμένο, ούτως ώστε να σταθεροποιηθεί στην επιφάνεια του κομήτη. Με δεδομένο ότι οι μπαταρίες του «Philae» θα εξαντλούνταν περίπου 60 ώρες μετά την προσεδάφισή του, οι ευρωπαίοι επιστήμονες το εφοδίασαν με ηλιακά πάνελ για την επαναφόρτιση των μπαταριών του, στοχεύοντας να κρατήσουν ζωντανό το ερευνητικό όχημα έως τον ερχόμενο Μάρτιο.

σαν πλαστικη παπια. Τα πράγματα όμως εξελίχθηκαν διαφορετικά απ’ ό,τι ήλπιζαν οι ειδικοί. Αποδείχθηκε πως ο κομήτης δεν έχει το σχήμα πατάτας και ότι είναι ασύμμετρος, «σαν μια πλαστική πάπια», όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά. Ελάχιστες ώρες πριν από την αποκόλληση του «Philae» από τη «Rosetta», οι επιτελείς της αποστολής διαπίστωσαν πως ένας από τους προωθητήρες του «Philae» δεν λειτουργούσε. Επέλεξαν όμως να συνεχίσουν κανονικά. Τελικά το «Philae» προσεδαφίστηκε στην προεπιλεγμένη τοποθεσία αλλά τα άγκιστρα που επρόκειτο να το σταθεροποιήσουν δεν λειτούργησαν, με αποτέλεσμα το διαστημικό όχημα να πραγματοποιήσει δύο αναπηδήσεις και να καταλήξει στο εσωτερικό μιας απόκρημνης πλαγιάς, ένα χιλιόμετρο μακριά από το αρχικό σημείο όπου άγγιξε για πρώτη φορά το έδαφος. Το γεγονός αυτό άλλαξε δραματικά τα δεδομένα της ιστορικής αποστολής.

Η περιορισμένη επαφή του «Philae» με τον Ηλιο – μιάμιση ώρα αντί για έξι ή επτά σε διάστημα δώδεκα ωρών που διαρκεί η περιστροφή του κομήτη 67P – ανάγκασε τους επιτελείς της αποστολής να παραδεχθούν πως το όχημα έχει μετρημένες ώρες ζωής. Μεταξύ των στρατηγικών που προτάθηκαν περιλαμβανόταν η ιδέα της χρήσης ενός από τα κινούμενα τμήματα, με στόχο να προκαλέσουν την αναπήδηση ή την περιστροφή του σκάφους προς κάποιο λιγότερο σκιερό σημείο. Το «Philae» όμως δεν είναι πλήρως σταθεροποιημένο καθώς ένα από τα τρία σκέλη προσεδάφισής του δεν ακουμπά στην επιφάνεια του κομήτη και αιωρείται στο κενό και η όποια προσπάθεια μετακίνησής του θα μπορούσε να το σπρώξει στο Διάστημα. Χθες το μεσημέρι, ο Στέφαν Ούλαμεκ, επικεφαλής της αποστολής προσγείωσης του «Philae», δήλωσε πως οι μηχανικοί της αποστολής «Rosetta» αναζητούν τρόπους για να στρέψουν τα ηλιακά πάνελ του διαστημικού οχήματος έτσι ώστε να απορροφούν περισσότερη ενέργεια από τον Ηλιο και να κρατήσουν το «Philae» ζωντανό.  

πανάρχαια υπολείμματα. Πάντως τα περισσότερα πειράματα σχετικά με τα αέρια και τις χημικές ενώσεις του κομήτη πραγματοποιήθηκαν όπως είχε προγραμματιστεί αρχικά, με τους επιστήμονες να μιλούν ήδη για σημαντικά δεδομένα. Υποστηρίζουν ότι τα δείγματα που συλλέγονταν μέχρι και χθες από την επιφάνεια του κομήτη ενδέχεται να επαρκούν για να διαπιστωθεί εάν όντως το νερό και η οργανική ύλη έφτασαν στη Γη χάρη στους κομήτες. Αποτελώντας πανάρχαια υπολείμματα των πρώτων στιγμών του ηλιακού μας συστήματος, ακόμη και μόλις 60 ώρες μελέτης θα μπορούσαν να προσφέρουν στους ειδικούς μια εικόνα της δημιουργίας των πλανητών.