«Βαδίζουμε σημειωτόν». Με αυτή τη φράση περιγράφει σε κατ’ ιδίαν κουβέντα την κατάσταση ανώτατο στέλεχος μεγάλης τράπεζας. Και εξηγεί: «Περιμένουμε πρώτα τις πολιτικές αποφάσεις μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας για την αξιολόγηση και το χρέος, για να δούμε και εμείς τις επόμενες κινήσεις μας».
Στα τραπεζικά επιτελεία επικρατεί κατάσταση αναμονής. Ωστόσο, η μη λήψη κρίσιμων αποφάσεων διαχέεται σε όλη την αγορά και την οικονομία.
Τι σημαίνει αυτό; Οτι ώς στο τέλος Δεκεμβρίου – και αν όλα πάνε καλά στις διαπραγματεύσεις κυβέρνησης και τρόικας – η ελληνική οικονομία θα είναι στο ρελαντί. Κι αυτό είναι το καλύτερο σενάριο. Γιατί το πρώτο δίμηνο του 2015 υπάρχει ο σκόπελος των προεδρικών εκλογών και η σοβαρή πιθανότητα βουλευτικών εκλογών – τούτο δε χωρίς να υπάρχουν ώς τώρα τουλάχιστον δείγματα πολιτικής συναίνεσης για τις βασικές συντεταγμένες της οικονομίας.
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα των κόκκινων δανείων δεν πρόκειται να έχει λυθεί ώς τον Δεκέμβριο. Οι τράπεζες θα εξακολουθούν να το «κουβαλούν» στους ισολογισμούς τους και να μη δανείζουν τις επιχειρήσεις, οι οποίες θα αναβάλλουν αποφάσεις για επενδύσεις. Ειρήσθω εν παρόδω ότι τα τραπεζικά επιτελεία – δίνοντας το στίγμα των προθέσεών τους – θεωρούν θετική και ισορροπημένη τη ρύθμιση για τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια και γενναία τα κίνητρα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Στο διάστημα αυτό, κάποιες – λιγοστές – ανάσες ανακούφισης στην αγορά θα δίνουν τα επιδοτούμενα προγράμματα του υπουργείου Εργασίας (που, όχι τυχαία, εκτιμάται ότι θα κορυφωθούν μέσα στις γιορτές). Το πρόγραμμα για την πρόσληψη 5.000 ανέργων που υπερκαλύφθηκε από τις επιχειρήσεις μέσα σε μόνο δύο ώρες (!) θα τρέξει τις επόμενες ημέρες. Οι 6.000 προσλήψεις του δεύτερου προγράμματος που ανακοινώθηκε προχθές θα γίνουν τον Δεκέμβριο, όπως και η δημιουργία 50.000 θέσεων κοινωφελούς εργασίας.
Οσο για την απασχόληση στο σύνολό της, θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τους φούρνους που πωλούν καφέ, και τα σουβλατζίδικα, που ανοίγουν σαν τα μανιτάρια, και – ως φαίνεται – είναι οι μόνες επιχειρηματικές δραστηριότητες που δίνουν τον τόνο αυτή την περίοδο στην αγορά.