Λίγο πριν, λίγο μετά

Αν θέλεις σταθερότητα, προετοιμάσου για πρόωρες. Ακούγεται αντιφατικό, αλλά απηχεί τη διπλή ζωή στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Το Μαξίμου εμμένει στην αποφυγή των εκλογών και πιστεύει στην επίτευξη προεδρικής πλειοψηφίας. Με βάση αυτή την εκτίμηση, το κυβερνητικό επιτελείο επικεντρώνει τώρα τις προσπάθειές του στη διαπραγμάτευση για τη μορφή που θα έχει το πρόγραμμα μετά το Μνημόνιο. Είναι μια συζήτηση που μόλις άνοιξε στις επαφές που είχε η ελληνική αντιπροσωπεία χθες και προχθές στις Βρυξέλλες. Και πρέπει να έχει ολοκληρωθεί, μαζί με την τελευταία αξιολόγηση της τρόικας, μέχρι την επόμενη σύνοδο κορυφής στις 18 Δεκεμβρίου.Παράλληλα, όμως,  με αυτή την κεντρική προσπάθεια, σοβεί στο παρασκήνιο ο προεκλογικός πυρετός. Ακόμη και από τους κόλπους της αντιπολίτευσης εκφράζεται πλέον η άποψη ότι τα πυρά του ΣΥΡΙΖΑ περί «κουμπαράδων» έχουν δυσχεράνει το εγχείρημα της προεδρικής εκλογής.

Η κυβέρνηση ψάχνει τους 180. Το Μαξίμου διαμηνύει ότι ο στόχος είναι ακόμη εφικτός. Η αισιοδοξία εδράζεται στην πεποίθηση ότι η κυβέρνηση θα έχει καταφέρει μέχρι το τέλος της χρονιάς να παρουσιάσει ένα αφήγημα εξόδου από το Μνημόνιο. Είναι μια τακτική η επιτυχία της οποίας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο μέρος από το ποιοι όροι θα συνοδεύουν την προληπτική γραμμή πίστωσης, που θα διαδεχθεί το σημερινό πλαίσιο σχέσεων με τους δανειστές.

Η φόρμουλα που προκρίνει η Αθήνα άρχισε να διαγράφεται στις επαφές που είχε τα τελευταία δύο εικοσιτετράωρα στις Βρυξέλλες ο Αντώνης Σαμαράς. Η κυβέρνηση επιδιώκει το πρόγραμμα μετά το Μνημόνιο να μην έχει χαρακτήρα νέου, αναγκαστικού δανείου, αλλά να αφορά ένα πιστωτικό απόθεμα ως δίχτυ ασφαλείας έναντι των αγορών που παραμένουν επισφαλείς (βλέπε λεπτομέρειες στη σελίδα 14). Βασική επιδίωξη είναι να πρόκειται για αμιγώς ευρωπαϊκό μηχανισμό – χωρίς τη συμμετοχή του ΔΝΤ.

Η εικόνα που μετέδιδαν κυβερνητικές πηγές από τις Βρυξέλλες είναι ότι η διαπραγμάτευση βρίσκεται ακόμη σε στάδιο «ανταλλαγής ιδεών» με τους εταίρους. Η επιδίωξη είναι το τελικό σχήμα να σηματοδοτεί -σύμφωνα με τη διατύπωση του Πρωθυπουργού – «συνετή επιστροφή στην κανονικότητα».

Ραντεβού στα κουμπαράδικα

Πάνω σε αυτή τη στρατηγική σταδιακής χειραφέτησης από τους δανειστές φαίνεται να υπάρχει ενδοκυβερνητική ομοφωνία. Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο και για την προοπτική των 180. Εδώ οι εκτιμήσεις αποκλίνουν. Από παράγοντες της συμπολίτευσης εκφράζεται η πρόβλεψη ότι η συγκρότηση προεδρικής πλειοψηφίας έχει γίνει τώρα πιο δύσκολη. Το αποδίδουν στο ανάθεμα του ΣΥΡΙΖΑ που κατάφερε, λένε, να ενοχοποιήσει προκαταβολικά όποιον βουλευτή συμπράξει στην εκλογή Προέδρου. «Κρύωσε» τους ανεξάρτητους ή κάποιους που σκέφτονταν να αυτονομηθούν από τις κομματικές γραμμές τους και να συμβάλουν στην παράταση της ζωής της παρούσας Βουλής.

Το γεγονός ότι οι καταγγέλλοντες δεν είχαν τίποτε να πουν στον εισαγγελέα, παρά σενάρια και αόριστη πολιτικολογία, δεν έχει σημασία. Μένει το στίγμα του «κουμπαρά» καθώς, σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, τα σενάρια ρίζωσαν στην περιρρέουσα αντικοινοβουλευτική καχυποψία.

Η ανησυχία ότι δεν βγαίνει το άθροισμα των 180 αντανακλάται και στο παρασκήνιο, όπου στελέχη της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ βρίσκονται ήδη σε προεκλογικό πυρετό, ενώ και τα κομματικά επιτελεία ετοιμάζονται διακριτικά διά παν ενδεχόμενο. Ακόμη και μέλη της κυβέρνησης προωθούν – όχι πάντα αθόρυβα – τις προσωπικές τους καμπάνιες ιδίως στις μεγάλες εκλογικές περιφέρειες.

Κωδικός «ξεφόβισμα»

Το οξύμωρο είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ χρεώνει στην υπερβολική αντίδραση της κυβέρνησης τη μεγέθυνση των σεναρίων συναλλαγής που βραχυκυκλώνουν τώρα την προεδρική εκλογή. «Εκείνοι το πόλωσαν» λέει ηγετικό στέλεχος της αξιωματικής αντιπολίτευσης και επιμένει ότι το κλίμα που δημιουργήθηκε δεν ήταν ενταγμένο στη στρατηγική της Κουμουνδούρου.

Οι ίδιες πηγές επιβεβαιώνουν ότι η αξιωματική αντιπολίτευση, διαβάζοντας και τις δημοσκοπήσεις, έχει αποφασίσει να αποφύγει την όξυνση. Στόχος είναι να εμφανίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ και ο πρόεδρος του προσωπικά ως «ήρεμη δύναμη». Ακούγεται σαν κλασική τακτική ώριμου φρούτου. Στην Κουμουνδούρου τη βαφτίζουν τακτική του «ξεφοβίσματος», εξηγώντας ότι ο κυρίαρχος στόχος τους είναι να καθησυχάσουν όσους, εντός και εκτός των συνόρων, εξακολουθούν να φοβούνται το ενδεχόμενο μιας αριστερής κυβέρνησης. Γι’ αυτό και προϊδεάζουν ότι το επόμενο διάστημα θα εκδηλωθούν και άλλες κινήσεις στη λογική της επίσκεψης Τσίπρα στο Πεντάγωνο και των επαφών με παράγοντες του ευρωσυστήματος.

Από τον ΣΥΡΙΖΑ, πάντως, επιμένουν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια σχηματισμού προεδρικής πλειοψηφίας. Επικαλούνται προς τούτο τις επαφές που έχουν με βουλευτές που βρίσκονται «υπό βολιδοσκόπηση».

Οι τρεις ηµεροµηνίες

Στην ατζέντα της κυβέρνησης οι κρίσιμες ημερομηνίες είναι η 8η Δεκεμβρίου, οπότε έχει προγραμματιστεί η συνεδρίαση του Eurogroup, και η δεύτερη είναι η Σύνοδος Κορυφής της 18ης Δεκεμβρίου. Στην πρώτη επιδιώκεται να κλείσει το τελευταίο κεφάλαιο του Μνημονίου και στη δεύτερη να οριστικοποιηθεί το μεταμνημονιακό πρόγραμμα. Κάποιοι σε αυτό το ημερολόγιο κυκλώνουν με κόκκινο στιλό και την 31η Οκτωβρίου, οπότε θα πρέπει να ανακοινωθεί ο αντικαταστάτης του Δημήτρη Αβραμόπουλου στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας, θεωρώντας ότι μπορεί το κυβερνητικό δίδυμο να αξιοποιήσει την ευκαιρία για διορθώσεις στο κυβερνητικό σχήμα.