Πάντα οξεία, ποτέ περισπωμένη

Πρωτοστάτησε σε όλες τις πανεπιστημιακές μάχες από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, συγκρουόμενη με διάφορες κυβερνήσεις. Προ ημερών «φόρτσαρε» με άλλους δύο βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και μπήκε στο κτίριο διοίκησης του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, διαμαρτυρόμενη για τα μέτρα φύλαξής του. Και άρχισε μία νέα μάχη.
«Δεν είναι δική μας ευθύνη». Με αυτή την αφοπλιστική φράση η βουλευτής Επικρατείας της αξιωματικής αντιπολίτευσης Θεανώ Φωτίου απάντησε στο γεγονός ότι κατά την επίσκεψή τους στο Ιδρυμα μπήκαν μαζί φοιτητές και εργαζόμενοι, προχωρώντας σε κατάληψη. Ακολούθησαν αντεγκλήσεις με τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών Θόδωρο Φορτσάκη και το θέμα να φτάνει και στη Βουλή εξελισσόμενο σε αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και ΣΥΡΙΖΑ.

Δεν είναι πάντως η πρώτη φορά που επιδεικνύει προκλητικές παρεμβάσεις. Γενικώς, οι υπουργοί Παιδείας δεν πρέπει να έχουν και τις καλύτερες αναμνήσεις από τη δράση της σημερινής βουλευτού. Στις θητείες τους συχνά την έβρισκαν απέναντί τους. Στα πρόσφατα χρόνια, Διαμαντοπούλου και Αρβανιτόπουλος βρέθηκαν στο στόχαστρό της. Επί των ημερών της Αννας Διαμαντοπούλου υπήρξε, το 2011, από τους πρωτεργάτες της πρωτοβουλίας κατά του νόμου με τον οποίο μεταξύ άλλων προβλεπόταν κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος περί του αυτοδιοίκητου των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. «Ηταν πρώτο τραπέζι πίστα στους αντιδρώντες» σχολιάζουν χαρακτηριστικά άνθρωποι που την ξέρουν.

Δύο χρόνια αργότερα ήταν η σειρά του Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου να γνωρίσει το πείσμα της κυρίας Φωτίου. «Εχει δημιουργήσει αποκλειστικά το αδιέξοδο που επικρατεί σήμερα στα πανεπιστήμια με εξαιρετικά αντιεπιστημονικές, αδιαφανείς και λάθος διαδικασίες σε όλα τα επίπεδα» υποστήριζε τότε για τον υπουργό, με αφορμή και τις κινητοποιήσεις των διοικητικών υπαλλήλων που έμπαιναν σε διαθεσιμότητα. Ζητώντας την παραίτησή του, σήκωσε τη σημαία υποστήριξης της απεργίας που πραγματοποιούσαν, αδιαφορώντας για τις ανησυχίες των νέων φοιτητών. «Το πρόβλημα είναι πολύ πιο σοβαρό από το αν θα εγγραφούν ή όχι μέσα σε 10 ή 20 ημέρες τα παιδιά. Οι άνθρωποι αυτοί απεργούν 70 ημέρες» έλεγε.

«Οξύς άνθρωπος». Από το 1972, οπότε ξεκίνησε την ακαδημαϊκή της σταδιοδρομία, έως σήμερα βρίσκεται στα έδρανα του ΕΜΠ διδάσκοντας Αρχιτεκτονική Σύνθεση. Το μικρόβιο της αρχιτεκτονικής το μετέδωσε και στον γιο της, ο οποίος ακολούθησε το ίδιο επάγγελμα. Η δραστηριότητά της είναι όλα αυτά τα χρόνια ιδιαίτερα έντονη στο πλαίσιο της ΠΟΣΔΕΠ, της συνδικαλιστικής οργάνωσης των καθηγητών.

«Είναι απίστευτα μαχητικός άνθρωπος, με πολύ συγκροτημένη άποψη. Είναι δύσκολη αντίπαλος» λένε όσοι τη γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες. Οπως επισημαίνουν, είναι πολύ καλή και ήρεμη δασκάλα, η οποία μάλιστα είχε αναλάβει στη Σχολή τούς «μικρούς», που έπρεπε να τους πάρει από το χέρι, και περνούσε ατελείωτες ώρες μαζί τους, όταν άλλοι δεν… άντεχαν. «Με τους αντιπάλους της, όμως, δεν παίζει, δεν ελίσσεται. Είναι οξύς άνθρωπος» υποστηρίζουν.

Στο Κοινοβούλιο εξάλλου ακόμη θυμούνται τον απίστευτο καβγά που είχε με τη συνάδελφό της από τη ΔΗΜΑΡ Μαρία Ρεπούση. Ηταν τον Ιανουάριο του 2013 και στο επίκεντρο της συζήτησης ήταν μία ρύθμιση για την πριμοδότηση ανέλιξης όσων καθηγητών Πανεπιστημίου έχουν διδακτορικό. Οι σκηνές που διαδραματίστηκαν μετά τη συζήτηση ήταν απείρου κάλλους. Η κυρία Φωτίου επέκρινε σε υψηλούς τόνους τη βουλευτή της ΔΗΜΑΡ για την υποστήριξη της ρύθμισης αυτής, η οποία της απάντησε ότι το ύφος της δεν είναι ιδιαιτέρως ακαδημαϊκό. «Δεν θα κάνεις παρατηρήσεις σε μένα, είσαι αγράμματη. Πήγαινε πρώτα να γίνεις καθηγήτρια και μετά έλα να μου μιλήσεις» της είπε τότε η εκλεγμένη του ΣΥΡΙΖΑ για να δεχθεί επίθεση από την κυρία Ρεπούση. «Ενοχλήθηκες γιατί εγώ έχω διδακτορικό και εσύ δεν έχεις» αντέτεινε. Η κυρία Φωτίου αποχώρησε φωνάζοντας «είσαι αγράμματη».

Σε πολλά μέτωπα. Προέρχεται από τον χώρο του παλιού ΚΚΕ Εσωτερικού, στις εποχές που «ήταν ένας εξαιρετικά προνομιακός χώρος διανοουμένων και ακαδημαϊκών». Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 θα δώσει τα πρώτα δείγματα γραφής για την αγωνιστική πορεία της, την οποία συνεχίζει έως σήμερα. Θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή της γνωστής ως «απεργίας των 100 ημερών» με στόχο να δημιουργηθούν νέες θέσεις διδασκόντων στα πανεπιστήμια και να τερματιστεί το φαινόμενο των λίγων εκλεκτών καθηγητών και των υπολοίπων ως άμισθων βοηθών.

Στις βασικές της θέσεις συγκαταλέγονται η ανάγκη αλλαγής του τρόπου διεξαγωγής των παρελάσεων και υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να παίρνουν μέρος άρματα μάχης. Τάσσεται επίσης υπέρ της κατάργησης των Πανελλαδικών Εξετάσεων σταδιακά. «Το σημερινό σύστημα καταπιέζει τα παιδιά και δεν τους επιτρέπει να ξεδιπλώσουν τις κλίσεις και τα ταλέντα τους» έχει πει. Εχει αναφερθεί στο σημερινό σχολείο ως «σκληρά ταξικό», οραματιζόμενη μία δομή για την Παιδεία όπου θα γίνονται μαθήματα μουσικής, ξένων γλωσσών, υπολογιστών, θα υπάρχουν αθλητισμός και καλλιτεχνικές δραστηριότητες και θα μοιράζονται γεύματα στα παιδιά. Ρίχνει δε στην πυρά, ως «καινοφανείς», θεσμούς όπως η διά βίου μάθηση, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση και η επιμόρφωση.

Ακόμη, έχει υπερασπιστεί τον δημόσιο χαρακτήρα των αιγιαλών, ανατρέχοντας και στα λόγια του Οδυσσέα προς τη Ναυσικά στο ομηρικό έπος. «Από αυτά τα ακρογιάλια του Ομήρου ξεκίνησε το ταξίδι της η Ιστορία, ο ευρωπαϊκός πολιτισμός, η φιλοσοφία» είπε. Εχει μιλήσει και για την ακίνητη περιουσία. «Αν η κυβέρνηση βάλει χέρι στα ακίνητα, είναι ζήτημα χρόνου η πτώση της» είπε. Ωστόσο τον περασμένο Ιανουάριο δεν έτυχε και τόσο θερμής υποδοχής στο συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ, όταν οι συμμετέχοντες τη διέκοπταν και της φώναζαν ότι δεν είναι προεκλογικός αγώνας οι διεργασίες τους. «Είμαι υποχρεωμένη όχι να σας δείρω, αλλά να προφυλάξω τον εαυτό μου και το κόμμα μου από το να με δείρετε» δήλωνε, σπεύδοντας υπό τις έντονες αντιδράσεις να προσθέσει: «Αστειεύομαι, προφανώς!».

Η κυρία Φωτίου έχει συμβάλει απίστευτα με την ακαδημαϊκή της πορεία. Η μεγάλη βιβλιοθήκη της Αρχιτεκτονικής στο αναστηλωμένο κτίριο Αβέρωφ είναι δικό της δημιούργημα. Eχει συμμετάσχει στη βασική ομάδα για το Βιομηχανικό Πάρκο Λαυρίου, έχει συμμετάσχει σε έρευνα στην Κρήτη σε συνεργασία με κορυφαίους γάλλους επιστήμονες και διδάσκει σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Είναι επίσης συνιδρύτρια και μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Τρίτη Ηλικία. Κι αν ένα τις αναγνωρίζουν εχθροί και φίλοι, είναι ότι εδώ και δεκαετίες «ποτέ δεν ήταν απούσα».